Skip to main content

Full text of "Florentii Wigorniensis monachi Chronicon ex chronicis, ab adventu Hengesti et Horsi in Britanniam usque ab annum M.C.XVII., cui accesserunt continuationes duæ, quarum una ad annum M.C.XLI., altera, nunc primum typis vulgata, ad annum M.CC.XCV. perducta"

See other formats


This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at || 



















— .•r^<y//jf; 


Printed by S. & J, Bentlky, Wilson, and Flry. 
Bangor House, Shoe Lane. 



^NGLI Sasones, Martiani prin- a.d.mi). 
cipis tempore, Beda teste, Bri-S?L.'^'* 
tanniam tribus longis navibus^i^Hm^ 
adrecti sunt, qui de tribus Ger- ^^nd 
maniaa populis fortioribns, idest.t^ia^^ 
Sasonibus, Anglis, et Jutis ad-'"^'^- 
venerant. De Jutarum origine 
sunt Cantuarii et Vectuarii; de Saxonibus Ori- 
entales Saxones, Meridiani Saxones, Occidui 
Saxones ; de Anglis vero, hoc est, de illa patria 
qusB Angrulus dicitur, Orientales Angli, Mediter- 
ranei Angli, Merci, tota Northanhymbrorum pro- 
genies, c£eterique Anglorum populi sunt exorti ; 
quorum primi ducea fuisse perhibentur duo 
fratres, Hengst et Hors. Erant autem isti filii 
Wictgisli, cujus pater Witta, cujus pater Wecta, 
cnjus pater Woden; de cujus stirpe multarum 
proTinciarum reginm genus origineni duxit.* 

' OrigiiUBiduxit,} Beda, H. 
I. 16. The precise date botb of 
the invitatioa sent by VortJgem 
(o the Germanic tribee, and of 
their aniTal under Hengest and 
HorsB, BeeiDB to haTe beea lUl- 
known eren to Beda hinuelf. In 
lib. I. c. 14 of his History he as- 
■igns the invitation to the jear 
44T, while in hi> Clironican he 

place» ltunder4S3. Withreepect 

to theiractual coming, he infbrms 
us iu lib. I. c. 16 of hjs Historj, 
that it took place during the seveo 
yeara' reigu of tbe emperor Mar- 
ciao, vrhich, acGordiag to him, 
conunenced ia 449 (it should be 
450), aud lhi« accords vritb the 
date gi»en in tbe Bhort chronolo- 
gical recapitolalioQ, forming the 


A. D. 455. 


A. D. 457. 


A. D. 465. 

fleot, «- 

A. D. 473. 

tveen the 

A. D. 477. 

cmT il£Ue and 
hia aona in 

Hengst et Hors cam Wyrtgeorno, Britonum 
rege, in loco qoi dicitnr JBgelestbrep^ pngnavere : 
et licet in ea pogna Hors occisns esset, Hengst 
tamen Tictoriam babnit^ et post hsec cnm filio 
suo iEsc regnare coepiL^ 

Hengst et Msc, in loco qni dicitnr Creccanford, 
cnm Britonibns proelinm commisere, et ex eis 
qnatuor millia yiroram in ore gladii peremere> 
reliqni Cantiam penitns dimisere, et cum magno 
metu ad Lundoniam fugere.^ 

Hengst et ^sc cum Britonibus prope Wippe- 
desfleote, id est^ Wippedi tranatorium pugnave- 
runt^ et xii. duces exercitus cum multis aliis 
occiderunt^ cum unus tantum miles^ cui nomen 
Wipped erat^ ex suis in acie corruit.^ 

Hengst et Msc quarta vice cum Britonibus 
pugnavere^et, potita victoria^ innumerabilia spolia 
tulere; in qua pugna Britones Anglos sicut 
ignem fugerunt.^ 

-^lle et ejas tres filii, Cymen, Wlencing, et 
Cissa, cum tribus navibus in Britanniam venere, 
et loco qui vocatur Cymeoes-ora ' suas naves ap- 

24th chapter of his 6th book, and 
with the Saxon Ghronicle which 
eopies from him. In his ^ Ghroni- 
eon* Beda places the landing under 
the year 459! In his History, 
Ub. I. c. 23, he describes the mis- 
Hion of Augustine in 596;as having 
taken place '^adventus Anglorum 
ia Brittaniam anno circiter cen- 
teaimo quinquagesimo;'' again, 
lib. II. c. 14, he says, '^annus 
IKuuiuicse incamationis sexcen- 
U^wua yicesimus septimus, ab 
ttUv^utu vero Anglorum in Brit^ 
tauiHm chrciter centesimus octo- 
g^^iwu)»;" and again, lib. v. c. 
^ ^^ Hic est impraesentiarum 
^ui^vr*w «tatus Brittani», anno 
«mAn^Im» Auglorum in Brittaniam 

circiter ducentesimo octogesimo 
quinto, Dominicae autem incama- 
tionis anno septingentesimo tri- 
cesimo primo.'' That is, accord- 
ing to these last three accounts, 
about the year 446 or 447. See 
also Stevenson's note to Beda, 
H. E. p. 34, and Lappenberg^s 
^England under the Anglo-Saxon 
Kings,' vol. I. pp. 76, 76, 

> Sax. Ghron. 

^ Sax. Ghron. See Lappen- 
berg, I. p. 74. 

' Kimenes-ora,'] Keynor in 
Selsea, near West Wittering. The 
forest of Andred occupied the pre- 
sent Weald of Kent and Sussex. 
In the Saxon Ghronicle (a. 893) 
we are informed that the great 


pulere^ ibique Britones multos occidere^ et caeteros 
in silvam, quse Andredes-Ieage nominatur^ fu- 

^lle cum Britonibus prope Mearcredes-buman^ a. d. 485. 
hoc est, rivum Mearcreadi, pugnans, multos ex MeiSSredes- 
eis occidit^ et caeteros fugavit.* ^™** 

Hengst, postquam regnum Cantwariorum a.d.488. 
xxxiv. annis strenuissime rexisset, vitae finem^****^®^ 
fecit ; cui filius suus JEsc in regnum successit^ 
et XXIV. annis regnavit.^ 

[S. Patricius, HibemiaB archiepiscopus^ anno- A.D.491. 
rum centum viginti duorum beatissimo fine obiit.^] st!*pit?ick. 
^lle et Cissa, filius suus, Andredes-ceaster, post dj^rtton 
longam obsessionem, fregerunt, et ejus habita- Jj^^^**" 
tores, a parvo usque ad minimum, peremerunt.^ 

Hoc in anno duces duo, Cerdic scilicet et suus A.D.495. 
filius Cynric, quinque navibus in Britanniam cJ?dic°Ld' 


wood called Andred is in leDgth, 
from east to west, one hundred 
and twenty miles or longer, and 
thirty miles broad. For the lo- 
cality of Cymenes-ora see also a 
charter (a. 673) in Monast. Angl. 
t VI. p. 1163. 

' Sax. Chron. 

* Mearcredes-bumanJ] The re- 
snlt of this battle is not mention- 
ed in the Saxon Chronicle, and 
its locality is unknown. 

' The following notices of St. 
Patrick, from Marianus, given in 
the earlier portion of the MSS., 
appear of sufiicient interest for 
insertion in this place, 

A.I>. cxx;.LXxii. Sanctus Pa- 
tricius nascitur in Britannia, ex 
patre Calprun nomine, qui pres- 
byter fuit, filins diaconi nomine 
Fodit : mater autem erat Patricii 
Conches, soror S. Martini de 
Gallia. Patricius in baptismo 
dictus est Sucat, a S. Germano 
Magonius, a Celestino papa Pa- 
triciuSi id est, pater civium. 

A. D. coc.Lxxxvni. S. Patri- 
cius cum duabus sororibus suis, 
id est, Lupuit et Tigris, venditur 
in Hibemiam ; et ipse quidem S. 
Patricius venditur ad regem no- 
mine Miluc, filium nepotis Buani, 
in aquilone Hibemise, cujus por- 
corum pastor erat Patricius; et 
Victor angelus ssepe loquebatur 
cnm eo. Buae vero sorores ejus 
venditae sunt in Canaellae Muir- 

A.D. CCCC.XXXI. Ad Scotos in 
Christum credentes, ordinatus a 
papa Celestino, Palladius primus 
episcopus missus est : post ipsum 
S. Patricius. 

A. D. cccc.xxxii. Patricius 
sanctus, genere Brittus, a S. Ce- 
lestino papa consecratur, et. ad 
archiepiscopatum Hiberniae mis- 
sus, ibi per annos lx. signis at- 
que mirabilibus praedicans, totam 
insulam Hibemiam convertit ad 

* Peremerunt.'] Sax. Chroo. 
Henry of Huntingdon (lib. ii.) 



A. D. 501. 

Port and his 

A. D. 508. 



Stuf and 


Cerdic and 
Cynric begin 
Battle of 


A. D. 527. 

Battle of 

sunt advecti, et in loco qui Cerdices-ora^ nomi- 
natur appellantes^ eodem die cum Britonibus 
dimicaverunt,^ illosque victos fugere compu- 

Port et duo filii sui, Byda et Meagla^ cum duabus 
navibus in Britanniam venere^ in loco qui dicitur 
Portes-mutha^ et juvenem quendam Britonum 
nobilissimum cum multis aliis occiderunt.' 

Cerdic et suus filius Cynric regem BritOnum 
Natanleod et quinque millia virorum in ore 
gladii peremerunt; a cujus nomine illa regio 
usque ad Cerdices-ford* Natanleod traxit voca- 

Occidentales Saxones in Britanniam cum tribus 
navibus venientes, in loco qui Cerdices-ora vo- 
catur appulerunt, quorum primates Stuf et 
Wihtgar, Cerdici nepotes, extiterunt. li mox 
pugnam cum Britonibus ineuntes, quosdam ex 
eis occiderunt, quosdam vero fugaverunt.^ 

Cerdic et Cynric regnare coeperunt, et eodem 

anno cum Britonibus, in loco qui nominatur 

Cerdices-ford, pugnaverunt et victores extite- 


[Sancta Brigida,Scotta virgo, inHibernia obiit.] 

Cerdic et Cynric quarta vice, in loco qui 

gives a florid and somewhat poet- 
ical account of the siege and de- 
struction of Anderida, which has 
been copied by Roger of Wen- 
dover (vol.i. p. 48) and laterchro- 
niclers. With respect to its pro- 
bable site, reference may be had 
to an able and interesting paper 
by Mr. Hussey, in the 15th num- 
ber of the Archaeological Joumal, 
who, after discussing the preten- 
sions of the several places claim- 
ing to occupy the site of the 
ruined city, concludes in favour 
of Pevensey, as the only spot 

possessing the conditions requi- 
site for the establishment of its 
claim. See also the Histories of 
Dallaway, Cartwright, and Bax- 
ter, who, as well as Stukely, 
have discussed the subject of 

* Cerdices-ora,'] The locality 
of Cerdices-ora is no longer 

' Sax. Chron. 

* Cerdices-firtrd,'] Charford, in 


dicitur Cerdices-leage^^ ptignayerunt cum Bri- 

Cerdic et Cynric Vecta insulam ceperunt, et A.D.530. 
illam suis nepotibus Stufae et Wihtgaro dederunt, cymic t^e 
paucosque homines in Wihtgara-birig^ pereme- wtghu **^ 

Primus rex Occidentalium Saxonum Cerdic A.D.534. 
hac vita decessit, et filius suus Cynric solus post cerdic.^ 
illum XXVI. annis regnavit.* 

Eclipsis solis facta est xiv. kal. Martii, ab a.d.5S8. 
hora prima usque ad tertiam.* ^"ful^ 

Eclipsis solis facta est xii. kal. Julii/ et ap- a. d. 540. 
paruerunt stellae hora pene dimidia ab hora^J^]J,'' 
diei tertia.^ 

Wihtgar, nepos Cerdici regis Occidentalium A.D.544. 
Saxonum, mortem obiit, et in Wihtgara-birig, id wmtgar. 
est, in civitate Wihtgari, tumulatus fuit.^ 

In provincia Berniciorum Ida regnum suscepit, a. d. 547. 
ct XII. annis regnavit.^ Hic ex reginis sex filios, tore^in 
Addam, Baelricum, Theodricum, ^thelricum, ^®'*"*'^ 
Theodherum, Osmaerum, et sex habuit ex pelli- 
cibus, Occ, Alricum, Eccam, Oswold, Sogor, 
Sogetherum ; ex quibus regalis Northanhym- 
brorum prosapia fuit propagata. Ida fiiit filius 
Eoppae, qui fuit Esae, qui fuit Ingui, qui fuit 
Angenwit, qui fuit AIoc, qui foit Benoc, qui fuit 
Brand, qui fuit Bealdeag, qui fiiit Woden, qui 
fuit Frithelaf, qui fiiit Frithulf,''^ qui fuit Finn, 
qui fiiit Godulf, qui fuit Geatae.^ 

Kynric, rex Occidentalium Saxonum, in loco A.D.552. 

• ri .. .. -n«^*i.j** BatUeofOld 

qui Searesbyng nommatur, cum Bntombus dimi- sarum. 

' Cerdices-leage.'] Its locality 
is unknown. 

^ Sax. Chron. 

^ Wihtgara-birig.'] Now cor- 
rupted into Carisbrook. 

* Sax. Chron. February 16. 

' Sax. Chron. June 20. 

* Hora tertia,'] A. d. 543. 
Dayid, qui et Dewi, Menevensem 
praesulatum in Walliam suscepit. 
Add, alia manu, 

7 Quifuit Frithulf.] Wanting 
in L, 



A. D. 556. 
roated at 

A. D. 559. 

^lle begins 
to reign In 
Deira. Con- 
Tersion of 
the EngUsb 

A. D. 560. 

begins to 


begins to 
reign in 

cavit^ eosque fugavit; cujus pater Cerdic^ qui 
fuit Elesae^^ qui fuit Eslae^ qui fuit Gewis^ qui 
fuit Wig, qui fuit Freawine, qui fuit Freo- 
thegar, qui fuit Brand, qui fuit Bealdeag, qui 
fuit Woden.^ 

Kynric et Ceaulin apud Beranbjrrig' Britoni- 
bus bellum intulerunt, et illos fugaverunt.^ 

MUe in proyincia Deirorum regnum suscepit,^ 
et ferme xxx. annis illud strenuissime rexit : ad 
cujus nomen beatus Gregorius, cum Angligenos 
pueros in foro Romano venales invenerit positos, 
alludens, ait: '^AIIeluia, laudem Dei Creatoris 
illis in partibus oportet cantari.*'* Interim 
super Bemicios regnaverunt, Adda primogenitus 
Idae septem annis, Clappa quinque, Theodwlf 
uno, Freothulf vii., Theodric vii., uEthelric duo- 
bus, vivente MUe; quo mortuo, et filio ejus 
Edwino regno expulso, super ambas provincias 
V. annis regnavit. iEIIe fuit filius YflfaB,* cujus 
pater Wuscfrea, cujus pater Wilgels, cujus pater 
Westorwalcna, cujus pater Seomel, cujus pater 
Swearta, cujus pater Seafugel, cujus pater Sea- 
bald, cujus pater Siggeot, cujus pater Swebdeag, 
cujus pater Siggar, cujus pater Weagdeag, cujus 
pater Woden. 

Ceaulin filius Cynric regimen regni Occiden- 
talium Saxonum suscipiens, xxxiii. annis re- 

uSthelbryht rex Cantwariorum reg^are coepit, 
et LVi. annis, teste Beda, regnavit.* 

' Sax. Chron. 

' Suscepit,'] A. 560 according 
to the Sax. Chron. 
« H. E. II. 1. 
* Yffa.] P. Iffi. 
^ H. E. II. 5. Sax. Chron. 

The Saxon Chronlcle erroneously 
places the accession of ^thel- 
berht in 565, assigning to him a 
reign of 53 years only, while 
the best MSS. of Beda place his 
death in 616 (some in 617) after 

Mthelhryht regmmt,'] I a reign of 56 years, th^s corrobo 


Colttmba, presbyter et abbas^ de Scottia in a.d.565. 
Britanniam venit^ et^ regnante Pictis Bridio^ st?(^himba. 
rege potentissimo, septentrionales Pictos ad fidem conTenion 

of the 

Christi convertit : unde insulam Hii ab eis in nortbem 
possessionem monasterii constmendi accepit.^ 

JBthelbryht rex Cantuariorum^ dum regi a.d.568. 
Occidentalium Saxonum Ceaulino et Cuthae ejus wMbi^oo. 
filio^ bellum intulerit, ab eis in Cantiam est 
fugatus^duobus ejusducibus^ Oslavo et Cnebbano^ 
in Wibbandune trucidatis.' 

Regis Ceaulini frater Cuthulf, in loco qui 
dicitur Bedanforda^ cum Britonibus dimicavit^ BedforSf 
et victor existens, quatuor regias villas eis abs- 
tulit^ scilicet, Liganburh^ Egelesburh^ Bensing- 
tun^ et Egnesham;^ et eodem anno vita de- 

Rex Occidentalium Saxonum Ceaulin et filius a.d.577. 
suus Cuthwine, in loco qui vocatur Deorham,* 5e?hJ,Sf 
cum Britonibus pugnavere, et eorum tres reges, 
Coinmeail, Condidan, et Farinmaeil, cum multis 
aliis, trucidavere ; illisque tres civitates, videlicet, 
Glauwceaster, Cirencea^ter, Bathanceaster, abs- 

In loco qui vocatur Fethanleah, Ceaulin, rex a.d.584. 
Occidentalium Saxonum, et filius ejus Cutha, pjeJjfeJje. 
cum Britonibus certavere ; in quo certamine 
inter confertissimos Cutha fortiter dimicans, ruit. 
Rex tamen Ceaulin victoriam habuit, eisque 
multa spolia detraxit, et villas quamplures 

rating the accnracy of Florence's 
chronology. See H. E. ii. 5, 
and Stevenson^s note. 

* Accepit,'] H. E. iii. 4, and 
Stevenson^s note. Sax. Chron. 

« Filio.-] P, L. fratri. v 

' Sax. Chron. 

Leighton? Aylesbury, Bensing- 
ton, Eynsham. 

^ Deorham.'] Derham in Glou- 
cestershire ? 

^ Rex tamen dbstrcucit,'] 

The Saxon Chronicle and Flo- 
rence are of course in accordance 

* Liganburh .... Egnenham,] respecting the rcsult of this battle, 



A.D.588. iElle rex Deirorum xxx**. anno regni sui 
MuJulg decessit, et uEthelric Idae filius post illum super 
of Deira. auibas provincias quinque annis regnavit. 

A.D.589. [Sanctus pater Columbanus ex Hibernia, 
ofst.coium. jjjg^jg^ Sanctorum, cum Sancto Gallo aliisque 

probatis discipulis, venit in Burgundiam, ibique, 
permittente Theodorico rege, monasterium, quod 
Luxovium dicitur, sedificavit; exinde a Bruni- 
hilda fugatus, Alamanniam ingreditur, ubi san- 
ctum Gallum reliquit; ipse vero in Italiam 
transiens, monasterium quod Bovium dicitur 
aedificavit, ubi pater multorum monachorum 

the fonner, however, adding, 
'' and wrathfiil he (Ceawlin) 
thence retumed to his own/ 
Ethelwerd also ascribes the yic- 
tory to the West Saxons ; while 
Henry of Huntingdon (whose 
more circumstantial narratiye very 
probably contains the real state 
of the case) says, (lib. u.) " Pu- 
gnatum est autem pemiciose et 
horribiliter utrinque: Cuthwine 
gravi multitudine oppressus. 
prostratus et occisus est. Victi 
sunt igitur Angli et fagse dati : 
rex tamen Ceaulin, rursus repa- 
rato exercitu, cum fugam sui ab- 
jurassent, tandem proelio victores 
vicit; persequensque Brittannos, 
regiones multas et innumerabilia 
spolia cepit." Whether it was 
Cuthwine or Cutha or both that 
fell is uncertain : according to 
the Chronicle it was Cutha (who 
in one MS. is called the brother 
of Ceawlin) ; Ethelwerd says 
merely " Cutha ruit," without 
any meution of the relationship. 
Huntingdon has "Ceaulin et 
Cuthwine JUius ejus ;" Roger of 
Wendover, " Ceaulinus et frater 
ejus Cuthwinus .... Cuthwinus 
graviter oppressus et peremptus 

est;*' while Malmesbury (p. 27), 
differing from all the others, says 
" Cuda fratre immatura morte 
intercepto, ejusdemque nominis 
filio ante se in pugna extincto,'' 
etc. According to the West 
Saxon royal genealogy at the end 
of Florence, Ceawlin had both a 
brother and a son named Cutha, 
aiso a son named Cuthwine, 
father of another Cutha: hence 
probably has arisen the confusion 
among them. See also Sax. 
Chron. a. 854. The place of 
battle was Fretheme in Glouces- 

^ Sanctuspater Coltanbaniis . . . 
extitit,'\ St. Columban, the dis- 
ciple of St. Columba in his mo- 
nastery of lona, arrived from 
Ireland in Britain in 566 (Roger 
of Wendover, p. 83), whence 
with twelve companions, among 
whom was St. Gail, he passed 
over to Gaul, and established 
himself at Luxeuil (Luxovium) 
in the ci-devant province of 
Franche Comt^, where the free- 
dom of his language to Theuderic 
II. king of Burgundy, and the 
notorious queen Brunhild, toge* 
ther with the prejudice existing 



Ceol filius Cuthwlfi^ fratris regis Ceaulini^ 
regnare coepity et v. annis Occidentalium Sa- 
xonum rector extitit.^ 

Pugnatum est in loco qui dicitur Wodnes- 
beorh^ id est, Mons Wodeni^ et strage non modica 
facta^ rex Ceaulin^ anno imperii sui xxxiii.^ 
expulsus est regno.^ 

Ceaulin^ Cwichelm, et Crida perierunt.^ ^Ethel- 
ric, rex Northanhymbrorum, obiit. ^thelfrith 

A.D. 591. 

Ceol begins 
to relgn in 

A. D. 592. 

Battle of 

A. D. 593. 

Death of 
and Crida. 

against the Irish rites and doc- 
trine, did not allow him to re- 
main. Expelled from Luxeuil, 
he betook himself to the coiirt of 
Clothair II. king of Neustria, 
with whom he found an hospi- 
table receptiouy and thence pro- 
ceeded into Switzerland, where 
St. Gall founded the celebrated 
abbey which bears his name. 
Golumban finally passed into 
Lombardy, and there ended his 
days in the monastery of Bobbio 
(Bovium), which he had found- 
ed, which, as well as that at 
Luxeuil, was the parent of many 
similar foundations both inFrance 
andGermany. Columban's death 
took place about the year 623. 
Capgraye, Nov. Leg. Acta SS. 
Bened. u. 12. 21. Roger of Wen- 
dover and Matt. Westmon. place 
his death in 593. 

^ Sax. Chron. 

' Ceawlin . . . regnoJ] Though 
the adversaries with whom Ceaw- 
lin had to contend are not named, 
it seems evident that Ceol or 
Ceolric, the son of his brother 
Cutha, instigated and aided by 
^thelberht of Kent, raised a re- 
bellion against him, usurped his 
throne, and, conjointly with the 
Britbns, defeated him at Wod- 
nesbeorh, and drove him into 
exile. Of his brother we have 
no particulars; the Saxon Chron- 
icle (which Florence literally 

translates) merely saying, ^' This 
year (593) Ceawlin, and Cwic- 
helm, and Crida, perUhed" How 
they perished does not appear. 
Cwichehn was a brother of 
Ceawlin, and Crida, or Creoda, 
the grandfather of the Mercian 
king Penda. Malmesbury's 
words (edit. £. H. S. p. 28) 
seem to imply that the death of 
Ceawlin was naturai, viz. ** Pos- 
tremo ipse, diebus ultimis regno 
extorris, miserandum sui specta- 

culum hostibus exhibuit 

conspirantibus tam Anglis quam 
Britonibus, apud Wodnesdic cseso 
exercitu, anno tricesimo primo 
regno nudatus in exilium con- 
cessit, et continuo decessit," 
Ceawlin was the second Bret- 
walda, haying attained to that 
dignity on the death of ^le, 
King of the South Saxons : he 
was succeeded in it by his rival 
iEthelberht. The locality of the 
battle is unknown : Wodenburgh 
or Wenborough, on the borders 
of Wiltshire and Berkshire, has 
been suggested as the spot, also 
Wandsdike in Wiltshire. It 
may be well to notice that the 
eyents placed by Florence under 
the years 591 and 592, are in 
Mr. Petrie's text of the Chronicle 
assigned to 590 and 591, though 
three manuscripts of the latter 
agree with Florence and with 


jEtbeiricof vero^ fiUus cjus^ gubernacula regni suscepit^ et 

Northumbrlft •. .. • . •.• /•■»•• 

dies; iGthei. xxiv. anQis tcnuit ; cui sunt geniti vii. nlii^ 
/eeds^^ Eanfrith^ Oswald, Oslaf, Oswiu, Oflfa, Oswudu, 

Oslac, et una filia jSS^hhe nomine. 
A.D.596. Gregorius papa, divino admonitus instinctu, 
Missionof anno adventus An^lorum in Britanniam cen- 

Augustme. ^ 

tesimo quadragesimo septimo, misit servum Dei 

Augustinum, et alios plures cum eo monachos 

Deum timentes, praedicare verbum Dei genti 

Anglorum, indictione xiv.^ 

A.D.597. Prsefati doctores hoc anno, fieda teste, Bri- 

Sf ifiSS"" tanniam venere, et regem Cantwariorum iEthel- 

berht. bryhtum, imperii sui anno xxxv®. ad fidem Christi 

convertere.* Nec distulit rex, quin doctori suo 

Augustino sedem episcopalem in Doruvemi 

metropoli sui donaret:^ qui regio fultus admini- 

culo, ecclesiam inibi, antiquo Romanorum fidelium 

opere factam, recuperavit, et in nomine Sancti 

Accession of Salvatoiis sacravit.' Ceolwlf filius Cuthae, fratris 

wew^. regis Ceaulini, sceptra, regni Occidentalium Sax- 

onum suscipiens, xiv. annis tenuit, et vel Anglis 

aut Britonibus, vel Pictis aut Scottis, bellum sem- 

per intulit : qui fuit Cuthae, qui fuit C^mric, qui 

fuit Cerdic.* 

A.D.600. Doctor apostolicus et vere coeli^ nuntius Yvo, 

suuef praesul inclytus, migravit ad Dominum; qui in 

Perside, ut orientale sidus, ortus, finibus occiduis 

Britanniae a Domino est destinatus.^ 

A.D.601. [Gregorius xix®. anno Mauritii^ indictione iv. 

SJldonMd scribens Augustino, eodem modo Lundonise quo- 

dMedmitro- ^^® ®^ Eboraci episcopis, accepto a sede apostolica 

poiitans. pallio, metropolitanos esse debere decemit.]^ 

A. D. 603. Rex fortissimus et glorise cupidissimus ^thel- 

» H. E. I. 28. 

3 Ib. I. 25. 
' Ib. 1. 26. 

* Sax. Chron. a. 597. 

• Vere cceli,'] Veri solis. C. L. 
« Vita S. Ivonis. 
^ H. E. I. 29. 



fiith plus omnibus Anglorum primatibus gentem 
Britonum vastavit^ pluresque terras eorum^ ex- 
terminatis vel subjugatis indigenis^ aut tributarias 
genti Anglorum^ aut habitabiles fecit. Unde 
motus profectibus ejus^ Aedan rex Scottorum cum 
immenso exercitu contra illum venit, sed cum 
paucis victus aufugit. Quod bellum in loco qui 
dicitur Degsastan^ anno regni sui xi^., Phocatis 
vero imperatoris primo^ uSthelfrith perfecit.^ Is 
etiam^ longo post tempore coUecto exercitu, ad 
civitatem Legionum^ qua^ a Britonibus Carlegion^ 
appellatur^ divino agente judicio, ut beatus prce- 
dixerat Augustinus archiepiscopus, ex Britonum 
sacerdotibus^ qui ad exorandum Deum pro milite 
bellum agente convenerant^ mille ducentos prius 
exstinxit^ et sic cseteras nefandse militiae copias 

Augustinus Mellitum et Justum ordinavit epi- 
scopos; Mellitum ad praedicandum provincidB 
Orientalium Saxonum; qui ut verbum veritatis 

Battle of 

A. D. 613. 

Slaughter of 
the monks of 

A.D. 604. 

of Mellitua, 
Justus, and 

' Quod bellum perfecit,'] 

H. E. I. 34. Sax. Chron. Dal- 
ston, near Carlisley according to 
Gibson, whose supposition is fa- 
voured by the various reading 
* Deglastan.' Dawstane in lid- 
desdale has also been conjectured 
as the spot. Tigernach makes 
no mention of this battle, unless 
he alludes to it a. 600, << Proe- 
lium Saxonum contra ^danum, 
ubi cecidit Eanfrac (Eanfrith), 
frater Etalfraich, occisus a Mac- 
luma, filio Baodani, in quo victor 
erat.'' Annal. Ulton. a. 599. 
'^ Bellum Saxonum, in quo yictus 
est MdsiJ* Lappenberg'8 £n- 
gland, I. p. 145, note. 

' Carlegicn.'] Ghester. Tiger- 
nach, Ann. a. 61 3. 

^ Delevit,'] The prediction, as 
Beda relates (H. E. ii. 2)-, was 

uttered by Augustine at the se- 
cond conference with the British 
bishops and the clergy of Bangor, 
on their refusal to submit to his 
dictates, or acknowledge him for 
their archbishop: '^Quibus vir 
Domiui Augustinus fertur mini- 
tans praedixisse, quia si pacem 
cum fratribus accipere nollent, 
bellum ab hostibus forent aceep- 
turi ; et si nationi Anglorum no- 
luissent yiam yitae praedicare, per 
horum manus ultionem essent 
mortis passuri. Quod ita per 
omnia, ut praedixerat, divino 
agente judicio, patratum est.'^ 
The Bangor here spoken of (Ban- 
chor Iscoed) waa in Cheshire, or, 
according to some authors, in 
Flintshire, and is not to be con- 
founded with the episcopal city 
of that name. See also Sax. 



A D. 605. 

Death of 



A. D. 607. 

makes war 
on the Soutb 

A.D. 611. 

Death of 
succession of 

A. D. 614. 

Battle o( 

A. D. 616. 

and succes- 

cum rege suo Saeberhto, regis ^thelberhti ne- 
pote^ prsedicante Mellito^ accepere^ in Lundonia^ 
sua metropoli, rex ipse -ffithelberht fecit eccle- 
siam Sancti Pauli Apostoli. Justum vero in 
civitate Dorubrevi, quam gens Anglorum Hrove- 
ceaster cognominat, Augustinus episcopum ordi- 
navit. Laurentium quoque presbyterum ordinans 
archiepiscopum pro se, parvo post tempore ad 
regnum migravit coeleste vii. kal. Junii, feriai ii.^ 
[26 Maii.] 

Anglorum apostolus, Romanorum decus, bea- 
tus papa Gregorius, postquam sedem Romanse 
et apostolicae ecclesise xiii. annos, menses vi., et 
dies X. gloriosissime rexisset, iv. idus Martii, 
feria sexta, [12 Mar.], ad seternam regni coelestis 
sedem translatus est.^ 

Ceolwlf rex Occidentalium Saxonum Austra- 
libus bellum intulit Saxonibus.' 

Ceolwlf rex obiit, cui fratris sui Ceoli filius 
Cynegils successit, et xxxii. annis regnavit; 
qui fuit Ceol, qui fuit Cutha, qui fuit Kenrici,* 
qui fuit Cerdici.^ 

Kynegils etfi lius suus Cuichelm in Beandune 
contra Britones aciem direxere, et pugnantes 
duo millia quadraginta sex ex eis interemere.^ 

Rex Cantuariorum uSthelberhtus, filius Irmen- 
rici, cujus pater Octa, cujus pater Oric cogno- 
mento Oisc, cujus pater Hengst, quinquagesimo 

» H. E. II. 3, 4. 

' Anglorum apostolus . . trafiS'- 
latua est,'} See a sketch of his 
life in H. E. ii. 1. 

• Saxombua.'] Sax. Chron. 
Sanctus David, qui et Dewi, 
Meneyensis episcopus in Wallia, 
jnigravit ad Dominum. Jdd, 

* Quifuit Kenrici.'] wanting in 


* Sax. Chron. 

* Interemere.'] Sax. Chron. 
The MSS. of the Chronicle, dif- 
fering amoDg themselyes and 
from Florence, state the number 
slain at 2045, 2046, and 2065. 
Beandun is by some supposed 
to be Bampton in Devonshire; 
otbers place it in Dorsetshire. 



sexto imperii sui^ vicesimo primo anno acceptae 
fidei^ die vicesimo quarto mensis Februarii^ con- 
scendit regni coelestis gaudia; cui Eadbaldus filius 
suus successit ; verumfidemChristinon solum reci- 
pere noluit^ sed et patris uxorem sibi in matrimo- 
nium sociavit J Rex Orientalium Anglorum Red- Batue of the 

_ Idle * acceB~ 

wald ^thelfrithum^Deirorum fierniciorumque re- «ionif 

•j-x • i_ n • X • ^ Eadwine. 

gem, occidit m bello juxta amnem qui vocatur 
Idle,* cui Edwine, juxta oraculum quod acceperat, 
successit, et septem filios iSthelfrithi expulit. 
Saeberht rex Orientalium Saxonum regna petens i^eath of 

• X X5T • • j Sttberht 

perennia, tres filios suos, qui pagani perdurave- ^^^s of 
rant> re^ni temporalis hseredes reliquit ; qui mox succession or 

't t 1 • 1 • m» 11. hissons; 

idololatriae palam servire coepere, et Mellitum «xpuision 

^ x' ' andTccallof 

episcopum Lundoniae de suo regno expulere. Memtus and 
Ipse vero Cantiam venit^ et, habito consilio cum 
Laurentio archiepiscopo^ ad partes Galliae cum 
Justo Hrofensi episcopo secessit. Sed non multo 
tempore reges, qui a se veritatis prseconem ex- 
pulere, daemonicis cultibus impune serviere; 
nam egressi contra gentem Gewissoram in proe- 
lium, omnes pariter cum sua militia corruere. 
Cum vero et Laurentius Mellitum Justumque 
esset sequuturus, ipsa nocte apparuit ei princeps 
Apostolorum Petrus, illumque flagellis affecit 
artioribus. Mane autem facto, ad regem Ead- 
baldum venit, et quantis verberibus esset lace- 
ratus ostendit. Quod ut vidit, multum extimuit, 
omnem idolatriae cultum anathematizavit, con- 
nubium non legitimum abdicavit, fidem Christi 

' H. £. II. 5. Sax. Chron. 

« Idle,] Beda (H. E. ii. 12) 
places this battle in 626; the 
Sax. Chpon., TVendoyer, and the 
Flores Historiarum, in 617. It 
was fought on the bank of the 
Idle, near Retford^ in Notting- 

hamshire. Huntingdonandothers 
mention a saying to which it gave 
rise : '< Amnis Idle Anglorum 
sanguine sorduit.'* For the ' ora- 
culum ' here alluded to, see the 
romantic legend of Eadwine in 
Beda (H. E. ii. 12). 



A. D. 621. 

of Canter- 
Irary; soe- 
eession of 
Menitot and 

A D. 625. 


suscepit^ in Galliam misit^ MeUitnm et Justam 

Beatas Lanrentius archiepiscopus, regnante 
Eadbaldo rege, iv. die nonanun Febmariaram 
[2 Feb.] transivit ad Dominnm ; post qnem Mel- 
lituSy qni erat episcopns Lnndonise tertins ab 
Angnstino, sedem snscepit Dorovemensis eccle- 
sias. Mellito successit Cedd, firater Ceaddae, ad 
Lundoniae praBSuIatnm.* 

Mellitus archiepiscopus^ postquam ecclesiam 

rexit annis v., octavo kalendamm Maiarom die 

iiS!2Sfon of [24 April.], ad coelos migravit^ Eadbaldo re- 

ju»tus. gnante ; cui successit Justus^ Hrofensis ecclesiae 

episcopus^ et pro se Romanum consecravit 


A.D.626. Vir Deodilectus Paulinus^ a beato Gregorio 

bSt^^ver c^un caBteris praedicandi gratia in Angliam 

missus^ tertius processu temporis Hrofensis epi- 

scopus, a Justo archiepiscopo NorthumbranaB 

genti pontifex ordinatus^ ad Edwinum ejusdem 

gentis regem cum illius sponsa, regis iSthelberhti 

filia^ ab Eadbaldo rege, virginis ejusdem fratre, 

missus est.^ 

Quidam sicarius, Eomer vocabulo, missus est 

M8M?ina^on » Tcge West-Saxonum Cuichelmo, qui ad regem 

ofEadwine. Ed^imiBa primo die Paschae venit, et evaginata 

sub veste sica impetum in illum fecit. Veram Lilla, 

minister regi amicissimus, mox ante ictum pun- 

the North 

A. D. 627. 

' H. £. II. 5, 6. Sax. Chron. 

' MeUito pnesulatum.'] 

The date here is e?ideiiily incor- 
rect, it should be 619, as giyen in 
Beda (ii. 7) and the Saxon Chro- 
nicle. Even according to Flo- 
rence himself, it appears that 
Mellitus, after having ruled the 
Church five years, died in 625. 
In consequence of the relapse 
into idolatry of the sons of Sae- 
berht and their people, the see of 
London appears to have been 

vacant firom the translation of 
Mellitus to Canterbury, until 653, 
when Cedd was consecrated bi- 
shop of the East Saxons. (H. 
E. III. 22). 

^ Antistitem,'] H.E. ii. 8,where 
the death of Mellitus and succes- 
sion of Justus are consistently 
assigned to 624. 

* Missus est,'] Beda (ii. 9) and 
the Saxon Chronicle assign the 
mission of Paulinus to the year 



gentisy snum intorposuit corpus; sed tanta vi 
ferrum infixit hostis^ ut etiam regem vulneraret 
per corpus occisi militis. Eadein autem nocte 
Paschad Dominici, peperit regina filiam regi^ quse 
die Pentecostes de Northanhymbrorum gente 
prima a Paulino episcopo baptizata^ Eanfled est 
Yocata.^ Quinquagesimo aetatis suaei anno, Penda 
regnum Merciorum suscepit et xxx. annis tenuit ; Aoeetsionof 
qui fuit Wibbae,* qui fuit Cridae, qui fuit Cyne- 
wald, qui fuit Cnebbae, qui fliit Iceli, qui fuit 
Eomeri, qui fuit Angengeat, qui fuit Ofise, qui 
fuit Wermundi, qui fiiit Wightleag, qui fiiit 
Wagae, qui fiiit Wothelgeat, qui fuit Woden.* 

[Anno Heraclii imperatoris sexto decimo, a.d.628. 
indictione quinta decima, Edwinus, praecellentis- of ESS^e. 
simus rex Anglorum in Britannia, Transhum- 
branae gentis ad aquilonem, praedicante Paulino 
episcopo> quem misit de Cantia archiepiscopus 
Justus, verbum salutis cum sua gente suscepit. 
Anno autem undecimo regni sui, adventus vero 
Anglorum in Britanniam plus minus^ 
hoc gessit. Ipse autem dedit Paulino sedem Paaiinus 
episcopatus Eboraci.^ Cui regi in auspicium York. 
venturae fidei regnique coelestis terrena potestas 
crevit; totam enim Britanniam, praeter Cantu- 
arios tantum, primus omnium Anglorum sibi sub* 
jecitk^ Eo tempore errorem Quartadecimanorum ^ Disputes 


in observatione Paschae apud Scotos exortum Easter. 
Honorius papa per epistolam redarguit; sed et 
Johannes, qui successori ejus Severino successit. 

> H. £. II. 9, a. 626^ 
2 Wibba.^ Pibbae, L. P. 
* Wodeu.'] According to the 
Saxon Chronicle, Penda had 
been King of Mercia from 626 ; 
bvt Beda (ii. 20) speaks of him 
aft of Foyal race only at the time 
of the battle of Hatfield in 633 ; 
and adds, that he rMgned twenty- 
two years. Therefore, as the ac- 

counts concur in placing his death 
in 655, it seems that he was not 
actually king until his victory 
over Eadwine. 

*] A clerical error for 
c.LXXX. H. E. II. 14. 

« H.E.II. 14,a.627. « Ib.ii.9. 

7 Qmrtadecimanonm.'] Ib. iii. 
4, 17. See Lingard, A. S.Church, 
I. p. 51. 



Battle of 

A. D. 632. 

of Eorpwald 
East Anglia. 

A. D. 633. 

Battle of 
Hatfield, and 
deatli of 

A. D. 634. 

Death of 
kingof the 

idem arguebat. Cum adhuc non esset electus in 
pontificatum pro eodem Pascha eis scripsit^ et pro 
Pelagiana hseresi^ quae apud eos reviviscebat].* 
West-Saxonum reges, Cynegils et Cuichelm suus 
filius^ cum rege Merciorum Penda, juxta Ciren- 
ceastre pugnavere^ et post pace facta confirmata- 
que discesserp.^ 

Eorpwald^ filius Redwaldi regis, cujus pater 
Tytel, t5ujus pater Wflfa, persuadente rege 
Edwino, superstitione idolorum relicta, fidem 
Christique sacramenta cum sua suscepit pro- 
vincia, verum non multo tempore post occisus 
est a viro gentili Ricberto nomine.^ 

Gloriosus rex Edwine cum xvii. annis An- 
glorum simul et Britonum genti praeesset glorio- 
sissime, anno aetatis suae^ xlviii^. a pagano rege 
Merciorum Penda, viro strenuissimo, et Ceadwala 
rege Britonum sseviore pagano, in campo Heath- 
feld, conserto gravi proelio, est occisus die 
iduum Octobrium quarto [12 Oct.]. Turbatis 
rebus Northanhymbrorum, Paulinus, assumpta 
secum regina iEthelburga, rediit in Cantiam 
navigio, et honorifice susceptus est ab Honorio 
archiepiscopo et rege Eadbaldo.^ 

Rex Britonum Ceadwala regem prius Osricum, 
regis Edwini patruelem, cum toto suo exercitu 
delevit ; dein regem Eanfrithum, ^thelfrithi regis 
filium, ad se postulandaa pacis gratia venientem^ 

* Pro eodem Pascha .... revi- 
mscebat,'] The text here is ex- 
tremely defective: in H. £. ii. 
19, it stands thus : '^ pro eodem 
errore corrigendo literas,** etc. 
and, '' pro Pelagiana haeresi . . . 
cavenda ac repellenda ..... ad- 
monere curavit.'* 

* Sax. Chron. A. D. 629. Ho- 
norius papa pallium Paulino 
misit, qui postmodum Honorium, 

Justi successorem, in archiepi- 
scopum Cantuariensem consecra- 
vit in Lindissi provincia. Add, 
alia manu. 

» H. E. II. 
Chron. 632. 

15, a. 327. Sax. 

« H. E. II. 20. Sax. Chron. Et 
multo post Hrofensem ecclesiam, 
mortuo Romano, suscepit regen- 
dam. Add, dlia manu. 


peremit. Quo perempto^ cum parvo exercitu, 
sed fide Christi munito, frater suus Oswald su- 
perveuit, et infandum Britonum ducem cum im- 
mensis suis copiis, quibus nil resistere posse 
jactabat, interfecit, et regni utriusque guberna- 
cula suscepit;^ ac sequenti tempore omnes na- 
tiones et provincias Britannia^ in deditionem ac- 
cepit.* Eo tempore gens Occidentalium Saxo- conver«ion 
num, regnante Cynegislo rege, fidem Christi sus- 
cepit, praedicante illis verbum Birino episcopo.' 
Sanctus Wilfridus nascitur.* Si™.^"'^ 

Rex Oswald misit ad majores natu Scottorum, a.d. ess. 
petens ut sibi mitteretur antistes ; cui pontifex Md&S\f 
missus est Aidanus, per quem et per ipsum ^®"*^"** 
clarissimum et sanctissimum regem Oswaldum, 
in provincia Berniciorum primum fundatur eccle- 
sia Christi et instituitur.^ Evangelizante Birino, Baptism or 
ab Honorio papa, praedicandi gratia, Angliam ^" 
misso, in West-Saxonica provincia rex Cynegils 
cum sua gente credidit ; quem de fonte baptismi 
exeuntem rex victoriosissimus suscepit Oswaldus. 
A quibus regibus idem pontifex civitatem Dorcicc, Foundation 

-./«.•1 ••«•-i • 1 »A.R oftheseeof 

ad faciendam imbi sedem episcopalem, accepit. Dorchester. 
Eorpwaldi regis East-Anglorum frater Sige- a.d.636. 

■■_. j • * ^t • t* • • jjx^ Conversion 

bertus/ vir per omnia Chnstianissimus et doctis- oftheEast 
simus, mox ubi regnare coepit, totam suam pro- ^°^^"' 
vinciam fidei sacramentorum participem facere 
curavit: cujus studiis favens^ Foelix episcopus, Feiixthdr 
genere Burgundus^ qui Sigeberto, Orientalium 
Anglorum regi, in Gallia exulanti familiaris 
eifectus, Angliam cum eodem, post mortem Eorp- 
waldi, venit, et East-Anglorum episcopus effici- 
tur ; illam ad fidem Christi perduxit, acceptaque 

> H. E. in. 1. 

^ Ib. iii. 6. 
3 Ib. III. 7, a. 635. 
* S. W^fridus nascitur,'] See 
his Life by Eddius ap. Gale. 

• H. E. III. 3. 

« Ib. III. T. 

^ Sigebertus.'] Seabyrht; C. 



sede episcopatus in civitate Doramuc, xvii. annis 
Arrivaiof eidcm gcnti praefuit.^ Eo tempore de Hibernia 
venit ad provinciam Orientalium Anglorum vir 
sanctissimus nomine Furseus^ et a rege prdefato 
susceptus honorifice^ ibique praedicans verbum 
vitae, multos incredulos ad Christum convertit, 
et postea monasterium nobile construxit.^ In- 
Resignation tcrca rcx idcm, relictis regni negotiis et cognato 

and death ot ^ , j x • x • j 

sigeberht suo Ecgrico commcndatis, monastenum quod 

Anfiia. " fecerat sibi intravit ; acceptaque tonsura, aeterno 

an?dSth° Regi multo tempore devote militavit. Sed dum 

of cgrc paganus rex Merciorum Penda adversus East- 

Anglos in belium procederet, monasterio invitus 

eruitur, in certamen nolens ducitur, virgamque 

tantum in manu tenens, una cum rege Ecgrico 

occiditur; quibus in regnum successit Anna 

Baptism and fiUus Eni.^ Cuichelm, regis Cynegilsi filius, in 

cwichdm. civitate Dorcicc, a Birino episcopo baptizatur, et 

eodem anno defungitur.^ 
A.D.639. Birinus episcopus Cuthredum, Cuichelmi regis 
cSthlSd.**^ filium, in civitate Dorcicc baptizavit, et eum de 
fonte regenerationis suscepit.* 

* Prafuit.^ H. E. ii. 15, a. 
631, where it is said that bishop 
Felix, a Burgundian, was, at his 
own desire, sent from Kent by 
archbishop Honorius, to preach 
the word in East Anglia. The 
conversion of EorpwaM, the pre- 
decessor of Sigeberht, is placed 
by Beda (ii. 15) in 627; after 
whose murder, idolatry, he in- 
forms us, regained its ascendancy 
in East Anglia for a space of 
three years, when Sigeberht as- 
cended the throne. Florence, in 
his chronology, follows the Saxon 
Chronicle in placing the- preach- 
iugof Felixin 636. Dommuc,af- 
terwards called Dunwich, was on 
the coast of Suffolk ; it has long 

been overwhelmed by the ocean. 
In 673 archbishop Theodore di- 
vided East Auglia into two dio* 
ceses, by establishing a see at 
Elmham. In the time of Ecg- 
berht the dioceses were again 
consolidated under the see of 
Elmham, which, under William 
the Conqueror, was removed to 
Thetford, and thence, under Wil- 
liam Ru^s, to Norwich. H. E. 
jV. 5 ; Malmesb. de Gest. Pont. 

' Construxit.'] H. E. iii. 19, 
where the arrival of Furseus is 
placed in 633. See Steveiisou^s 

' H. E. iii. 18. 
* Sax. Chron. 



Eadbald rex Cantuariorum^ anno vicesimo a.d.64o. 
quinto regni sui ex hac vita transiens^ regni gu- ESbaw 
bernacula Erconberhto filio suo reliquit. Hic Kent.^ suc- 
primus regum Anglorum in toto regno suo idola ErcdSbertt. 
relinqui ac destrui^ simul et jejunium XL. dierum S^idJu?*"" 
observari praecepit ; cujus filia Ercongota, quam Sr^Len^t?"^" 
peperit ei sancta Sexburh regina, exstitit ma- 
gnarum virgo virtutum.^ 

Nepos regis Edwini, filius regis ^Ethelfrithi, a.d.642. 
rex Oswald Christianissimus, peregrinis et pau- MMerfiew, 

•■1 1 ••■• 1 > ^ 1 and death of 

penbus semper humilis, benignus, et largus, anno oswaid. 
setatis suae xxxviii®., regni autem nono, commisso 
gravi proelio, occisus est a Penda, Merciorum 
rege pagano, in loco Maserfeld nuncupato.* 

Cujus frater Oswiu, juvenis circiter xxx. an- a.d.64s. 
norum, brevi post tempore in regnum illi suc- 08^^,"**" ^^ 
cessit, et per annos xxviii. laboriosissime te- 
nuit.^ Eodem anno Cenwalh, filius Cinegilsiandof cen- 

wealh kins 

regis, regimen West-Saxonici regni suscepit, etofwessex. 
xxx.i. anno tenuit; et Wintoniae ecclesiam, in 
qua sedes pontificalis est, construxit.^ 

Paulinus, quondam Eboracensis, sed tunc Hro- a.d. 644. 
fensis episcopus civitatis, postquam xviii. annos, FaSiSiSL 
menses duos, dies xxi. episcopatum tenuit, vi. J£n T*"^^" 
iduum Octobrium die [10 Oct.] ad Dominum ^'^*™" 
transivit : in cujus locum Honorius archiepisco- 
pus, Justi successor, Ithamar ordinavit.* 

Rex West-Saxonum Cenwalh, quia Pendae a.d.645. 

. -m>- . 1 . Expulsion of 

regis Merciorum sororem, quam duxerat, repu- cenweaih. 

* H. E. III. 8. Sax. Chron. 

' H. E. III. 9. Sax. Chron. 

' TenuitJ] H. E. iii.l4,where 
OBwiu*s accession is assigned 
to the year 624 : he reigned 
twenty-eight years, and died in 
6T0. H. E. IV. 5. The Saxon 
Chronicle, a. 642, correctly says, 
**And the same year that Os- 

wald was slain, Oswiu, his bro- 
ther, succeeded to the kingdom." 

* Cangtmxit.] H. E. iii. 7. 
Sax. Chron. The Chronicle in- 
consistently places the death of 
Cenwealh in 627. 

* Ordinafjit,'] H. E. iii. 14. 
Sax. Chron., where it is said he 
was bishop " one less than twenty 

c 2 



Oswine in 

A. D. 646. 

diavit, bello petitus, ac regno ab illo privatus, ad 
Accessionof regem East-Anglorum Annam secessit.^ Hoc 
etiam anno rex Oswine, aspectu venustus, sta- 
tura sublimis, affatu jocundus, moribus civilis, 
omnibus manu largus, regum humillimus, amabi- 
lis omnibus, regis Edwini patruelis Osrici filius, 
in Deirorum provincia regnare coepit, et vii. 
annis ddem praefuit.^ 

Cenwalh rex apud Orientales Anglos a Foelice 
ceSweSh.' pontifice baptizatus est.* 

A.D. 647. Foelix East-Angloriim primus episcopus obiit ; 
plilS^wIho P'^^ ^^^ Honorius archiepiscopus Thomam diaco- 
An*^k8^** num ejus ordinavit ; quo etiam de hac vita sub- 
s^^c^M>«n of tracto, quinto sui episcopatus anno, Bonifacium 

of Boniface. substituit CJilS lOCO.* 

A.D.648. Cenwalh rex de East-Anglia rediit in West- 
Saxoniam : et eodem anno non modicam ruris 
portionem dedit Cuthredo,fratrueIi suo,CuicheImi 
regis filio.* 

.^Egilberhtus episcopus, natione Gallus, in 
provincia West-Saxonica, a rege Cenwalcho, de- 
functo jam Birino, accepit episcopatum, et eidem 
genti pontificali jure annis praefuit multis.* 

Sanctus Cuthbertus monasterium Mailrosense 
intravit, susceptus a reverendissimo Eata, ejus- 
^^°"- dem ecclesia) abbate.^ Vir humilitatis eximiae, 
sanctitatisque non modicae, Deirorum rex Os- 
wine, comitis Hunwaldi, sibi ut putabat amicis- 
simi, proditus detectione, regni sui anno vii°., die 

Return of 

A. D. 650. 

hisbop of 
the West 

A.D. 651. 

St. Cuth- 

berbt enters 




Murder of 


1 H. E. m. T. 

* Pr<^uit,'\ H. E. ni. 14, 
where Oswine is said to haye 
reigned nine years. Beda seems 
to place his accession in 642 
(Sax. Chron. 644, Fl. Wig. 645) 
" primus regni sui (Oswii) tem- 
poribus." The Chronicle is here 
very corrupt ; perhaps we should 
read, Oswine, Eadwines faederan 

suna sunu, sunu Osrices, Ostvine, 
Eadwines uncle*s grandson, Osric*8 
son, FIorence*s date (645) is 
manifestly erroneous. 

3 Sax. Chron. 

* H. E. III. 20, and Stevenson^s 

* H. E. III. T. Sax. Chron. 
« Beda, Vita S. Cuth. c. vi. 


kal. Septembrium xiii. [20 Aug.], regis Oswiu 
jussione, a praefecto suo iEthelwino peremptus . 
est, detestanda omnibus morte ; cui successit in 
regnum Oithelwald, regis Oswaldi filius. Post oeath of 

.. •^*. A^» A *•■■ 11 Aidan, aiid 

occisionem regis Oswini, antistes Aidan ii. kal. succession of 
Septembrium [31 Aug.] adcoelorum regna migra- 
vit ; cujus animam puer bonse indolis Cuthbertus 
vidit in coelum ferri ab angelis; quo defuncto, 
Finan pro illo gradum episcopatus, a Scottis ordi- 
natus ac missus, accepit.^ 

Benedictus, cognomento Biscop, regis Oswiu a.d.653. 
minister, nobili stirpe gentis Anglorum progeni- fcop^ws ?©' 
tus, domum, cognatos, possessiones, patriam, ^®"®' 
setatis suae anno xxv**., amore Christi reliquit, 
primo Romam adiit, et mox doctior rediit.* 
Honorius, Doruvernensis archiepiscopus, ii. kal. oeathof 
Octobris [30 Sept.] ex hac luce migravit ; Honorius; 

^ ^ -Tk-i-i.^ ^ successionof 

cui, post annum et sex menses, Deusdedit, sextus Deusdedit. 
ab Augustino, in regimen pontificatus successit, 
et ab Ithamaro, Hrofensis ecclesiae antistite, die 
septimo kal. Aprilium [26 Mar.]ordinatus, annos 
novem, menses quatuor, et duos dies ecclesiam 
rexit.* Mediterranei Angli, sub Peada principe, conversion 
filio Pendan regis Merciorum, fidem et sacra- Angies. 
menta Christi perceperunt, ipso principe primitus 
a Finano episcopo apud regem Oswium in 
Northymbria, cum omnibus qui secum venerant, 
baptizato : postmodum vero, eo domum reverso, 
caeteris de sua gente baptizatis a presbyteris 
quatuor, Cedd, Adda, Betti et Diuma, quos 
secum de prajfata adduxerat provincia.* Eo Baptism of 
tempore rex Orientalium Saxonum Sigeberht, qui s«gebcrht 

1 H. E. ni. 4, IT. 

' Doctior rediit.'] AU particu- 
lars given by Florence relating to 
Benedict Biscop are extracted 
from Beda's Life of him, ap. 
' Hist. Abbatum Wiramuth.' 

' Ecclesiam rexit.l H. E.iii. 
20. Beda, for ^ menses ly.' has 
* menses vii.' 

* H. E. III. 21. Sax. Chron. 



kingof post Saebertum, cognoniento Parvum, regnavit, 
in provincia Berniciorum, fiidem Christi, per ex- 
hortationem regis Oswiu, cum ad eum veniret, 
suscipiens, a Finano, Northymbrorum episcopo, 

ceddbishop baptizatus est; quo sui regni sedem repetente, 

saxons. Tcx Oswiu misit cum illo virum Dei Cedd presby- 
terum, ad praedicandum verbum East-Saxonicis ; 
ubi cum ille multam Domino ecclesiam congre- 
gasset, et propter coUoquium Finani episcopi 
domum reversus esset, gradum episcopatus ab eo 
accepit, et in provinciam reversus, majori aucto- 
ritate coeptum opus explevit.* Quadam vice, cum 
ipse Northhymbrorum provinciam exhortandi 
gratia reviseret, Deirorum rex Oithelwald, regis 
Oswaldi filius, postulavit eum possessionem 
terrae aliquam a se ad construendum monaste- 

Monastery at i*ium accipcrc *, qui regiis favens votis, elegit 

Lastingham. •■•i ^** a ji**i 

sibi locum monasteni construendi in loco qui 

nuDC Leastingaig nuncupatur, et, facto monaste- 

Murder of rfo, rcligiosis moribus instituit.* Interea regem 

Sigeberht; o'i.x - j.* x • i_ ... 

succession of Sigebcrtum, mstigante omnium bonorum inimico, 

Swithhelm. • • x /> • • • . . .•.•. 

sui mteriecere propinqui; quia nimis ille suis 
parcere solebat inimicis, et factas ab eis injurias 
mox obsecrantibus placida mente dimittere ; cui 
successit in regnum Suithhelm filius Sexbaldi.^ 
Anna rex East-Anglorum a Penda rege occi- 

i^"cw88^on of ditur ; cui frater suus ^thelhere in regnum suc- 

MoSM^efJat cessit. lu loco qui dicitur Icanho^ monasterium 

fouided. construitur a Sancto Botulfo.* 
A.D. 655. Perfidus rex Merciorum Penda, Sigeberti, Ecg- 

wYnwidfleid. rici, Annae, regum East-Anglorum, necnon etiam 
Edwini, Oswaldi, regum Northanhymbrorum, 
occisor, XXX. legionibus totidemque nobilissimis 

A. D. 654. 
Death of 
Anna king 
of East 

» H. E. m. 22. 

^ H. £. III. 23. Leastingaig 
.... instituit.^ Lastmgham is 
neai* Whitby. 

' Icanho,^ Ikanhoe in Lincoln- 

* H. E. III. 18, 24. Sax. 



ducibus instructus^ in Berniciam^ad debellandum 
regem Oswium, ascendit ; cui ille cum Alhfrido 
filio^ unam tantum legionem habens^ sed Christo 
duce confisus^ in loco qui dicitur Winwidfelda^ 
occurrit. Inito certamine, fugati sunt et caesi 
pagani, duces regum xxx., qui ad auxilium ve- 
nerant, psene omnes interfecti ; in quibus -^thel- 
here, frater Annse regis eorundem,^ qui post eum 
regnavit, auctor ipse belli, interemptus est ; cui 
in l*egnum frater suus ^thelwaldus successit. 
Tum rex Oswiu, pro collata sibi victoria, duode- oswiub 
cim possessiones ad monasteria construenda, et a^nun at' 
filiam suam ^lfledam Deo obtulit, perpetua ei ""^^''^®*^^' 
virginitate consecrandam ; quae monasterium 
quod Heortesig nuncupatur, cui tunc Hild abba- 
tissa praefuit, intravit. Hoc bellum rex Oswiu in 
regione Loidis, xiii'*. regni sui auno, xvii®. die 
kal. Decembrium [15 Nov.] confecit, gentemque 
Merciorum ad fidem Christi convertit ; sub quo conversion 
primus in provincia Merciorum, et Lindisfarorum, Merdans; 
ac Mediterraneorum Anglorum, factus est epi- firslTshop*' 

_ Tv . . . . j Subjection of 

scopus Diuma, cujus supra meminimus, secundusthePicts. 
Ceollah de genere Scottorum. Idem rex tribus succession 
annis eidem genti caeterisque Australium pro- 
vinciarum populis praefuit, gentemque Pictorum 
regno Anglorum subjecit, et Pendae regis filio 
Peadae, suo cognato, regnum Australium Mer- 
ciorum dedit.* 

Peada rex, suae conjugis proditione, in ipso a.d.656. 
Paschalis festi tempore, peremptus est multumpeada. 

Cenwalh rex West-Saxonum cum Britonibus A.r).658. 

Battle of 

apud Peonnum pugnavit, et eos Pedridan* usque Peu. 

' WinwulfeldaJ] The river 
Winwaed, near which this battle 
was fought, is, accordiog to Cam- 
den, the Are, which runs by Leeds. 

2 Eorundem.'} Orientalium An* 
glorum. ib. 

^ H. E. III. 24. Sax. Chron. 
* Pedi-idan.] The Parret. 



Hiidfounds fu^avit.^ Bcata Hild abbatissa, in loco qui 

Whitby ,.® _ , ,, . 

Abbey, dicitur Streoneshealh^ monasterium construere 

coepit, in quo regis Oswiu filia, primo vitae 

regularis discipula, deinde extitit magisti*a ; 

andEanflsed cujus matcr Eanflcda regina, in loco ubi rex 

Giiiing. Oswine, filius videlicet patruelis sui patris, Osrici 

regis, peremptus est injuste, monasterium, quod 

In-Getlingum dicitur, construxit, et Trumhere 

Dei virum, occisi regis propinquum, ibi abbatem 


A.D.659. Adversus regem Oswiu duces gentis Mercio- 

^id^trthe rum, Immin, Eaba, et Eadberht, rebellavere, levato 

mS?ui.**^ in regem Wlfere, filio Pendan adolescente, quem 

Tmmher?,*' occultum scrvaverc, sicque cum suo rege Christo 

cwddi"' gaudebant servire. Idem rex habuit primum 

winfritb. episcopum prsefatum Trumhere, secundum Jaru- 

man, tertium Ceddan, quartum Winfrithum.^ 
A.D.660. Rex Cenwalh West-Saxonicam provinciam in 
divfdldinto duas parochias divisit, et episcopo Wine in civi- 
sJe of®*'®''®*' tate Wenta sedem episcopatus tribuit : unde 
foindSS**' Agilbertus episcopus graviter ofi*ensus, in Galliam 
rediit, et episcopatum Parisiacae civitatis accepit.* 
Marriageof Rex Ecgfrith, Oswiu regis filius, iEtheldritham, 
ofoswiar" Annse regis Orientalium Anglorum filiam, ac- 

cepit in conjugem.* 

A.D.661. Cuthred, Cuichelmi regis filius, nepos videlicet 

cmhrod Md Cynegilsi regis, et regum Cenwalhii et Centwini 

wuifhere^*' fratruelis, et Cenbryht subregulus, Ceaulini sci- 

isteof^* licet regis pronepos, et pater Ceadwallae regis, 

^'^^** obierunt.^ Wulfere Merciorum rex prius -^sces- 

dun devastavit, et postmodum Vectam insulam 

coepit, quam regi Australium Saxonum JEithel' 

woldo, cujus patrinus extitit, et Mavorum pro- 

vinciam, in geute Occidentalium Saxonum, dedit.^ 

' Sax. Chron. 

2 H. E. IH. 24. Sax. Chron. 

' H. £. III. 7, and note ib. 

* Ib. IV. 19. 

^ Saxonum dedit,^ H. £. iv. 
13. Sax. Chron. Mavorum is 



Finan episcopus Northanhymbrorum obiit. cui Death of 

* * •' Finan; suc- 

Colman. et ipse a Scottia missus, successit.^ cessionof 

fn . • . t^ Colman. 

Tncesimo anno episcopatus Scottorum, quem a.d. 664. 
gesserunt in provincia Northanhymbrorum, ^o^^^^ 
xxii^. anno regni Oswiu regis, mota quaestione in 
eadem provincia de Pascha, vel tonsura, vel aliis 
rebus ecclesiasticis» dispositum est ut in mona- 
sterio quod dicitur Streoneshealh, cui tunc Hild 
abbatissa praefuit, synodus fieri deberet. Vene- 
runt autem illo reges Oswiu et Alhfrid filius 
ejus, qui regi Oithelwaldo, regis Oswaldi filio, in 
regnum successit ; episcopus Colman cum clericis 
suis, Agilbertus West-Saxonum episcopus, cum 
Agathone et Wilfrido presbyteris, Cedd Orien- 
talium Saxonum episcopus, Hild abbatissa cum 
suis. Qui multum inter se confligentes, tandem 
majores una cum mediocribus, abdicata minus 
perfecta Scottorum institutione, ad ea qua) meliora 
cognoverant sese transferre festinabant.^ Finito 
conflictu, ac soluta quaestione, Agilbertus domum 
regreditur ; Cedd, relictis Scottorum vestigiis, ad 
sedem suam rediit ; Colman, unanimi intentione coiman re- 

j.i_ "i" u. j .ciaa» turns home ; 

catholicorum superatus, ad suos in Scottiam 1« succeeded 
revertitur ; quo patriam reverso, suscepit pro 
eo pontificatum Northanhymbrorum Tuda, sed 
permodico tempore ecclesiam regens. Abbas Eata made 
monasterii quod vocatur Mailros, Eata, vir reve- S^isflme; 
rendissimus, qui Hrypensis monasterii fundator, ?t!cStiiberht 
rogatu regis Alhfridi, prius extitit, abbatis jure, *^*^®'- 
Lindisfarnensibus fratribus prsepositus est, et 
beatum Cuthbertum de Mailrosensi monasterio 
ad insulam Lindisfarnensem transtulit.^ Eodem EcUpseof 
anno facta est eclipsis solis die tertia mensis Maii, Pestuence. 
hora quasi decima diei. Mox subita pestilentise Tuda. ° 

an error for, or contraction of, 
Meanvarorum : their district was 
a part of the preaent Hampshire. 

» H. E. III. 25. 

« Ib. III. 26. Vita S. Cuthb. 

C. XVI, 



Death of 
and of 

lues secuta est^ qua sacerdos Domini Tuda de 
wiifrith «ent mundo raptus est.^ Alhfrid rex^ cum consilio 

toFrancefor . j. • • ^ • i-^i 

episcopai atque consensu patris sui Oswiu^ Yenerabilem 

or ina on. presbyterum et abbatem Hrypensis^ monasterii 

Wilfridum ad regem Galliarum mittens^ epi- 

scopum sibi rogavit ordinari, cum esset circiter 

XXX. annorum. At ille misit eum ordinandum 

ad Agilbertum, qui, relicta Britannia, Parisiacae 

civitatis factus erat episcopus, cum quo et alii 

undecim episcopi ad dedicationem antistitis con- 

venientes, multum honorifice ministerium imple- 

verunt.' Deusdedit, sextus ab Augustino archi- 

episcopo, obiit ii. iduum Juliarum [14 Jul.]. 

king1)f " Sed et Erconbert rex Cantuariorum eodem anno 

cewionof"*^ ac die defunctus, Ecgberto filio sedem regni 

cSSSwration reliquit.* Wilfrido, adhuc in transmarinis par- 

ofCeadda a^lj a ^ j. • • j. 

tothesee tibus demoraute, consecratus est m episcopatum 

Eboraci, a Wine civitatis Ventanae praesule, jussu 

regis Oswiu, monasterii quod Leastingaig dicitur 

abbas, sancti pontificis Ceddi germanus, Ceadda 

Deathofst. vir sauctus.^ Deo dilecta mater Bercinganensis 

abbessof monastcrii ^thelburga, prima ejusdem ccenobii 

" *' abbatissa, mirae sanctitatis viri Erconwaldi, futuri 

Lundoniae civitatis episcopi, germana, v^. iduum 

Octobrium die [11 Oct.] carnis ergastulo est 

educta; cujus talem fuisse constat vitam, ut 

nemo qui eam noverit dubitare debeat quin ei 

de hac vita exeunti ccelestis patriae patuerit 

^ Raptus €8t»'] H. £. iii. 27. 
Sax. Chron. This was the dread- 
ful yellow plague, which, during 
a period of twenty years, ravaged 
England and Ireland. In the 
last-mentioned country it is said 
to have carried off two-thirds of 
the population. Among its vic- 
tims were Catgualet king of 
(liwynedd (North Wales), Ear- 
conbcrht of Kent, ^thelwealh of 

Sussex, Deusdedit archbishop of 
Canterbury ; the bishops Wine of 
London, Cedd of the East^Sax- 
ons, and Tuda of Lindisfame,and 
iEthelburh abbess of Barking. 
See also Ussher, Antiq. Brit. pp. 
948, 1164. 

* Hrypensis] of Ripon : A. S. 

3 H. E. III. 28. « Ib. IV. 1. 

^ Ib. III. 28, a. 666. 


iiigressus ; cui successit in officium abbatissse succeeded by 
Deo dilecta famula Hildelith nomine.^ Paulo Deathof* 
post Cedd, episcopus Orientalium Saxonum^ mo- wshop of 
nasterium suum Leastingaig adiit^ ibidemque sazons. 
corporis infirmitate tactus^ vii**. kal. Novembrium 
die [26 Oct.l obiit.^ Rege East-Anfflorum Deathof 

TT^ii ii ^ n . *,-.,/. . -ffithelwald 

iliitnemaldo defuncto, successit Aldulfus, cujuskmgofEast 
mater Heresuitha, soror sanctse Hildde abbatissse, succession of 
quarum pater Hereric, cujus pater Eadfrith, 
cujus pater Edwine.^ Boisilus, sublimium virtu- oeath of 
tum monachus, Mailrosensis coenobii praepositus, abbot of 
vir prophetico spiritu plenus, sacerdos Dei diie- 
ctus, lethali morbo pressus, perpetuae lucis gaudia 
conscendit.* Rex Orientalium Saxonum Sierhere Apostasy of 
cum sua parte populi ad apostasiam conversus wng of 
est : quod ubi rex Merciorum Wlfere comperit, Jaruman 
Jaruman episcopum, successorem Trumhere, ad 
corrigendum errorem misit. Porro Sebbi, socius 
et coheres regni ejusdem, fidem perceptam cum 
suis omnibus servavit.* 

Benedictus, cognomento Biscop, tempore Vita- a.d.666. 
liani papse, secundo Romam adiit, et post menses Ifs^ct^^^f 
aliquot Lirinensem insulam^ venit; monachis J^rney to 
se dedens attonsus est, et biennio, sub abbatis^^™®' 
regimine, Deo regulari militavit tramite. 

Sanctus Aldelmus Melduni, in ecclesia Aposto- a.d. 666. 
lorum Petri et Pauli, abbas ordinatur a Leutherio, ordained* °* 
West-Saxonum quarto episcopo.'^ Wine, civi- Maim^sbury. 

* Hildelith nomineJ] H. £. iv. 
10. To this abbess Aldhelm de- 
dicated his poem ^ De Virgini- 
tate/ Malmesb. de Pont. 

« H. E. III. 23. 

^ Eadwine.] See Geneal. Reg. 
Northanhymb. at the end of the 
volume. * Vita S. Cuth. c. 8. 

» H. E. III. 30. 

^ Lirinensem insulam,'] The isle 
of Lerins, off the coast of Provence 

(Depart. of the Var), in tlie dio- 
cese of Antibes, on which was a 
celebrated monastery and school, 
founded at the end of the fourth 
century by S. Honoratus. See 
Gallia Christ. t. iii. p. 1189. 

' " Episcopo»] See Aldhelm's 
Life, by William of Malmesbury, 
in Savile^s and Gale's Collections, 
also in Anglia Sacra. Aldhelm 
died 25th May, 709. 



Wine ex- 
pelled from 
bisliop of 

A. D. 667. 

sent to 
Rome for 
dies there. 

retires to 
is succeeded 
by Wil/irith. 

A. D. 668. 

to Rome. 
to the see of 

A. D. 669. 

arrives in 
bestows the 
abbey of 
8t. Peter 
on Benedict ; 

tatis Ventanae episcopus, a rege Cenwalcho de 
suo praesulatu pulsus, ad regem Merciorum 
Wlfere secessit, et ab eo acquisita sede civitatis 
Lundonise, ejus episcopus mansit usque ad ter- 
minum vitde suse/ 

Reges Anglorum nobilissimi, Oswiu provinciae 
Northanhymbrorum, et Ecgberht Cantuariorum, 
cum consensu sanctae ecclesiae gentis Anglorum, 
presbyterum nomine Wihardum, de clero Deus- 
dedit archiepiscopi, antistitem ordinandum Ro- 
mam miserunt ; verum ille Romam perveoiens, 
priusquam consecrari in episcopatum posset, 
morte praereptus est.* Ceadda praesul Ebora- 
censis tribus annis ecclesiam sublimiter rexit ; 
dehinc ad monasterii sui curam, quod est in 
Leastingaig, secessit, accipiente Wilfrido episco- 
patum totius Northanhymbrorum provinciae.^ 

Biscop, qui et Benedictus, tertio Romam venit. 
Quo tempore erat Romae monachus Theodorus, 
Tharso Ciliciae natus, sgeculari et ecclesiasticaphi- 
losophia praeditus, Graece et Latine sufficienter 
instructus, probus moribus, annorum lxvi. Hunc 
VII. kal. Aprilium Dominica [26 Mar.] ordinatum 
archiepiscopum, Biscopo, quia vir sapiens erat ac 
strenuus, papa Vitalianus Britanniam perducen- 
dum, simul et abbatem commendavit Adrianum.* 

Archiepiscopus Theodorus, die vi. kal. Juni- 
arum Dominica [27 Maii], Cantiam venit, et 
Benedicto, qui et Biscop, monasterium beati 
Petri Apostoli, abbatis jure, regendum dedit. 
Mox peragrata insula tota, locis opportunis epi- 
scopos ordinavit, et ordinationem Ceaddae denuo 

1 H. E. III. T. 

» Ib. IV. 1. 

' Ib. IV. 3. Berhtgils, qui et 
Bunifacius, III"" East-Anglorum 
episcopus, obiit, cui Bisi vir ve- 

nerandus successit ; odd. alia 

* H. E. IV. 2, 3. The Peni- 
tential of Theodore is printed for 
the first time in the *Aucient Laws 
and Institutes of England.' 



catholica ratione consummavit. In civitate etiam appoints 
Hrofi^ ubi, defuncto Damiano,episcopatus jamdiu seeof 
cessaverat, Putta virum ecclesiasticis disciplinis 
institutum ordinavit : et non multo post, mortuo ceadda to 

_ ,^ ,/. ^ ' Lichfieldand 

Jarumanno, ac rege Wulfere petente, et rege Lindisfame. 
Oswiu concedente, jussit Ceaddan Merciorum 
simul et Lindisfarorum pontificatum suscipere. 
IUe jussis obsecundavit, magnaque vitae perfecti- 
one susceptum ministerium administrare curavit : 
cui rex etiam Wulfere terram l. familiarum, ad 
construendum monasterium in loco qui dicitur Ad 
Bearuwe, donavit.^ 

Oswiu, rex Northanhymbrorum, pressus infir- a.d.67o. 
mitate, anno aetatis suae LViii., die xv°. kal. Mar- oswiu; 
tiarum [15 Feb.], mortem obiit, et Ecgfridum SSwS^" ** 

«,. • 1- «A 1 X j.i_ • Leutheriug 

niium regni reliquit successorem.^ Leuthenum, consecrated 

A •!!_ A^» T% » * ••aj^^ • • X to the see of 

Agilberti Pansiacae civitatis episcopi nepotem, wincheBter. 
rex Cenwalh et Occidentales Saxones rogaverunt 
Theodorum, archiepiscopum Doruvernensis ec- 
clesia3, sibi antistitem consecrari ; qui consecratus 
in Wentana civitate, vii. annis episcopatum solus 

Avium strages facta est permaxima.^ Vene- a.d. 67i. 
rabilis abbas Benedictus, qui et Biscop, ubiifg^op*? 
duobus annis monasterio beati Petri Apostoli, neVtoRomi; 
abbatis jure, praeesset, archipraesulis Theodori by ^driM.*^ 
licentia, tertio de Britannia Romam profectus 
est; cui in monasterii regimen successit Adrianus 
abbas, cujus supra meminimus, vir natione Afer, 
sacris literis diligenter imbutus, Graecae pariter et 
Latinae linguae peritissimus.^ 

• * H. E. IV. 5. Sax. Ghron. 

« H. E. iii. 7. 

' Sax. Chron. 

* Peritissimus.'] This accords 
with the account giyen by Beda 
in his Life of Benedict : '* Bene- 
dictus suscepit (a. 669) mona- 

sterium beati Petri Apostoli ad 
regendum, cujus postea pranfatus 
Adrianusfactus estabbas." The 
appointment of Adrian seems not 
to have taken place until 671, 
v^hen Benedict v^rent his fourth 
joumey. In his History (iv, 1) 



Death of 

A. D. 672. Cenwalh rex West-Saxonum xxx°. anno^ regni 

cenweSh. sui defunctus est; cujus uxor Sexburh regina, 

sexbMhr*'" secundum Anglicam Chronicam, uno post illum 

regnavit anno ; secundum vero Bedam, subreguli 

regnum inter se divisum annis circiter x. tenu- 

^Ethei- erunt.^ Regina Northanhymbrorum ^theldritha, 

qu?en of multum diu postulans regem Ecgfridum, ut, re- 

brirberomea lictis sdBCuIi curis, iu monasterio Regi Christo 

diSgham/ " servire permitteretur, ubi vix aliquando impe- 

travit, monasterium Sanctae ^bbae abbatissae, 

videlicet sancti Oswaldi et Oswiu regum ger- 

manae, ac Ecgfridi regis amitae, intravit, et vela- 

men sanctimonialis habitus ab antistite Wilfrido 

accepit.^ Cum in Merciorum provincia duobus 

annis ac dimidio Ceadda episcopus ecclesiam 

gloriosissime rexisset, languore corporis tactus, 

postquam obitum suum Dominici corporis et 

sanguinis perceptione munivit, vi^. die nonarum 

Martiarum [2 Mar.] aeterna gaudia petivit : qui 

dum e mundo transiret, Ecgberht pater reve- 

rendissimus, ejus quondam in Hibernia condisci- 

pulus, vidit animam Ceddi episcopi, fratris ipsius, 

cum angelorum agminibus de coelo descendere, 

et, assumpta secum anima ejus, ad coelestia regna 

8ucceeded by rcdire : iu cujus locum ordinavit Theodorus 

Winfirith. -nr* /* •:■ i* • • • j 

Wmtndum diaconum ejus, cui ipse successerat 
Benedict autistitis loco.^ Roma Benedictus Biscop rediit, 

returns, and . . Tfc •^ • ^ • ^ ■■ 

receivesiand et mgrcssus Britanniam, patnam gentem solum- 
mouth?" que in quo natus est petit; Ecgfridum, Trans- 

Beda states, that, immediately on 
Adrian's anrivsd in England, 
Theodore gave him the appoint- 
ment : " Qui statim ut ad illum 
venit, dedit monasterium beati 
Petri Apostoli.*' The two ac- 
counts seem irreconcileable. 

* Sax. Chron. 

2 Annis tenueruntj] H. 

E. IV. 12; Vita S. Bened. § 4; 

W. Malmesb. lib. 1 ; Wendover 
(p. 1G2) and M. Westmon. (a. 
672), say that Sexburh was ex- 
pelled : " indignantibus regni 
magnatibus expulsa est a regno, 
nolentibus sub sexu foemineo mi- 
litare." See also Lappenberg's 
England, i. p. 254. 

3 H. E. IV. 19. 

* Ib. IV. 3. 


humbranae gentis regem, adiit^ qui confestim ter- 
ram lxx. familiarum, ut construeret monasterium 
ad ostium Wiri fluminis, illi dedit. 

Rex Cantuariorum Ecgbryht, nono regni sui a.d.673. 
anno, meuse Julio obiit, succedente in regnum Ecgbryht 
fratre Hlothere, quod ipse annos xi. et menses KeSu is 
VII. tenuit. Die xxiv°. mensis Septembris, in- HuSiferl ^ 

ji* j.* « rr%t 1 T^ • • Council of 

dictione prima, Theodorus Doruvernensis epi- Hartford. 
scopus, in loco qui dicitur Heortford, episcoporum 
cogit concilium, in quo Wilfridus Northanhym- 
brorum gentis episcopus per proprios legatarios 
fuit. Fuerunt et Putta Hrofensis episcopus, 
Leutherius Occidentalium Saxonum episcopus, 
Wiufrid provincia3 Merciorum episcopus ; quibus 
affuit Bisi Orientalium Anglorum episcopus, suc- 
cessor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir 
multae sanctitatis et religionis, non multo ante a 
Theodoro ordinatus ; quo adhuc superstite, sed 
gravissima infirmitate ab administrando episco- 
patu prohibito, duo sunt pro illo, ^Ecci et Badwine, 
consecrati episcopi.^ In regione qua5 vocatur jEtheithryth 
Elge beata ^theldritha facta est abbatissa, ubi 5 Eiy*****^" 
constructo monasterio virginum Deo devotarum, 
mater virgo et exemplis vitae coelestis esse coepit 
et monitis.* 

iEscwine, secundum Anglicam Chronicam, A.D.6r4. 
Occidentalium Saxonum suscepit regnum; qui^cSmes*' 
fuit Cenfiis, qui fuit Cenferth, qui fuit Cuthgils, wefseL 
qtii fuit Ceolwulf, qui fuit Cynric, qui fuit Cerdic. iJt??tf^^d 
[Hibernia, Insula Sanctorum, sanctis et mirabi- ^°°^«'^»- 
libus perplurimis sublimiter plena habetur.] Bi- Benedict at 
scop ad ostium Wiri fluminis ^ indictione ii. 

Wulfere rex Merciorum et -ZEscwine rexWest- a.d. ers. 
Saxonum, in loco qui dicitur Bydanheafd pugna- Beadenhead. 

* H. E. IV. 5. I ^ Fluminis] Monasterium fe- 

' Ib. IV. 19. I cit; add.from Beda, 




Death of verunt.^ Eodem etiam anno ipse Wulfere, qui re- 
kingof ' gum Merciorum primus fidem et lavacrum sanctse 
regenerationis accepit, et in tota gente sua daj- 
moniorum culturam destruxit et penitus eradi- 
cavit, Christique nomen ubique locorum regni sui 
praedicare jussit, et multis in locis ecclesias aedifi- 
cavit, xvii°. anno ex quo regnavit ad uranica 
regna migravit;* cujus regina S. Eormengilda, 
quae Cantuariorum regis Erconberhti sanctasque 
Sexburga5 reginse, Annse regis OrientaUum An- 
glorum filise, sororis videlicet S. -^theldrithae, 
extitit filia, peperit ei magnarum virginem vir- 
ofst.wer- tutum S. Wcreburgam ; quae, patre defuncto, 
saeculo renunciavit, et habitum sanctae conversa- 
tionis susceptura, genitricis materterae, sanctae 
videlicet -Sltheldrithae, raonasterium intravit, in 
quo multa, Deo cooperante, miracula patravit: 
cujus sanctitatis famam cum suus patruus rex 
^thelredus comperisset, eam quibusdam virgi- 
num Deo devotarum monasteriis, abbatissae jure, 
praefecit ; cum quibus et in quibus regulariter 
vivens, illisque in omnibus pie consulens, ad vitae 
finem vero Regi Christo militavit; ac in uno 
monasteriorum suorum, quod Triccingaham* di- 
citur, e saeculo migravit, sicque ad complexum et 
nuptias Sponsi coelestis virgo beata intravit ; 
corpus autem illius ad monasterium, cui est 
Heanbyrig ^ vocabulum, ut ipsa vivens praecepit, 
est delatum, et in illo honorifice tumulatum; 
quod usque ad tempus quo gens pagana Danorum, 
crudeli caede et tyrannica depopulatione, An- 
glorum vastaverunt provincias, mansit incor-^ 
ruptum.* Fuerunt autem germani regis Wlferi 

* Sax. Chron. 

' Triccmgaham^ TreDtham in 

.^ Heanbyrig.^l Hanbury in 

* Thom. Eliens. Hist. Eliens. 
Anglia Sacra, i. p. 596, and Cap- 


^thelredus^ qui post illum sceptra regni guber- ^theired 
navit ; Peada, qui, ut paucis praelibavimus, Au- the throne 
stralium Merciorum re^um habuit; Merewald, 
qui in occidentali plaga Merciorum regnum tenuit ; 
cui regina sua, sancta Ermenbeorga, regis Eor- his famuy. 
menredi filia, peperit tres filias, sanctam videlicet 
Mildburgam, sanctam Mildthrytham, et sanctam 
Mildgitham, unumque filium, Merefin, eximise 
sanctitatis puerum.^ Offensus a Winfrido, Mer- ^infrith de- 
ciorum episcopo^ per meritum cujusdam inobe- gJJ^^for 
dientise^ Theodorus archiepiscopus eum de epi-^®"'^' 
scopatu deposuit, et in loco ejus Saxulfum epi- ancceeded by 
scopum ordinavit, constructorem et abbatem »bbot of Pc- 

... j j» «^ T> u • • ^» • terborough. 

monasteni quod dicitur Burh m regione Gim- 
orum.« Depositus vero Winfrith ad monasterium 
suum JBearwe rediit, ibique in optima vitam con- 
versatione finivit. Tum etiam Orientalibus Sa- st Ercon. 
xonibus, quibus eo tempore praefuerunt Sebbe etofLondon; 
Sighere, in civitate Lundonia, Erconwaldum epi- 
scopum constituit, ubi praedecessor ejus Wine 
sedem episcopatus habuit ; cujus viri, scilicet 
Erconwaldi^ et in episcopatu et ante episcopatum, 
vita et conversatio fertur fuisse sanctissima. Hic foands 

/».. j .. •i»ix • Chertsey and 

fecit duo monastena, unum sibi^ alterum soron ; Barking 
suum Certesie dicitur, quod, adminiculo Frithe- ^**^** 
woldi subreguli, opulentia rerum et monachis 
implevit ; sororis coenobium appellatur Ber- 
kingum, ubi ipsa primum abbatissa constituitur.^ 
Post Erconwaldum fuit Waldherus,* et postsucceedwiby 
istum Incgualdus, ultimus quem Beda in Historia JJ*^ ^^j 
Anglorum Lundoniensem commemorat episco- 
pum.* Porro -^thelburgoe, sancti Erconwaldi Abbesses of 

sorori, successit Hildelith, ad quam sanctus Ald- 
elmus scripsit librum 'De Virginitate.'^ Post 

* Flor. Geneal. 

* Girviorum.'] TheGyrwianter- 
ritory was in the N . £. of Mercia. 

» H. E. IV. 6. * Ib. IV. 11. 

* Ib. V. 28. « Ib. IV. 19. 




journey to 

Death of 
iBscwine ; 

Kent and 



Hildelitham extitit Wlfhildis^ abbatissa, Edgari 

regis tempore. 

A.D.676. Benedictus ^iscop cum Ceolfrido, religioso 

B^p'f fifih monacho, quarto Romam de Britannia petit, 

epistolam privilegii ab Agathone papa, cum li- 

centia, consensu, desiderio, et hortatu regis Ecg- 

fridi acceptam, qua monasterium suum tutum ac 

liberum perpetuo redderetur, retulit. Accepit et 

Johannem, archicantorem beati Petri Apostoli, 

Britanniam perducendum, ut in monasterio suo 

cursum canendi per annum edoceret. iiEscwine 

iuccMston of rex West-Saxonum moritur, et Centwine ei 

succedit, qui fuit filius Cynegisli, filii Ceoli. 

^thehred -32thelred rex Merciorum Cantiam vasta- 

ciafavager vit, civitatcm quoquc Hrofi communi clade 

absumpsit. Quod ubi Putta ejus episcopus com- 

periit, ad Saxulfum Merciorum episcopum di- 

vertit, et ab eo possessione cujusdam ecclesise 

accepta, ibidem in pace vitam finivit: pro quo 

Theodorus Quichelmum consecravit episcopum ; 

sed illo, post non multum temporis, prae inopia 

rerum ab episcopatu decedente, Gebmundum pro 

eo substituit antistitem. Defuncto West-Sa- 

xonum episcopo Leutherio, episcopatu Haeddi 

functus est pro illo, in civitate Lundonia con- 

st.cuthberht sccratus a Theodoro.* Sanctus Cuthbertus ana- 

becomei an , 

anchorite. chorcticaB coutemplatiouis secreta petut.' 

A.D.677. Anno imperii Ecgfridi viii**. apparuit mense 

B^md Augusto stella cometes.* Quo etiam anno orta 

SSfwii^'" i***®^ ipsum regem Ecgfridum et reverendissi- 

frith. mum antistitem Wilfridum dissensione, pulsus 

est idem antistes a sede sui episcopatus, et duo 

in locum ejus substituti episcopi, Bosa monachus 

of bishops. 

1 WyhUdia,'} Wlflith, L, 
« H. E. IV. 12 ; Sax. Chron. 
» Vita S. Cuthb. c.xvii. 

^ Cometes,] H. £. iv. 12 ; Sax. 
Chron., both under a. 678; but 
see Stevenson'8 note in H. £., ed. 
E.H.S. p. 274. 


reverendus de monasterio Hild abbatissae, qui 
Deirorum^ et Eata venerabilis abbas Mailrosensis 
coenobii^ qui Berniciorum provinciam gubernaret. 
Hic in civitate Eboraci, ille in Hagustaldensi, 
sive Lindisfarnensi ecclesia cathedram habens 
episcopalem^ ambo de monachorum coUegio in 
episcopatus gradum asciti : cum quibus et Eathsed 

-r..i I. . . -r*:]*/* ordained 

Eathaed m provmcia Lindisfarorum, quam nu- bishop of 
perrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato """'''^' 
Wulfero, obtinuerat, ordinatur episcopus ; et 
hunc primum eadem provincia proprium accepit 
prsesulem, secundum ^Ethelwine, tertium Eadga- 
rum, quartum Cyneberht. Habebat enim ante 
Eathaedum antistitem Saxwlfnm, qui etiam Mer- 
ciorum et Mediterraneorum Anglorum simul 
episcopus fuit ; unde et expulsus de Lindissi, in 
illarum provinciarum regimine mansit. Ordinati 
sunt autem Eathaed, Bosa, et Eata Eboraci ab 
archiepiscopo Theodoro.^ Pulsus erffo ab epi- wiifrith con- 

__._^ , , n . - . vertsmany 

scopatu Wilfnd Romamque iturus, ubi navem Prisians. 
conscendit, flante favonio, Fresiam est pulsus, 
ubi primus opus evangelicum ccepit, et multa 
millia barbarorum ad fidem convertit, hiemem- 
que ibidem cum nova Dei plebe feliciter exegit.* 

Sanctus Beda nascitur.' Bedabom. 

Inter EcgMdum regem Northymbrensium et a.d.679. 
iEthelredum regem Merciorum conserto graviT?elif.° * * 
proelio, juxta fluvium Trenta, occisus est rex 
Alfwine, frater regis Ecgfridi, cujus sororem 
Osthrytham rex ^Ethelred habebat uxorem.* 
Wilfridus episcopus Fresiam reliquit, Romam wiiwth 

. 1 . . retums to 

adiit ; et ubi Benedicti papae et plunmorum epi- 

1 H. E. IV. 12. 

* Ib. V. 19. 

^ S. Beda naseitur,^ Accord- 
ing to Mabillon in his Life of 
Beda, § 2, Beda was bom in 

673 ; but Mr. Stevenson considers 
the reasoning of Pagi (Grit. in 
Annal. Baron. a. d. 693, § 8) as 
conclusive in favour of 674. See 
Introduction to H. £. p. vii. 
* H. E. IV. 21 ; Sax. Chron. 




Engiand and scoporum judicio absQue crimine accusatus fuis- 
soath set, episcopatuque inventus est dignus esse^ Bn- 
"°°'' tanniam rediit, provinciam Suth-Saxonum Chri- 
Deathof sto crcdere fecit.* Beata virgo -^theldrytha, 
abbeisoF Eliensis coenobii abbatissa, ix^. die kal. Juliamm 


[23 Jun.] in medio suorum rapta est ad Do- 
suecessionof minum ; cui soror ejus Sexburh in ejus successit 

Sexburh. • • ^ • o 


A. D. 680. 

Synod of 


Anno Yi^. regni ^Ethelredi regis Merciorum, 
indictione viii., Theodorus archiepiscopus coe- 
tum episcoporum doctorumque plurimorulh colle- 
git in loco qui dicitur Hsethfeld, ut cujus essent 
singuli fidei sciret, sicut ei Agatho papa per 
Johannem archicantorem, qui huic synodo in- 
tererat, mandaverat' Ejusdem regis tempore, 

dlvlded into . _ . .... , . , , . 

five dioceses. Merciorum provincia m quinque parochias est di- 

visa ;* unde ad provinciam Hwicciorum Tatfrith, 

vir doctissimus, de Hild abbatissse monasterio, 

electus est antistes ; sed priusquam ordinari pos- 

Bosei bishop sct, mortc immatura praereptus est ; quapropter 

Hwiccas. eidem provinciae vir reverendus Bosel non multo 

8t.Hiid post antistes ordinatus est. Religiosa Christi 

abbesB of 

whitby. famula Hild, monasterii quod Streoneshalh di- 
citur abbatissa, Hererici nepotis regis Edwini 
filia, post multa quse fecit in terris opera coele- 
stia, ad percipienda vita) ccelestis praemia est de 
terris ablata, cum esset annorum Lxvi. die xV*. 
kal. Decembrium [17 Nov.], de morte transivit 
ad Dominum. Haec duo monasteria, Streones- 
halh scilicet et Hacanos,^ construxit, in quibus 
justitiae, pietatis, castimoniae, caeterarumque vir- 
tutum, sed maxime pacis et charitatis custodiam 

ofthepoet docuit.^ lu hujus abbatissa^ monasterio habi- 


1 H. E.v. 19. « Ib. IV. 19. 
« Ib. IV. 17, 18 ; Sax. Chron. 
* Divisa] Lichfield, Worcester 

(Hwiccas), Leicester, Lindsey, 

^ Hacanos] Hackness near 
Whitby. • H. E. iv. 23. 


tavit Cedmon^ ille famosus monachus^ qui divi- 
nitus adjutus, gratis canendi donum accepit.^ 
Oshere subregulus, licentia praestantissimi rcgis oshere of 
Merciorum, domini sui ^thelredi^ terram xxx. grants land 
manentium^ in loco qui dicitur Rippel^ Frithe- waid. 
waldo^ monacho Winfridi episcopi^ cujus supra 
meminimus^ dedit^ utibidem ecclesiastica) conver- 
sationis normam exerceret.^ 

Bonse indolis puer Beda^ cum esset septem a.d.68i. 
annorum, suorum cura propinquorum, reveren- ^'^•^*- 
dissimo abbati Biscopo datus est educandus.^ 
Post annos tres abscessionis Wilfridi, ad eccle- Tunberht 
siam Hagustaldensem Tunberhtum, remanente bLhi^ of 
Eata ad Lindisfamensem, et Trumwine ad terram Tramwhle 
Pictorum, Theodorus archiepiscopus ordinavit.andEathl^' 
Eathaedum de Lindissi reversum, eo quod -^thel- ^^^^^* 
red rex provinciam recepisset, Rypensi eccle- 
siae praefecit.* 

Centwine rex West-Saxonum Occidentales a.d.6m. 
Britones usque ad mare in ore gladii fugavit.^ kfngVwes. 
Reverendissimus abbas Benedictus Biscop pres- Brltons!' 
byterum Eusterwini^ suum patruelem, sanctitatemlSces^^ 
insignem^ de monasterio suo eligens, abbatem fo^lbb^"'* 
eidem monasterio^ regendi jure^ praefecit. Ecg- xhe monas. 
frith rex^ pro redemptione animae suas^ etiam rowfounded. 
aliam xl. familiarum terram abbati Benedicto 
donavit; ubi missis monachis numero xxii.^ et 
praeposito abbate Ceolfrido^ sui per omnia adju- 
tore strenuissimOy jussu regis monasterium beato 
Paulo Apostolo, in loco qui dicitur Girvum,^ con- 

Ecgfrith rex Northymbrorum, misso Hiber- a.d.684. 
niam cum exercitu duce Berhto, vastavit misere gesireiand. 

» H. E. IV. 24. 

' Oshere^s charter of donatioD 
is printed in the Godex Diplo- 
maticus, i. p. 22, but marked by 
Mr. Kemble as spurious. 

» H. E. V. 24. See above, 
p. 35, note '. 

* H. E. IV. 12. 

* Sax. Chron. 

* Gtrottm.] Jarrow. 



synodat gentem innoxiam.^ Congregata synodo sab 
praesentia regis Ecgfridi juxta fluvium Alne, in 
loco qui dicitur Twiford, cui Theodorus archie- 

Depotition piscoDUS praesidebat, Tunberhto ab episcopatu 

of Tunberht. , .^ . . j . 

deposito, unanimo ommum consensu ad episco- 
cuthberht patum Hagustaldensis ecclesise Cuthberht eligi- 
bishopof tur; sed quia ipse plus Lindisfamensi ecclesiae 
Eault*"*' dilexit praefici, placuit ut Eata reverso ad Ha- 

gustaldensem, Cuthberht ecclesiam susciperet 
riShJiSSiey Lindisfamensem.* Benedictus Biscop quinta 
to Rome. yj^,g ^^ Britannia Romam petiit. 
A. p.685. Lotheri rex Cantwariomm, in pugna Austra- 

Deathof ,. « , . 

Hiothhare hum Saxouum vulneratus, xii**. anno sui regm 


VIII. idus Febraarii [6 Feb.], feria ii., inter me- 
suo^ession dcudum cst dcfunctus ; post quem Eadric, filius 

ofEadric. i r -l j 

Ecgberhti fratris sui, anno uno ac dimidio re- 
gnavit.^ Magna pestilentiat) procella Britanniam 
corripiens, lata nece vastavit; in qua Deo di- 
lectus abbas Eusterwinus per nonas Martii 
[7 Mar.] raptus est ad Dominum ; pro quo 
fratres, cum consilio Ceolfridi abbatis,^ mirae 
sanctitatis virum et Scripturarum studiis abun- 
danter instractum, Sigefridum, ejusdem mona- 
sterii diaconem, constituere abbatem.^ Ecclesi- 
asticoram donis commodoram Biscop locuple- 
tatus, et peregrina merce, ut semper, onustus, 

cSttSSSr' ^^^^ rediit. Ordinatio beati Cuthberhti in ipsa 
solemnitate Paschali [26 Mar.] completa est 
Eboraci sub praesentia regis Ecgfridi : ad con- 
secrationem ejus vii. episcopis convenientibus, 
in quibus primatum tenebat Theodoras archie- 

Ecrfrit? piscopus.^ Ecgfrith rex, cum temere exercitum ad 


Death of 

return from 

* H. E. IV. 26 ; Sax. Chron. 
' Ib. IV. 28. 

3 Ib. IV. ^6. 

* Ceo{fridi abhatis] of Jar- 

' Abbatem,^ See Beda, Vita 
S. Bened., where, however, it is 
Dot said that Eusterwine died of 
the plague. 

« H. E. IV. 28. 



vastaiidum Pictorum provinciam duxisset^ anno 
aetatis suse xl^ regni autem xv^. occisus est> 
die kal. Juniarum xiii''. [20 Maii]^ Sabbato; 
cui successit in regnum Alhfrid frater ejus, vir suocession 
in Scripturis doctissimus.^ Hujus regni prin- ®'^^"** 
cipio defuncto Eata^ sanctissimo episcopo^ Jo- 
hannes^ vir sanctus^ Hagustaldensis ecclesise 
praesulatum suscepit.^ Sanctissimus vir Domini Trumwine 
Trumwine episcopus de terra Pictorum cum Picts retirea 
suis recessit, et m Streoneshalh locum sibi man- 
sionis elegit, ibique vitam non sibi solummodo^ 
sed et multis utilem plurimo annorum tempore 
duxit ; ubi etiam defunctus^ coeleste regnum con- 
scendit.^ Ceadwalla, juvenis strenuissimus de ceadwaiis 
regio genere Gewissorum/ JBthelwalh^ regem «layi iEthei- 

4 , ,. ci • • 'j. wealhking 

Australium baxonum^ improvise cum exercitu ofthesouth 
superveniens^ interfecit ; sed mox expulsus est 
a ducibus regis Berhthuno et ^thelhuno^ qui 
deinceps regnum provinciae tenuerunt.^ Cent- Death of 
wine rex Occidentalium Saxonum vita decedit^ king of 
cui prdBfatus Ceadwalla in regnum succedit. qui succesiion 


fuit Cenbryht, qui fuit Ceadda^ qui fuit Cutha^ 
qui fuit Ceaulin^ qui fiiit Cynric^ qui fuit Cer- 

Wilfridus episcopus^ post longum exilium^ a.d.686. 
sedem suam et episcopatum Hagustaldensis ec-^^esthe 
clesiae^ rege Alhfrido invitante, recepit.^ Jo- JSn^/ ^oh'n 
hannes vero, defuncto Bosa, multdB sanctitatis et B^^^York. 
humilitatis viro, episcopus pro eo Eboraci substi- 
tuitur.® Ceadwalla rex Gewissorum ducem Beorhthun 
Suth-Saxonum Beorhthunum occidit, et pro- cllidwLia. 
vinciam illam gravi servitio subegit. Deinde o?sJlSx?" 

> H. £. IV. 26. Sax. Chron. 

« H. E. V. 2. 

» H. E. IV. 26. 

* GetoisMnm'] of the West 
Saxons. See Lappenberg^s £n- 
gland, I. p. 100, noU. 

• H. E. IV. 15. Sax. Ghron. 
^ Sax. Ghron. See Lappen- 

berg^s England, i. p. 258, note, 

7 H. E. V. 19. Eddii Vita S. 
Wilfridi, § 43. 

• H. E. V. 3. 



Eadrie kiDg 
of Kent. 

ceadwaiia idem ipsc ct frater suus Mul Cantiam depopu- 
ravageKent. lautur/ Post ha6C rex ipse Ceadwalla cepit 
takesand Vectam iusulam^ quae eatenus erat tota idola- 
isieofwight tria) dedita^ et licet necdum in Christo regene- 

onWilfrith. . ^ . • .ji x ^ •!• 

ratus^ quartam partem ejus^ id est, ccc. familias^ 

Wilfrido episcopo utendum pro Domino obtulit : 

qua accepta^ et Berwino* suo nepoti commen- 

data, Verbi ministros eidem insulse destinavit.' 

cuthberht Duobus anuis in episcopatu peractis, vir Domini 

Fara?i8iand. Cutbberhtus cpiscopus, divino admonitus oraculo, 

insulam Farne repetiit.* Defuncto Edrico Cant- 

uariorum rege, regnum illud, pcr aliquod tem- 

poris spatium, reges dubii vel extemi disper- 


A.D.687. Ceadwallae regis West-Saxonum fratrem Mul 

De^MtSion et XII. milites ejus flammis injectos, Cantuarien- 

ofKent. ses atrociter in ipsa Cantia combusserunt ; unde 

rex Ceadwalla, ira commotus, rursum Cantiam 

Deathofst. dcvastat.^ Reverendissimus pater Cuthberhtus, 

indictione xv., xiii. kalend. Aprilis [20 Mar.], 

feria iv., in insula Farne obiit ; sed corpus illius 

ad insulam Lindisfarnensium relatum, in eccle- 

sia est tumulatum : cujus episcopatum Wilfrid, 

Hagustaldensis episcopus, anno uno servavit.^ 

succeeded at Successit viro Donuni Cuthberto, in exercenda 

jEtheiwoid. vita solitaria, vir venerabilis ^thelwoldus, cujus 

meritum et vita qualis fuerat, innumera declarant 

st. Kman ab eo patrata miracula.^ [Sanctus Kilianus 

wiirzburg, Scottus, dc Hibemia insula natus, Wirziburgen- 

sis episcopus, clarus habetur.] 

• H. E. IV. 15. 

' JBeri&ino.] According to Beda 
his name was Bemwini ; the 
Saxon version of the H. £. has 

3 H. E. IV. 16. 

** Repetiit,] See Beda, Vita S. 
Cuthb., where his return to Fame 

is placed in 635, on which see 
Steven8on's note in Opera Mi- 
nora, p. 114. 

» H. E. IV. 16. 

• Sax. Chron, 

' H. E. IV. 29. 

" Ib. V. 2. 


Abeunte Ceadwalla Romam^ sascepit impe- a.d.688. 
rium Ini de stirpe regia, qui monasterium, quod ntSe/t^ 
Glaestingebyrig dicitur, construxit:^ cujus pater^^,^'by°*'" 
Cenred, cujus pater Ceolwald, cujus pater Cutha, ntoZdt 
cujus pater Cuthwine, cujus pater Ceaulin. ^*"'®"*'"^- 
Ordinatus est pro Cuthberhto Eadberhtus, yirEadberht 
scientia scnpturarum divinarum, simul et prse- cuthberht. 
ceptorum coelestium observantia, ac maxime 
eleemosynarum operatione insignis.^ Benedictus Benedict ap- 
Biscop et Sigefridus abbates, diutina infirmitate frWlbtoV 
lassati, in lectum ambo sternuntur : unde mox, mouth^rad 
inito cum fratribus consilio, Benedictus acciit 
abbatem Ceolfridum, quem monasterio beati 
Pauli Apostoli praefecerat, eumque abbatem utri- 
usque monasterii constituit, indictione prima, iv^. 
iduum Maiarum die [12 Maii]. Eodem annoDeathof 
venerabilis ac Deo dilectus abbas Sigefndus, in- ^*^"^^- 
ductus in refrigcrium sempiternse quietis, introiit 
in domum regni coelestis, in holocaustis perpetuse 
laudationis xi. kalend. Septembris, [22 Aug.] 
Sabbato. Defuncto Putta Herefordensi epi- 
scopo, Tyrhtel successit. 

Vitiorum victor et virtutum patrator egregius, a.d.689. 
Benedictus Biscop, post longae caminum infir-B^n^^^ 
mitatis, in qua Deo semper agere gratias sole- ®***^' 
bat, II. idus Januarii [12 Jan.] requiem lucem- 
que vitse ccelestis adiit. Pontificatum agente Baptism and 
Sei^o, Ceadwalla West-Saxonum rex baptizatus c^waua. 
est die sancto Sabbati Paschalis [10 Apr.] ; de- 
functus est autem ibidem sub die xii^. kalen. 
Maiarum [20 Apr.], feria tertia, indictione ii., 
qui vixit ^ annos plus minus triginta ; cujus 
epitaphium, jubente Sergio papa, sic ponitur : 

* GUBgtingehyrig .... eonatru- 
xii.'\ H. E. V. 7. Sax. Chron. 
*£t munasterium quod dicitur 
Abbendonai quod priua vir no- 

bilis Gissa et rex Ceadwala in- 
ceperunt, perfecit.' L, add, 

« H. E. IV. 29. 



Culmen, opes, sobolem, pollentia regna, triumphos^ 

Exuvias, proceres, moenia, castra^ lares, 
Quseque patrum yirtus, etc.^ 

A. D. 690. Theodorus, beatae memorise archiepiscopus, 
IJSSiAap ^^^^ astatis su» Lxxxvin**., episcopatus autem 
Theodore. xxii®. defuuctus cst, dic kaleudarum Octobrium 
xiii°. [19 Sept.], feria secunda. 

Scandens ahna noYsa foelix consortia vitae, 
Civibus angelicis junctus in arce poli.' 

Archipraesules Doruvernensis ecclesise, huc 
usque Romani : postmodum extitere Anglici.' 

Wilfridus Hagustaldensis episcopus denuo ac- 
cusatus, ab Alhfrido rege et plurimis episcopis 
praesulatu est pulsus ; qui mox ad regem Mer- 
ciorum iEthelredum secessit, et ab co Mediter- 
raneorum Anglorum episcopatum accepit.^ Quo 
tempore Bosel, antistes provinciae Wicciprum, 
tanta erat corporis infirmitate depressus, ut offi- 
cium episcopatus per se implere non posset; 
propter quod, omnium judicio, vir singularis 
meriti ac sanctitatis eximiae Oftfor, qui in mo- 
nasterio Hild abbatissse presbyteri g^du diu 
functus est, sed tunc in supradicta provincia 
verbum fidei prsedicavit, in episcopatum pro eo 
electus, ac, jubente rege iEthelredo, per Wil- 
fridum, beatae memoriae antistitem, ordinatus est 
episcopus^; quia Theodorus archiepiscopus jam 
defunctus erat, et necdum alius pro eo ordinatus 
est episcopus.* Wihtred, filius Ecgberti regis 
Cantuariorum, confortatus in regno, religione 


Wilfrith ez- 
pelled firom 
Hexham ia 
made bishop 
of the Middle 

Bosel bi- 
shop of the 
by OftfoT. 

and 8w«Bb- 
in Kent. 

* Patrum virtusy etcJ] For the 
whole epitaph see H. £. v. 7. 
where it is given entire. See 
Stevenion^s note to Beda, v. 7, 
woA Lappenberg's England, i. p. 


» H. E. V. 8. 

' Sax. Chron. 

* Eddius § 4a— 46. H. E. v. 

» H. E. IV. 23. 


simul et industria gentcm suam ab extranea in- 
vasione liberavit ; cum quo rex Sueabheardus 
partem regni tenuit/ 

Venerandus et cum omni honorificentia nomi- a.d.692. 
nandus Ecgbertus^ natione Anglus, qui in Hiber- S?r'* 
nia insula, pro adipiscenda in coelis patria, vitam ®"™«^^ 
duxit peregrinam, cum ad prsedicandum in Ger- 
maniam venire vellet nec valeret, divina sibi vo- 
luntate obsistente/ misit illo in opus Verbi viros 
sanctos et industrios, in quibus eximius Wille- 
brordus presbyteri gradu et merito prsefulgebat ; 
quos gratanter dux Francorum Pippinus senior preaches in 
suscepit, et ad prsedicandum in citeriorem Fre- 
siam misit. Horum secuti exempla, duo pres- Murderof 
by teri Hewaldi nominati. de natione Anglorum. uewaids in 

. , • • A *• CJ ;oidSaxony. 

venerunt ad provinciam Antiquorum Saxonum, ut 
ibi aliquos prsedicando Christo adquirerent : sed 
ut cognoverunt barbari quod essent alterius re- 
ligfioniSy illos rapuerunt, et v*^. nonarum Octo- 
brium martyrizaverunt.' Willebrordus, data sibi waiebrord 

ifoes to 

a principe Pippino licentia prsedicandi, ivit Ro- Rome. 
mam^ ut cum licentia Sergii papse evangelizandi 
opus iniret; qui cum sui voti compos esset 
efiectus^ ad praedicandum rediit.* Bryhtwaldus, Bryhtwaid 
qui erat abbas in monasterio quod juxta ostium archbiahop 


aquilonale fluminis Genlade^ positum Raculf ^ no- 
minatur, vir scientia Scripturarum imbutus, sed 
et ecclesiasticis simul ac monasterialibus disci- 
plinis summe instructuSy pro Theodoro in episco- 
patum est electus.^ Defuncto Oftforo Wiccio- st. Ecgwine 

, -n . succeedB 

rum episcopo, sanctus Ecgwinus pro eo praesu-oftforbi- 

» H. E. IV. 26. 

« Ib. V. 9. 

' MartfftizaveruntJ] Ib. v. 10, 
where a circumstantial account 
of the martyrdom of the two He- 
walds is given. 

* H. E. V. 11. 

^ GerUade.] Now the Inlade. 

« RaculfJ] Reculver. 

? H. E. V. 8. Sax. Chron. 



Hwiceas ; 
founds the 
abbey of 

A D. 693. 


Tobias con- 
the see of 

a deaoon. 

A.D. 694. 

Ine makes 
peace with 

A. D. 695. 

The corpse of 
8t. Mthel- 
thryth fouud 

A. D. 696. 

archbishop of 
the FrisiMis. 

A.D. 697. 

St. Guthlac 
enters the 
at Repton. 

latam suscepit^ et post annorum curricula pau- 
corum, licentia juvamineque regis iEthelredi^ 
monasterium quod Eovesham^ dicitur construere 

Brihtwaldus ordinatus est a Godwino, metro- 
politano episcopo Galliarum^ iii^. die kal. Julia- 
rum [29 Jun.]^ Dominica ; qui inter multos quos 
ordinavit antistites^ etiam^ Gebmundo Hrofensis 
ecclesise praesule defuncto^ Tobiam pro illo con- 
secravit.^ Beda monachus gradum diaconatus 
a Johanne Eboracensi episcopo suscepit.^ 

Cantwarienses^ facta pace cum Ine West- 
Saxonum rege^ m.DCC.L. libras illi dedere ; quia^ 
ut pra^Iibavimus^ Mul germanum suum com- 

Beatse virginis iEtheldrithse corpus post xvi. 
annos sepulturse^ cum veste qua involutum est, 
incorruptum reperitur.* 

Rogatu Pippini Francorum ducis, sanctus 
Willebrordus^ de Britannia natus^ genere Anglus, 
a Sergio papa Fresonum genti, die natalis bea- 
tissimse Ceciliae virginis [2S Nov.], archiepisco- 
pus ordinatus est.^ 

Sanctus Guthlacus^ cum detatis suse xxiv. 
peregisset annos^ pompis abrenuncians sdecula- 
ribus^ relictisque suis omnibus^ monasterium 
Hrypandun^ adiit^ ibique^ sub abbatissa nomine 

' Eovesham.'] Eyesham. 

« H. E. V. 8. 

3 Ib. V. 24. 

^ Comhussere.'] The mulct, ac- 
cordJDg to two MSS. of the Saxon 
Ghroiiicle, was 30,000 pounds; 
twootherMSS. bave 30,000 only, 
without mention of the kind of 
money. Ethelwerd has * 30,000 
Bolidi, per singulos constanti 
numero sexdecim nunmiis * ; ac- 
cording to Malmesbury it was 

30,000 mancuses, which, at 8 to 
the pound, are equal to the sum 
stated by Florence. One MS. of 
the Chronicle, it may be observed, 
reads^xxx. manna,'which may 
not improbably be an intended 
correction, by an ignorant scribe, 
of an earlier MS., where it stood 
XXX. man., t. e. mancusa. 

« H. E. IV. 19. 

• Ib. V. 11. 

^ Repton in Derbyshire, the 



Alfthrytha^ tonsaram et clericalem habitum sus- Morderof 
cepit. Osthrytha^ regis Merciorum ^thelredi qule^of 
regina^ a Suthhimbrensibus occiditur.^ 

Beati Cuthberhti corpus^ transactis sepulturse a. d. 698. 
ejus annis xi.^ incorruptum, quasi hora eadem me^o/k 
defuncti^ simul cum veste qua tegebatur depo- ^^****^"^** 
sitionis ejusdem die invenitur; sicque de terra 
levatur^ novo amictu involvitur^ nova in theca 
reconditur^ et supra pavimentum sanctuarii po- 
nitur. Nec mora^ Deo dilectus antistes Ead- Death of 
berhtus^ morbo correptus acerbo, non multo post, SSSrht 
id est, pridie nonas Maias [6 Maii], etiam ipse 
migravit ad Dominum; cujus corpus in sepul- 
chro beati Cuthberhti ponentes, apposuerunt de- 
super arcam, in qua incorrupta ejusdem patris 
membra locaverant.^ Successit Eadberhto in successionof 
episcopatum vir Domini Eadfridus.' 

Beatissimus vir Guthlacus, die kal. Septem- a.d.699. 
brium viii**. [25 Aug.], insulam Cruland pervenit, st.®^*^^ 
ibique vitam anachoreticam ducere coepit.^ 

[Beda, in libro ' De Temporibus,^ in anno quo 
eum condidit, ita perhibet, '^Si vis nosse quot 
sint anni ab incamatione Domini juxta Diony- 
sium, scito quot fuerint indictionum ordines, ut- 
pote in praesenti, anno v®. Tiberii, XLVi. ; hos mul- 
tiplica per xv., fiunt dc.xc, adde semper regu- 
lares xii., quia quarta indictione, secundum Dio- 
nysium, natus est Dominus, et indictionem anni 
illius cujuscunque volueris, utpote in praesenti, 
unam, fiunt septingenti tres. Isti sunt anni Do- 
mini juxta Dionysium : " Haec Beda.] 

retires to 

burial place and residence of 
Bome of the Mercian princes. See 
Felix, Vita S. Guthlaci in Acta 
SS. Bened. 11 April. 

* H. E. V. 24 Sax. Cliron. 

« H. E. IV. 30. 

^ Ea^fridus,] To this prelate 
Beda inscribed his prose Life of 

S. Guthbert ; he was the writer 
of the fine copy of the Gospels in 
the Cottonian Library (Nero D. 
IV.) known as the Durham Book, 
and was bishop of Lindisfieurne 
from 698 to 721. 

* Felix, Vita S. Guthl. 


A.D. 704. ^thelredus Merciorain rex, xxx®. anno regni 
wig*if*Mer- sui monachus factus, Cynredo suo fratraeli re- 
amSSk*"?c- guum dedit.^ Venerabilis monachus Beda, per 
cemed.^^ ministerium sancti Johannis Eboracensis episcopi, 
prte?f8*o^ jubente Ceolfrido suo abbate, gradum presby- 
^*"* teratus suscepit.* 

A.D.705. Alhfrith rex Northanhimbroram in Driffelda 
^nJ^^^xix. kalend. Januarii [14 Dec.] deftinctus est, 
suec^^ anno regni sui xx''. necdum impleto ; cui suc- 
by osred. cedcns iu imperium filius suus Osred, puer octo 
Bi«^<^^j^^. circiter annoram, regnavit annis xi. ; cujus 
?^ ^^^^ regni principio antistes Occidentalium Saxonum 
divided be- Haedde coelestem miffravit ad vitam ; quo de- 

tweenDaniel '-' » ^ 

andAidheim. fiincto, cpiscopatus proviuciae illius in duas pa- 

rochias divisus est, una data Danieli,^ altera 

Aldelmo,^ abbati monasterii quod Maildulfi Ur- 

bem^ nuncupant ; ambo in rebus ecclesiasticis et 

in scientia Scripturarum sufficienter instracti.^ 

shop of?he Saxulfus Merciorum episcopus vita quoque de- 

XdhilS"^' cessit/ Sanctus Aldelmus a beato Brihtwaldo 

bishiS!^ Dorabernensi archiepiscopo ordinatur episcopus.® 

A.D. 707. Beda, xxx**. aetatis su96 anno, gradu presby- 

Beda com- . . . fi^ • '^ f • • 

mences his tcratus acccpto, Iibros suos incepit facere, m qui- 
iatourl. bus componendis xxix. annis laboravit.^ 
A.D. 708. Cynred rex Merciorum, et Offa rex Orienta- 
of MCTcto"* \voim Saxonum, filius Sigheri regis, eorundem re- 
k?ng^nhe lictis uxoribus, agris, cognatis et patria, propter 
^om"^"' Christum et propter Evangelium, Romam vene- 

monki at ________^ 

Rome. ■ — _ _ 

* Bjtswim dedit^ H. E.v.24. 
Sax. Ghron. ^thelred died abbot 
of his own foundation at Barde- 

2 H. E. V. 24. 

* JDanie/i.] Winchester. 

^ Aldelmo.'] Sherbume. 

Maildulfi UrbemJ] Malmes- 

® Sufficienter instructi,'] H. E. 

V. 18. Sax. Chron. See Steven- 
son's note in H. E. § 409. 

7 Sax. Chron. 

^ S, Aldelmw .... episcoptts,'] 
Add, from L, and editt, H. E. v. 
18. The passage is not in C. 

» Beda laboravit,] This 

passage, whichy froni the inaccu- 
racy of its date, is apparently an 
interpolation^ ig supplied from X, 
^4 the editions. It is not in C 



Txmt, ibique attoosi ac monachi facti^ ad limina 
Apostolomm in precibus, jejuniis^ et eleemosjmis^ 
usque in diem ultimum permanserunt ; sicque ad 
visionem beatorum Apostolorum in coelis diu de- 
sideratam pervenerunt/ Cum quibus et sanctus Ecgwine 
£cgwinus W icciorum episcopus^ rogatus ab eis, Hwiccaa ac- 
Romam venit, et ut monasteriam, quod in terri- them. 
torio Wigomensi construxerat, ab improborum 
irruptione securius redderet, epistolam privilegii 
a papa Constantino petiit et impetravit. 

Successit Cynredo in regnum Ceolred, filius a.d. 709. 
iEthelredi regis, qui ante ipsum Cynredum idem ce*ilSrin*"'^' 
regnum tenebat.^ Sanctus Aldelmus, West- Deith*if 
Saxonicae provinciae antistes, vir undecunque ^^'^*^' 
doctissimuSy migravit ad Dominum; pro quo 
pontificatum suscepit Forthredus, vir et ipse in 
scripturis sacris multum eruditus.^ 

Wilfridus sanctis meritis et nomine magnus, 
Jactatus multis per tempora longa periclis, 
Quindecies temos postquam egit episcopus annos 
Transiit, et gaudens coelestia regna petivit. 

Cujus corpus in primo suo monasterio, quod 
dicitur In-Hripum,' in ecclesia beati Petri Apo- 
stoli, est honorifice tumulatum.^ Quo defuncto, 
Acca presbyter ejus, vir strenuissimus, coram 
Deo et hominibus magnificus, cantor peritissimus, 
in literis sacris doctissimus, in catholicse fidei 
confessione sanctissimus, castissimus, in eccle- 
siasticse institutionis regulis solertissimus, ac 
Deo dilecti fiosse Eboracensis episcopi quondam 

Death of 

> H. E.v. 19.a.709. 

3 Forthredus eruditus,'] 

H. E. V. 18. ForthreduB is an 
error for Fortherus. 

' In-HripumJ} Ripon. 

* H. E. V. 19. Thelines given 
above, extracted from his epitaph, 
read with some variations in 
Beda: viz. 1. i. ^'Wilfridus hic 
magnus requiescit corpore prae- 
sul ;" 1. 2. «nimium" for « multis." 



A.D. 710. 

defeats the 
Picts. Ine 

Death of 

alumnas^ Hagustaldensi eccleside prdesulatum 

Berhtfrith regis Osredi praefectus cum Pictis 
pugnavit^ et victor extitit.* Gewissorum rex 
bellicosus Ine^ et Nun suus propinquus^ cum 
S^SBrl-"* Gerente Britonum rege bellum gessere^ victum- 
que in fugam vertere.* Reverendissimus pater 
Adrianus^ monasterii beati Petri Apostoli abbas^ 
est defunctuSy et in eodem monasterio sepultus ; 
cui successit in regimine discipulus suus Albinus^ 
qui non minus Graecse et Latinse quam Anglicae 
linguse^ quse sibi erat naturalis, extitit peritus.^ 
Defuncto Tyrhtello Herefordiae praesule, succes- 
sit Torhthere.* 
A.D.714. Anachorita probatissimus Deique sacerdos 
Deathof st. fidclissimus, dilectat) Christi virginis Pegiae ger- 
manus, innumerabilium virtutum patrator Guth- 
lacus, indictione xii., quarto lumine festi Pa- 
schalis III. idus Aprilis [11 Apr.] animam ad 
gaudia perpetuae emisit exultationis ; cui Cissa 
qui diu paganis ritibus deditus erat, sed post 
baptismum in Britannia perceperat, successit.^ 
A.D.715. [Gregorius papa lxxxviii. annis xvii. men- 
Gregoryii. sibus X. Hic crat vir castus et sapienS| qui 
Bonifacium, genere Anglum, ordinavit episco- 
pum sedi Moguntinae/ per quem Germania ver- 
bum salutis suscepit.] Ine rex West-Saxonum, 
et Ceolred rex Merciorum, in loco qui Wod- 
nesbeorh dicitur, pugnaverunt.^ 

Vir Domini Ecgberhtus, cujus supra memini- 
^^?the mus, lienses monachos ad catholicum Pascha et 
SfEaJteir ccclesiasticam correxit tonsuram. Osredo occiso^ 
Sm^^sS?- Cenred, magnifici viri Cuthwini filius, guberna- 


Battle of 

A.D. 716. 

» H. E. V. 20. Sax. Chron. 

* Sax. Chron. «H.E.v.20. 

* D^uncto Torhthere,'] 

Wanting in L. and editt. 

4 Sax. Chron. Felix, Vita S. 

^ MoguntiniB.I Of Mentz. 


cula regni Northanhymbrorum suscepit J Rex eeeds in 
Merciorum Ceolrcd defungitur, et Licetfeld se- br?a. "Death 
pelitur ; post quem ^thelbaldus, consobrinuskingof 
suus, filius videlicet Alweonis, patruelis scilicetce^^by 
patris sui regis JBthelredi, ut ei prophetico spi- 
ritu sanctus praedixerat Guthlacus, regnum nan- 
ciscitur.^ iSthelredus, quondam rex Merciorum, Death or 
post autem abbas Bardoniensis coenobii, quod redf 
ipse construxit, e seculo migravit, et setemse 
felicitatis, serenitatis; ac lucis gaudia iutravit. 
Magnae vir sanctitatis et religionis, Ceolfridus ofabbot 
abbas, viiMcal. Octobrium die [26 Sept.], feria vi., 
apud Lingonas,' Burguudionum civitatem, pere- 
grinus obiit, et in ecclesia sanctorum martyrum 
gemiuorum, Speusippi, Eleusippi, et Meleusippi, 
sepultus est. Erat autem quando obiit anno- 
rum Lxxiv. ; presbyterii gradu functus annis 
XLvii., abbatis officium ministrans annis xxxv/ 

Sanctus Ecgwinus, tertius Wicciorum episco- a.d. 717. 
pus, transivit ad Domiuum, indictione xv., iii**. ^winf 
kaleud. Januarium die [30 Dec.], feria v. ; proH^cl^f 
quo Wilfridus, religionis vir eximiae, electus, illo wiSiuf^ ^^ 
adhuc superstite, pra^sulatum suscepit Wigomi- 
ensis ecclesise. 

Kenred Northanhymbrorum rex moritur, et a.d. 718. 
Osric in regem elevatur.* Ingils frater Inse ccnJ^*king 
regis West-Saxonum vitae modum fecit ; quorum £rif:*^Jli^S- 
sorores extitere sancta Cuenburh, et sancta Cuth- DeSth 5*"^" 
burh, quae monasterium virginum Deo devota- Kierof 
rum, in loco qui dicitur Winburnan, construxit. JStercSth- 
Hanc autem Aldfrith rex Northanhymbrorum in wi^bSlie*** 
conjugem habuit, sed ante finem suaj vitae con- ^^^' 
nubio carnalis copulae ambo pro Dei amore re- 

' H. E. V. 22. 

• Sax. Chron. Vita Guthl. 
' Lingonas,'] Langres. 

* Vit. Abb. Wirem. 

* H. E. V. 23. 

Sax. Chron. 




A.D.7S1. Daniel Wentanse civitatis episcopus Romam 

wiSdleiter**^ ivit. Eodemque anno rex Ine clitonem Cyne- 

Rome? ine wlfum occidit. Sauctus Johannes^ Eboracensis 

SSf.^Sitth ecclesi» episcopus, cum prge majore senectute 

of Bevi?ily: miuus cpiscopatui administrando sufficeret, ordi- 

nato pro se Wilfrido presbytero suo^ secessit ad 

monasterium suum, quod dicitur ^ In Sylva Deiro^ 

rum^' ibique vitam in Deo digna conversatione 

complens^ ccelestia nonis Maii [7 Maii] con- 

scendit.^ Eadfridus Lindisfamensis episcopus 

obiit, cui Mailrosensis abbas et presbyter JBtbel- 

of Eadfrtth 
bp. of Lin- 

lucceeded hy - - 
iEthelwold. WOlduS SUCCCSSlt. 
A. D. 722. 





Battle with 

the South 


A.D. 725. 

Death of 

^thelburh regina castrum Tantun dictum 
penitus destruxit^ quod prius rex Ine construxit, 
qui eodem anno cum Australibus Saxonibus pu- 

Wihtred rex Cantwariorum^ filius Ecgberhti, 
ix^. die kal. Maiarum [23 Apr.] obiit^ et regni, 
kingof Kent. q^Q^ pgj xxxiv. semis annos tenebat, filios tres, 

JBthelberhtum, Eadberhtum, et Alricum, reliquit 
inesiaysthehseredes.^ Rex Ine denuo cum Suth-Saxonibus 


Eaidbryht. pugnaus, clitouem Aldbrihtum, quem prius de 
Bedacomw West-Saxonia expulerat, occidit.^ [Hoc anno 
^i?or com- Beda computator ' Minorem Computi Librum ' 

putiLiber.', ... «j. a x * d» • 

compomt, ipso ita teste. ' Si vis nosse per annos 
singulos quot sint epactae, sume annos Domini 
juxta Dionysium quotquot fuerint, utputa in 
praesenti octava indictione, dcc.xxv., partire per 
decem et novem ; decies novies triceni d.lxx. ; 
decies novies octoni gl. dipondius, remanent 
tres : hos item multiplica per xi.^ fiunt xxxiii. ; 
toUe XXX. remanent tres. Istse sunt epactae 
anno prsesenti.' Uaec Beda.] 

1 H. E. V. 6. S&x. Chron. 

« Sax. Chron. 

» H. E. V. 23. 

* Ho8. .... XI.] Both MSS. 

and editt. erroneously read xix. 
Beda himself has xi. See Opera, 
edit. Giles, t. vi. p. 249; also 
Marianus, Cod. Vatic. 


Tobias Hrofensis ccclesiae prsesul defunctos a.d.726. 
est, qui ita Graecam cum Latina didicit linguam, TobiMV ot 
ut tam notas ac familiares sibi eas quam nativi- ^^ed W 
tatis suae, id est Anylicae, loquelam haberet ; cui ^^''^^'* 
successit Aldulfus.^ 

Relicto imperio, ac JBthelhardo, de prosapia a. d. 728. 
Cerdici regis oriundo, commendato, rex Ine ad k?n^om'to^ 
limina beatorum Apostolorum, Greg^orio pontifica- ^dViurello 
tum agente, profectus est, cupiens in vicinia ^'*"*' 
sanctorum locorum ad tempus peregrinari in 
terris, quo familiarius a sanctis recipi mereretur 
in coelis.^ Eodem annO prceliati sunt rex ^thel- Battie 
hardus et Oswaldus clito, filius i^thelbaldi, filii ^theiheard 
Cynebaldi, filii Cuthwini, filii Ceaulini.' 

Mense Januario cometae duo circa solem ap- a. d. 729. 

paruere, et duabus ferme septimanis permansere.* ^"^^ «0™«'«- 

Quo anno sanctus vir Domini Ecgbertus, cujus ^^^^5;'^ 

saepe meminimus, ipso die Paschae, quod viii*'. 

kal. Maiarum die [24 Apr.] celebrabatur, migra- 

vit ad Dominum.^ £t mox, peracto Pascha, hoc Death of 

est, VII. idus Maii [9 Maii], Osric rex North- Northum? ** 

anhymbrorum vita decessit, et fratrem Kynredi JS^^by 

regis, qui ante se regnaverat, Ceolwlfum haere- ^ "^" * 

dem sibi fecit ;^ ad quem Beda, famulus Christi, 

presbyter et monachus, Historiam Gentis Anglo- 

rum Ecclesiasticam scripsit. Ceolwlfiis extitit 

filius Cutho;, qui fuit Cuthwini, qui fuit Ecgwaldi, 

qui fuit Aldhelmi, qui fuit Occae, qui fiiit Idae, 

qui fuit Eoppae.^ a. d. 730. 

Oswaldus clito vir strenuissimus defunctus neath of the 

est.* Oswald. 

Brihtwaldus archiepiscopus, longa consumptus a.d. 731. 
aetate, die v**. iduum Januariarum [9 Jan.] obiit. SruftVid^^' 

» Aldu^ua.l H.E.V.23, Post 
quem episcopatus officium Ald- 
uulf, Berhtwaldo Dorovernensi 
archiepiscopo consecrante, sus- 
cepit. Editt, 

« H. E. V. 7. 
9 Sax. Chron. 

* H. E. V. 23. 

* Ib. V. 22. 

E 2 


Gregorius papa obiit iii. idus Februarii [11 Feb.]. 
8uccc««ion of Pro Brihtwaldo Tatwine, presbyter monasterii 
quod vocatur Briudun/ de provincia Merciorum, 
archiepiscopus consecratus est in Doruvemensi 
civitate, a Daniele Wentano, et Ingualdo Lun- 
doniensi, et Aldwino Licetfeldensi, et Aldwlfo 
Hrofensi antistitibus, die x''. Junii mensis, Domi- 
nica; vir religione et prudentia insignis, sacris 
Bishopsand quoquc Uteris nobiliter instructus, Anno ad- 
euumerated. vcntus Anglorum iu Britanuiam circiter 
cc.LXXXii**., ecclesiis Cantwariorum Tatwine et 
Aldwlf episcopi prsefuerunt; porro provinciae 
Orientalium Saxonum, Ingiiald episcopus; pro- 
vinciae Orientalium Anglorum, Eadberht et Ha- 
thulac episcopi ; provincise Occidentalium Saxo- 
num, Daniel et Fortheri episcopi ; provinciae Mer- 
ciorum, Aldwine episcopus; et eis populis qui ultra 
amnem Sabrinam ad occidentem habitant, Walh- 
stod episcopus ; provinciae Huicciorum, Wilfridus 
episcopus; provinciae Lindisfarorum, Kyneberht 
praefuit ; episcopatus Vectae Insulae ad Danielem 
pertinet, episcopum Wentaj civitatis. Pro- 
vincia Australium Saxonum, jam aliquot annis 
absque episcopo manens, ministerium sibi episco- 
pale ab Occidentalium Saxonum antistite quae- 
sivit. Hae omnes provinciae, caeteraeque austra- 
les ad confinium usque Humbrae fluminis, cum 
suis quaeque regibus, Merciorum regi iSthelbaldo 
subjectae fuerunt. At vero provinciae Northan- 
hymbrorum, cui rex Ceolwlf praefuit, quatuor 
episcopi praesulatum tenuerunt: Wilfridus in 
Eboraceusi ecclesia, Jilthelwoldus in Lindisfar- 
nensi, Acca in Hagustaldensi, Pectelmus in ea 
quae Candida Casa vocatur. Britones, magna ex 
parte, Anglorum servitio mancipati fuere.* 

* Briudun.'] Bredon in Wor- 

« H. E. V. 23. 



Eclipsis facta est solis xviii. kal. Septembris^ a.d. rss. 
circa boram diei tertiam, ita ut paene totus orbis ^e"SIS.**' 
solis quasi nigerrimo et horrendo situ videretur 
esse coopertus.^ Hag^staldensis episcopus Acca Expuision ot 
praesulatu pulsus est.* u^^!"^ 

Luna sangnineo rubore perfusa quasi hora in- a.d.7S4. 
tegra, ii. kaJ. Februarii [31 Jan.], circa gallican- ;jjS*5"uio 
tum, dehinc, nigredine subsequente, ad lucem pro- °*"^°' 
priam visa est reversa.' Doruvemensis archie- S^^tfcofabp. 

^, Tatwlne: 

piscopus Tatwine iii. kal. Augusti [30 Jul.] de 
saeculo mis^ravit ;* cui Nothelmus, ecclesiae Lun- »ucce»»ion of 

j . . rt» . Nothelm. 

domensis presbyter, in archiepiscopatus omcium 
successit. Sacerdos venerabilis, monachus perDeathof 
omnia laudabilis, computator mirabilis, BedaB^a" ^ 
sanctissimus, secundum Anglicas chronicas, anno 
praesenti, secundum vero suum discipulum Cuth- 
berbtum, qui ejus obitum descripsit, suaeque de- 
cessioni cum aliis quamplurimis interfuit, anno 
sequenti, ante Ascensionem Dominicam iv. feria, 
id est VIII. kal. Junii [25 Maii], circa horam x. 
in magna mentis devotione et tranquillitate, ulti- 
mum e corpore spiritum eflavit, sicque gaudens 
ad regna coelestia migravit.^ Hic suae gentis 
quamplurima gesta hucusque luculento descripsit 
sermone, unumque temporalis vitae modumque 
terminavit historiae.^ Nos vero, Deo aspirante, 
ab ejus vitae foelici exitu, prout Anglicarum chro- 
nicarum reperimus textu, fideliumque virorum 
credibili relatu, vel quae nos ipsi indubitata au- 
divimus, vel quaedam quae oculis aspeximus, 
amodo fideliter notata, fidelium successorum re- 
linquenda dignum duximus memoriae. 

* Coopertus.y The true date of 
this eclipse is xix. kal. Sept or 
14 Aug. 

' Acca .... puhus est.'] Sax. 
Chron. For an account of this 
prelate see H. £. v. 20. 

3 Gontin.adBedam. Sax.Chron. 

* Sax. Chron. 

* Migravit,] Bedaob. 27 May, 
735. See H. E., edit. £. H. S. 
p. xiv. 

^ Historia,] For an account 



A. D. 735. 
bp. of Whit 

A. D. 786. 

Pectelmus Candidse Casae praesul obiit, cui 
Frithowaldus in pontificatus regimen successit. 
Nothelmus Doruvernensis archiepiscopus, a 
S^p^Sfcant Gregorio octogesimo nono papa pallium sus- 


A.D.7S7. Episcopus Scirebumensis ecclesise Fortherus, 
of^sheXroeet Fritho^itha Occidentalium Saxonum regina, 

andFritho- ^ , 

gyth q: of Romam perrexere.* 

toRome^.** Ccolwlfus Tcx Northymbrorum, regni guber- 

K^CMiw^f naculo relicto, et Eadbrihto patrueli suo, Eatse 

scilicet filio, tradito, monachus efficitur.^ 

JBthelwoIdus Lindisfamensis, et Acca Hagu- 

staldensis praesules, morti debita persolvunt, et 

abdicates ; 



A. D. 789. 

farneand uEthcIwoldo Cvnewlfus,^ AcceB vcro Frithoberht- 

AccaofHex- - 

hamob.;Cy-US SUCCedUUt. 

FrithobJriit JBthelhardus West-Saxonum rex obiit, cui 
A.D.741. propinquus suus Cuthredus in regnum successit, 
^rtidhiard V^^ regem Mercioram ^thelbaldum frequenter 
siccaston S "^®!^^ laccssivit. Nothclmo Doravernensi ar- 
Ab^Not. chiepiscopo xvi. kal. Novembris [17 Oct.] de- 
J^jJ^g^JJ^jj^f functo, Cuthbertus, qui quiutus erat Herefordensis 
Aidw^Ifi^bp. episcopus, archiepiscopatum suscepit.^ Mortuo 
oLf«KJw8" ^^o^**® Hrofensi episcopo Aldwlfo, Dunn con- 
sionofDunn. gecratus cst pro eo.^ 
A.D.743. JSthelbaldus Mercensium, et Cuthredus Occi- 

iEthelbald j ^ i» a t» «j «i^ 

andcuthred dentalium Saxonum reges cum Bntonibus pu- 
the Britons. gnavcre.^ Wilfndo Hwicciorum episcopo de hac 
of theHwic- vita subtracto, Milredus successit. [Sanctus 

casob. ; suc- -n •/* • -m/r ^* t.** i 

ceeded by Bonifacius Moguutmus archicpiscopus claras 
Bonifaceabp. habetur.] Visse sunt stellde quasi de ccelo 

of Meutz. ji 


of Beda^s death see abbot Cuth- 
berhfs letter to Cuthwioe in 
H. £. p. xiv. edit. E. H. S. and 
Stevenson's note ib. 

* Sax. Chron. 

' Sax. Chron. Sim. Dunelm. 
a. 737. 

3 Dunn .... pro eo.'] Sax. Chron. 
cui in episcopatum Hereforden- 
sem Podda successit. Add, alia 


[Sanctus Bonifacius Fuldam monasterium in st. Boniface 
solitudine Bochonia inchoavit.] Wilfridus junior^ monaatery ot 
Eboracensis ecclesiaa pontifex, iii. kalen. Maii^^thbp. 
[29 Apr.] hominem exuit^ et Ecgberhtus, regis sL»^ed by 
jEdberhti frater, archiepiscopatus insigni subli- j^^Danliei 
matur.^ Daniel episcopus civitatis Wentanse, fl^^^su^ 
long^ jam venerabilis setate, sponte prsesulatu Httnmth! 
dimisso, in eadem civitate recedit, et Hunfridus 
pro eo episcopatum suscepit. 

Daniel, anno xliii®. ex quo episcopatus offi- a.d.746. 
cium suscepit, post multiplices coelestis militisBob.* *°* 
agones, migravit ad Dominum.^ ^ j^ ^^ 

Rex East-Saxonum Selredus occiditur. iSS^^likta. 

Kynricus Occidentalium Saxonum clito in- a.d. 748. 
terficitur. Eadberhtus rex Cantuariorum defun- cy^csrainf 
gitur, suusque frater uSthelberhtus in regnumofKentob.*; 

... .. o succession of 

COnStltUltUr.* ^thelberht. 

[Pippinus, decreto ZacharidB papse, a Bonifacio a. d. 750. 
Moguntino archiepiscopo ungitur inimperatorem; anointed 
et ob id post papam secundus habetur episcopus Bontfiu». 
Moguntinus.'] Cuthredus, rex Occidentalium tween cuth- 
Saxonum, cum duce animosissimo JBthelhuno iStheihun. 

Anno regni sui xii**., Cuthredus West-Sa- A.D.752. 
xonum, et rex Merciorum iEthelbaldus, juxta Burford. 
Beorhtforda, satis durum commisere proelium.' 

Cuthredus rex denuo cum Britonibus pugnans, a.d. 753. 
ex eis quamplurimos interfecit.* feaS'i^e^^ 

, BritoDB. 

' Sublifnatur,'] The continua- 
tioQ of Beda and Simeon of Dur- 
ham place the death of archbishop 
Wilfrith in 745. 

' Sax. Chron. 

^ Episcopus Moguntinus.'] This 
transaction, howeyer well attested 
by the early chroniclers, has by 
some of the French critics been 
called in question; though M. 
Michelet mentions it as an un- 

doubted fact : he says, " Quatre 
ans avant sa mort (751), il (Boni- 
face) avait sacr^ roi P^pin au nom 
du pape de Rome, et transport^ 
la couronne k une nouvelle dy- 
nastie." Histoire de France, t. ii. 
p. 15. edit. de Bruxelles. See 
also Dr. Lingard's valuable * His- 
tory and Antiquities of the Anglo* 
Saxon Church/ vol. ii. p. 349. 
edit. 1845, and the authorities 
there cited. 




A.D.75-1. Cuthredus rex West-Saxonum obiit^ et suus 
siT^Slil^on^ofpropinquus Sigebertus filius Sigerici successit. 
IKnwSfbp. Defuncto Wentanae civitatis praesule Hunfertho, 
ob.Tsu^SS»- Cinehardus pro eo episcopatum suscepit. Do- 
?cidf '^^'" rubemia igne consumpta est.* 
caj^rimry [Sanctus Bouifacius archiepiscopus^ prsedicans 
A.D.755. verbum Dei in Fresia, passus est cum aliis mar- 
st^BSSfwef tyribus, nonis Junii [5 Jun.]]. Cynewlfus, de pro- 
kiSg^f wes- s^Pi^ Cerdici regis oriundus, auxilium sibi feren- 
bycJ5StJ!Sf ; ^i^^s West-Saxonicis primatibus, regem illorum 
Sigebertum, ob multitudinem suornm iniquorum 
factorum, regno exterminavit, et loco ejus re- 
gnavit ; unam tamen provinciam, quo; Hantun- 
scire dicitur, eidem concessit, quam tamdiu tenuit 
quoadusque ducem Cumbranum, qui caateris 
diutius secum manserat, injuste peremisset. 
Postmodum vero ab ipso rege Cynewlfo quae- 
ritur, et in saltum, qui lingua Anglorum Andred 
nominatur, expellitur ; ubi dum diu moratur, in 
vindictam necis pro^fati ducis, a quodam subulco 
juxta Pryfetes-fiodan lancea perforatur. Idem 
rex Cynewlfiis Britones ssepissime prceliis detrivit 
permaximis.^ Rex Merciorum JBthelbaldus in 


Mercia siain. Secceswalde occiditur. corpusque ejus Ureope- 
and death of dune dcportatur^ ibidemque tumulatur; cujus 

Beornred: — ^ - . • •a . 

offasuc- regnum Beornredus tyrannus mvasit^ et per mo- 


dicum tempus in parva laetitia et jocunditate 
tedens^ regnum cum vita perdidit: quo mortuo, 
successit in regnum nepos patruelis ^thelbaldi 
regis Merciorum Offa, filius videlicet Thingferthi, 
filii Eanwlfi, filii Osmodi, filii Eoppae,^ filii 
Wybbae,^ patris regis Pendae.* 


Sax. Chron. 

^ £o/)/i<;e.] Sax. Chron. Eawa ; 
Flor. Geaeal. £owa. 

^ The authorities vary between 

Wybba and Pybba: the former 
18 Diost probably correct, 

* PendaJ] Sax. Chron. De- 
functo Wita Licetfeldensi prse- 
sule, successit Hemeie. Add. alia 



[Lullus archiepiscopus* post Bonifacium suc- luuossuc- 
cessit annis xxxii.] ^! ^"'^*- 

Eadberhtus rex Northymbrensium^ amore coe- a.d. 757. 
lestis patrise^ imperium reliquit, tonsuramque ^g^^^ 
sancti Petri Apostoli accepit, et filius suus Os- briTb^es 
wlfus regimen regni suscepit ; et uno anno osTtSf Lc- 
reg-nans, ix. kalend. Augusti [24 Jul.] a North-riatoV ** 
ymbrensibus occiditur.* 

Cuthberhtus Doruvernensis archiepiscopus vii. a.d.758. 
kal. Novembris [26 Oct.] vit» modum fecit* cuSSeJht 
His temporibus, Orientalibus Saxonibus Swithre- CMterbJ^f 
dus, Australibus Saxonibus Osmundus, Orien- 
talibus Anglis Beorna, reges praefuerunt. 

Breogwinus post Cuthberhtum, die festivitatis Br^ine 
sancti Michaelis, archiepiscopiis ordinatur. Moll ^Etheiwoid 
^thelwold regnum Northanhymbrorum 

^thelberhtus rex Cantuariorum obiit ; et Ceol- a. d. 76o. 
wlfus, monachus religiosissimus, rex Northym- ^^hdiiAt 
brorum quondam gloriosissimus, ad deternae lucis aAd o^c^. 
gaudia transivit.* "^"^*^ 

Hoc anno hiems asperrima extitit ; et Moll rex a.d. 76i. 
Northymbrensium, viii. idus Augusti [6 Aug.], raanosw^ne 
juxta Clivum Edwini, clitonem quendam nobilis- ®^*^°* 
simum Oswinum occidit.* 

Breogwinus archiepiscopus ecclesia? Cant- a.d.762. 
wariensis vitaj finem dedit ix. kal. Septembris SjS^whie 
[24Aug.]; cui successit lanbrihtus^ Sancti Au- camertury; 
gustini abbas. unwSr ^' 

lanbrihtus, die Purificationis sanctse Maride a.d. 763. 
[2 Feb.], in archiepiscopum levatur. Eodemque Fruho^d 
anno Frithowaldus Hwiternensis ecclesiae an- ^hJrSi; 
tistes nonis Maii [7 Maii] defungitur; pro quo p"hud^.*^' 
Pechtwinus xvi. kal. Augusti [17 Jul.], in re- 

Moll suc- 
SUS* ceeds in 

' Archiepiscopus.'] OfMentz. 
^ Sax. Chron. 

' Sax. Chron. Defuncto He- 
mele Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Cuthfridus. Add,alia manu. 



A. D. 764. 

receives the 

A. D. 765. 

Moll abdi- 
cates; Alhred 

A. D. 766. 

abp. of 
York ob. ; 
bp. ofHex- 
ham dies; 

A. D. 768. 

Death of 
king Ead- 

A. D. 774. 

in the hea- 
vens. Battle 
of Otford. 
Prodigy in 

Alhred king 
of Northum- 
succeeded by 

^one quse dicitur JBlfete consecratus» episcopatu 

lanbrihtus archiepiscopus a papa Paulo^ Stc- 
phani papse sui praedecessoris germano^ pallium 

Moll regnum Northanhymbrorum dlmisit^ et 
Alhredus iilius Eanwini successit, qui fuit 
Byrnhom, qui fuit Bofa, qui fuit Bleacman> qui 
fuit Ealric, qui fuit Idae.* 

Ecgberhtus, Eboracensis archiepiscopus xiii. 
kal. Decembris [19 Nov.] Eboraci obiit, cui suc- 
cessit iEthelberhtus. Frithoberhtus Hagustal- 
densis episcopus vita decessit^ cui Alhmundus 

Eximiae religiouis monachus Eadbrihtus, quon- 
dam rex Northanhymbrorum nobilissimus, xiii. 
kal. Septembrium [20 Oct.] defunctus est/ ac in 
eadem porticu in qua frater suus Ecgberhtus 
archiepiscopus jacet tumulatus est.' 

Rubicundi coloris signum^ in crucis modum^ in 
coelo apparuit post solis occasum. Merci et 
Cantuarienses apud Ottanfordam proeliati sunt. 
In provincia Australium Saxonum visi sunt ser- 
pentes aspectu horribiles valdeque mirabiles.^ 
Festi Paschalis tempore [3 Apr.] Northhym- 
brenses regem suum Alhredum, MoUi regis suc- 
cessorem, Eboraco expulere, filiumque ejusdem 
regis MoIIi, iEthelberhtum, in regem levavere.* 

' Sax. Chron. 
' Flor. Geneal. 

' Tumulatus est.^ A. D. 769. 
DefuDcto Cuthfrido Licetfeldensi 
episcopo, successit Berhtunus. 
A. D. 773. Sigga Sealesiensis ec- 
clesiae praesule defuncto,successit 
Alubrihtus. Add, alia manu, 

* Merci .... mirabiles.'] Sax. 
Chron. a. 773, according to one 

or two MSS., vrhile five concur 
with Florence in placing these 
events under 774. At Otford the 
Mercians were victorions : 'clade 
horrenda utrinque peracta, belli 
successibus Offa clarus effulsit.' 
H. Hunt. a. 773. 

* Mthelherhtum .... levavere,'] 
Sax. Chron., where this prince is 
named ^thelred, and so by Si- 


A.D. 775. 

Hwicciorum episcopiis Milredus obiit/ eui inbp.ofthe 
pontificafus officium Wermundus succcssit. succession of 

Pechtwinus Candidse Casad prsesul xiii^ kal. ^ ^ 777 
Octobris [19 Sept.] obiit.^ o/^±m'r 

iEthelberhto a Northhymbrensibus regno ex- ®**- 
pulso, Alfwoldus regnum NorthanhymbrorumiBtiieiberht 
suscepit.^ Cynewlfus rex West-Saxonum, et Of-umbriaex- 
fa rex Merciorum^ propter Benesing^un, grave ceede<i by 
gessere proelium, sed Offa victor existens, eaudem Battie oV 
villam cepit et possedit.* Hwicciorum episco- wermuud * 
pus Wermundus obiit, et abbas Tilherus illi suc-Hviccasob.; 
cessit. ^thelberhtus ad Candidam Casam, xvii. TUhere. 
kal. Julii ri5 Jun.], episcopus Eboraci ordina-ordai^nedbp. 

- ^ J' x- x- ofWhiterne. 


Hagustaldensis episcopus Alhmundus vii. a.d. 779. 
idus Septembris [7 Sept.] obiit, pro quo Til-bp.ofHex- 
bertus vi. nonas Octobris [2 Oct.l ordinatur;* et Tuberht^suc- 

ceeds. Hiir- 

Higbaldus pro Cynewlfo, apud Soccabirig, Lin-baidsuoceeds 
disfarnae episcopus consecratur. Rex Alfwoldus, Lin^^forne. 
pro petendo pallio Eanbaldi, legatos Romamsendsforthe 
misit^ ad Adrianum papam.' Lub^d. 

Hwicciorum praesule Tilhero defuncto, Hea- a.d. 78i. 
thoredus pro illo functus est episcopatus officio. bp. 0/ the 
^thelberhtus Eboracensis archiepiscopus, Ecg- ueith^ ' 
berhti successor, obiit, cui Eanbaldus in archie- iEtheiblrht 
piscopatum successit/ qui fuit discipulus Alh- obf/ Eanuad 
wini, magistri Karoli imperatoris. Synodus syn^c^atock. 
apud Acleam celebratur: et Cynewlfus Lindis- wSf b^^of' 


* Sax. ChroD. a 772. 

' Pechttvinus .... obiitj] The 
Saxon Ghronicle and L, place the 
death of Pehtwine in776 ; Simeon 
coocurs with Florence. 

^ Sax. Chron. 

* Sax. Chron. a. 777. 

« Ordfitafttr.] Three MSS. of 
the Saxon Chronicle concur in 

placing the death of bishop Alh- 
mund under a. 779 ; the rest as- 
sign it to 780 ; Simeon records it 
under 781. 

^ Successit.'] Sax. Chron. Sim. 
Dunelm. a. 780. In the list of 
archbishops of York at the eod 
of Florence, the successor of 
Ecgberht and predecessor of 
Eanbald is named Coena. 



and queen 

A. D. 784. 

Murder of 
king of 

farnensis episcopas^ et Wereburh Ceolredi, quon- 
dam regpis Merciorum, regina, obierunt.^ 

Kinewlfus, rex Occidentalium Saxonum, clito- 
nem Cinehardum, regis yidelicet Sigeberti ger- 
manum, suo de regno cum moliretur expellere, 
contigit illum villam, quse Anglice Meretun dici- 
tur, causa mulieris cujusdam, cum paucis adiisse. 
Quo cognito, suos clito conglobavit illico, illoque 
festinus cum magno properavit gaudio: quo 
cum venisset, omnesque alto sopori deditos in- 
venisset, cameram, in qua rex dormiens jacebat, 
spissim circumvallare suis prsecipiebat. Quod 
rex ut comperit^ strato prosiUt, arma arripit, 
ostium camerae aperit, et pugnando se impugnan- 
tibus viriliter resistit : viso tandem clitone, iu 
illum protinus irruit^ eumque oppido vuhieravit ; 
cujus milites hoc videutes, simul omnes in regem 
insurrexere, vulneratumque interfecere. Ex- 
clamat mulier prae timore et dolore, impletque 
cameram flebili clamore. Accurrit paucitas miii- 
tum, regem videt occisum, quem paulo ante re- 
liquerat vivum: quapropter irae stimulis exagi- 
tata perplurimum, evaginatis machaeris, in ejus 
interfectores magnum facit impetum. At illos 
clito allocutus blandissime, promittit cuique non 
modicum pecunidB, promittit etiam vivere, si ab 
incceptis velint desistere. Illi vero promissa 
spernunt, cceptis insistunt; sed onmes, excepto 
uno Britonico obside nimis vulnerato, occidunt. 
Mane autem, morte regis audita, dux ipsius 
Osricus sibi amicissimus, et Wiferthus ejus mi- 
nister fidelissimus, cum omnibus quos rex pridie 
domi reliquerat, citatim advolarunt ; sed fores 
cunctas seratas invenerunt ; quas dum moliuntur 
efiVingere, ad eos clito accedens intrepide, aurum. 

' Sax. ChroD. a. 782. Sim. Dunelm. a. 783. 



argentum^ dignitates, juxta suum velle, spondet 
se eis daturum libenti animo, si se regali sub- 
limare yelint solio ; intimat etiam eis, secum esse 
quamplurimos illis germanitate conjunctos, qui 
nullo pacto se abjicere, sed secum velint mori et 
vivere. At illi, spretis promissis, cognatos sum- 
mopere rogitant, ut, abjecto suo domino, inco- 
lumes ad se quantocius exeant; quibus illi re- 
spondentes, dixerunt, ' Quod nobis offertis, sociis 
cum rege occisis prius obtulimus vestris, verum 
sicut illi nostrse petitioni noluerunt acquiescere, 
ita et nos hac in re vestrae nolumus obtemperare/ 
His auditis, illi propius accedunt, portas effrin- 
gunt, sepes diruunt, et clitonem cum suis omni- 
bus, numero Lxxxiv., interficiunt, excepto solo 
duntaxat ducis filiolo, oppido tamen vulnerato. 
Corpus praefati regis Wintoniam humandum de- 
portatur ; clitonis vero in monasterio quod Axan- 
mynster dicitur tumulatur.^ 

In loco qui lingua Anglorum Cealchythe di- a.d. rss. 
citur, litigiosa facta est synodus, et idcirco modi- cSythV 
cam portionem suse parochidb archiepiscopus ami- ?p'o?Dor- 
sit lainberhtus.- Defuncto Berhtuno Dorce-Hy|Sriht' 
strensi episcopo, Hygebrihtus ab Offa rege Mer- ^e?S* 
ciorum in episcopatum est electus ; et Ecgferthus, SSrpf*'^ 
ejusdem regis natus, rex est consecratus.' 


*■ Tumulatur.^ Sax. Chroo., 
where, from its insertion imme- 
diately after the record of Cyne- 
wulf 's accession a. 755, it seems 
eyidently a later interpolation. 

* lainberlUus.^ The Council 
of Cealchythe was held for the 
purpose of establishing an inde- 
pendent archiepiscopal see for 
the kingdom of Mercia, when 
Lichfield was chosen as the place, 
and Higeberht as the first metro- 
politan, witliin whose province 

were comprised all the sees be- 
tween the Thames and the Hum- 
ber. The locality of the council 
is unknown: Dr. Lingard sup- 
poses it may be Chelsea, which 
was called Chelcethe as late as 
the end of the fifteenth century. 
Sax. Chron. Wilkins' Concilia, 
I. pp. 152, 164. 

^ Consecratus.'] Sax. Chron. 
A. D. 786. Defuncto Podda 
Herefordensi episcopo, successit 
Ecca. Add, alia manu. 



A.D. 787. Filiam Offae regis Eadburgam duxit uxorem 

?f wewex"* Occidentalium Saxonum rex Brihtricus; cujus 

ESbuJh. tempore Danici piratae tribus cum navibus An- 

onheDanel! gMam adiere. Quorum adventus dum regis prae- 

posito nunciatus fuisset^ eos cum paucis festinus 

adiit; cumque penitus ignoraret qui essent yel 

unde venissent^ invitos ad regiam minare villam 

molitus est ; sed mox ab eisdem occisus est. Hi 

primi fuerunt qui de Dauia Angliam adierunt. ^ 

Synodus apud Pincanhale in Northymbria iv. 
nonas Septembris [2 Sept.] celebratur.* 

Rex Northanhymbrorum Alfwoldus a quodam 

A. D. 788. 

Synod at 

A. D. 789. 

AirJ^Jd khig v^r^ Sigan nomine^ ix. kal. Octobris [23 Sept.] 
injuste perimitur, et in ecclesia sancti Petri Ha- 
gustaldae sepelitur ; in cujus loco occisionis sae- 
pius coelitus emissa lux apparuit immensa. Suc- 
cessit autem illi in regnum nepos suus Osredus, 
regis Alhredi filius.^ 

lainberhtus Dorubemensis archiepiscopus ii. 
idus Augusti [12 Aug.] defunctus est, cui suc- 

Shlwdf cessit ^thelhardus. Osredo a Northymbrensi- 
bus regno expulso/ j^thelredus frater Alfwoldi 
regnum recepit,^ 
A.D. 791. Beadwlfus xvi, kal. Augusti [17 Jul.] Candi- 

?/whitiSS*. dae Casae pra3sul ordinatur.^ 

Osredus, quem Northymbrenses regno ex- 
pulerant, capitur, et xviii. kal. Octobris [14 Sept.] 
injuste occiditur, et in monasterio ad ostium Tinae 
fluminis' sepelitur.^ 

Gloriosissimus ac sanctissimus rex Orientalium 
Anglorum iEgelberhtus, vero Regi Christo bona- 

Eiuit An^M. ™™ virtutum merito acceptabilis, omnibus blando 


of Osred. 

A. D. 790. 

Abp. lan- 
briht ob. ; 

Osred ox 




A. D. 792. 

Murder of 

A. D. 798. 

Murder of 

* Sax. Chron. Defuncto Hig- 
berto Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Aldalfus. Add, alia manu, 

' Synodu8,,,,celebratur,'] Sax. 
Chron. Simeon places the Synod 
of Finchale under a. 787. De- 

functo Kynehardo Wintoniae prse- 
sule, ^thelhardus ex abbate 
Meldunae successit. Add, alia 

' OsHum Tin€B fluminis,] Tyne- 

berht Prsn 
in Kent. 


alloquio affabilis, Offed, praepotentis regis Mer- 
ciorum, detestanda jussione^ suaeque conjugis 
Cynethrythe reginse uefaria persuasione, regno 
vitaque privatus est capitis abscisione:^ sed in- 
juste peremptus terrisque exemptus, magno tri- 
pudio angelorum, rex et martyr intravit curiam 
spirituum beatorum. Ordinatio ^^thelhardi ar- 
chiepiscopi xii. kal. Augusti [21 Jul.]. 

Rex Northymbrorum iEthelredus iii. kal. Maii a.d. 794. 
[29 Apr.] asuis interficitur; unde Ceolwlfus, J^^J^f/eS^ 
Lindisfarnensis ecclesise episcopus, et JBdboldus NSum- 
antistites de regno illo exierunt. Eadberhtus, bwh 
qui et Pren, super Cantuarios regnare coepit. 
Offa? regi Merciorum, iv. kal. Augusti [29 Jul.] Deathof 
defuncto, filius ejus Ecgferthus in regni gloriam ceMioTS 
successit, et g.xli. diebus regnavit, eodemque crawuif.' ^ 
anno vitam finivit ;^ cui vir magnificus et sancta 
sobole foelix, Cenulfus successit, qui in pace, 
justitia, et pietate, regni gubernacula rexit.^ 

Kenulfus rex Merciorum totam pene Cantiam cenwiur 
devastavit, et eorum regem Pren cepit, ligatum- KlSrcap- 
que in Merciam secum duxit.* berht ft^u 

Corpus Sanctae Wihtburg» virginis, filise An- a.d.798. 
nse regis Orientalium Anglorum, et sororis san- gj^^i^tJu/,, 
ctarum virginum Sexburgae, ^thelburgde, ac J^"^^""'^®'- 
^theldrythae, sine corruptione inventum est, post 
annos fere lv. ex quo apud villam quse Dyrham 
vocatur bumatum est.^ Huicciorum episcopus Heathored 
Heathoredus obiit, pro quo electus et consecratus Hwr/cu^ob.; 

X T> 1» Lx_ 8ucce«8ion of 

est Deneberhtus. Deueberht. 

Dorubemensis archiepiscopus JBthelhardus, et a.d,799. 


: abp. of Cant. 

ftnd Cyne- 

' Sax. ChroD. a. 792. 

' Sax. Chron. 

' Duxit.'] Defiincto Eadberto 
Legecestrensi episcopo, succes- 
sit Unwona. Add. tdia tnanu. 

Florence omits to mention the 
cruelties inflicted by Cenwulf on 
liis captive, viz. tiiat his eyes 
were put out and his hands cut 
off. See Sax. Chron. 
* Sax. Chron. a. 797. 


berhtbp.of Cyneberhtus Wentanse civitatis pontifeXy Romam 

Winton go , . , ■, 

toRorae. aciierunt. 

A.D. 800. Re& Occidentalium Saxonum Brihtricus obiit»^ 

gjgjtric king et Ecgberhtus successit. Eodem vero die quo 

?u^M8ton of rex Brihtricus vita decessit, contigit Mercionim 

|Jft^'JJ: ducem JBthelmundum de Mercia cum suis exiisse, 

MeSan/ vadumquc, quod lingua Anglorum Cymeresford' 

Sf wmshire. nomiuatur, transisse ; cujus adventu cognito,Wil- 

toniensium dux Weohstanus cum Wiltoniensibus 

ascendit contra eum; commissoque gravi prce- 

lio, multi ex his et ex illis ceciderunt, amboque 

duces occisi corruerunt, victoriam vero Wilto- 

Aihmundof nienscs habuerunt.^ Alhmundus, filius Alhredi 

brirSSn' regis Northymbrorum, occiditur. 

A. D. 802. Hicgbaldus Lindisfarnensis episcopus obiit, 

S*SSdil**^' pro quo Ecgbertus electus, ab Eanbaldo, Ebora- 

w?mund censi archiepiscopo, iii. idus Junii [11 Jun.] con- 

chistef^.; secratur. Wermundo Hrofensis ecclesiae prae- 

Sgbwhtand sule defuncto, Beornmodus consecratur pro eo.^ 

^T^T^^t JEthelhardus Dorubernensis archiepiscopus 

Abp. iEthei- obiit, cui Wulfredus successit.^ 

heard ob. ; 

wj»ccMionof Wulfredus archiepiscopus a papa Leone pal- 
A. D. 804. liuua suscepit.' 

^^\vMthe Ecclesia sancti Albani dedicatur hoc anno, kal. 
P**'* Decembris [1 Dec.], indictione xiii. Rex Cant- 

A. D. 805. ^ -^' 

Dedicationof uariorum Cuthredus, et Heabrihtus comes, et 

the church 

ofst. Aiban. Ceolburga abbatissa' de Beorclea obierunt. 
Heabriht, & Wulfrcdus Doruverncnsis archiepiscopus, et 
A.D.8I2. Wiberhtus Scireburnensis ecclesise prsesul, Ro- 
re?;^ wig- mam perrexerunt.^ 

sherbuSle^' Wulfredus arcMepiscopus, cum benedictione 
gotoRome. g^ncti papsB Lcouis, ad sui praesulatus sedem re- 
Retuniof ' vcrtitur. Eodcm anno Ecffberhtus rex West- 


Ecgberht Saxonum Occidentales Britones ab orientali 

ravages . . , 

w.waies. eorum termmo devastavit.^ 

' Sax. (^hron. 1 * Cytaeresford,'] Cynemaeres- 

3 Brihtricus obiit»'] See p. 76. | ford. Sax. Ohron. 



A D ftlA 

Angloram Schola Romse ig-ne cremata est.^ ThiEngiish 
Rex Merciorum S. Kenulphus, post multa bona Romeburnt. 
quae in sua vita gessit opera, ad beatitudinem a.d. 819. 
quse in coelis est transivit perennem^ filiumque ce?wu&'king 
suum Kenelmum * septennem regni reliquit haere- Ji^e*^n 
dem. Sed paucis mensibus evolutis, germanae S?Jenhefm; 
suaB Quendrythae insidiis, cujus saevam con- 
scientiam dira cupido regnandi armarat, ausu 
crudelitatis ab Asceberhto, nutritore suo cruen- 
tissimo, in vasta sylvaque nemorosa sub arbore 
spinosa occulte traditur jugulo ; verum qui solo 
teste coelo est jugulatus, coelo teste per colu- 
mnam lucis postmodum est revelatus. Absciditur 
caput Kenelmi natalis et innocentiae candore la- 
cteum ; ande lactea columba aureis pennis evolat , , 

^ ^ -^ suceesslon of 

in coelum :^ post cujus foelix martyrium, Ceol-ceoi^j^^^^ 
wlfus regnum suscepit Merciorum.* Defuncto «fi-indis- 
Ecgberto Lindisfarnensi episcopo, Heathoredus *?^^!2 °' 

SUCCeSSlt. A.D.82I. 

Rex Merciorum Ceolwlf regno expellitur,* et peuiJfiu?-' 
Beornwlfus in regnum suscipitur. Bwrawuir. 

Duces robustissimi Burhelmus et Muca occi- a.d.822. 

Council of 

duntur : et synodtis in loco qui dicitur Cloveshoo ciovesho. 

K -w^ 1 1 •w-TT-. . Deneberht 

celebratur.^ Deneberhtus Wicciorum episcopusbp.ofwor- 
obiit, cui Heaberhtus successit. «uccessionof 

Britones in loco qui dicitur Gafulford a Do- - a. d. 82s. 
mnaniensibus cassi sunt. Rex Occidentalium Sa- Gafo^ord. 

' Cremata estJ] Sax. Ghron. 
See Lappenberg^fl England, i. 
p. 204. Defuncto Wigberhto 
Scirebumensi prsBSule, successit 
Alhstanus. Add, alia manu, 

' Kenelmum,'] Sanctum Ke- 
nelmum. J^. 

* Cahm,] See Vita S. Ken- 
elmi, July 17. The Ohronicle 
omito all mention of Cenhelm. 

* Sax. Chron. W^endover, i. 
p. 273. 

' Clove$hoo celebraiur,] The 

Oouncil of Cloyesho was con- 
yened by archbishop Cuthberht, 
by order of pope Zachary, for the 
refonnation of the morals of the 
Anglo-Saxon clergy. At this 
council thirty-two canons were 
drawn up, having for their object 
the reform of the clerical and mo- 
nastic bodies, the greater uni- 
formity and regularity of public 
worship, and the encouragement 
of piety and devotion; See Lin- 
gard, A.-S.Church,i.pp. 124, 385, 




Battle of 

Expulsion of 
Baldred king 
ot Kent. 

of Keut, Sur- 
rey, Sussex, 
and Essex 
to Ecgberht. 

The East 


seek £cg- 

berhi'8 pro- 




king of Mer- 
cia slain ; 

by Ludecan. 

A. D. 825. 

king of Mer- 
cia slain ; 

xonum Ecgbrihtus, et rex Merciorum Beornwlfus, 
in EUandune, id est, in Monte Ealle, pugnam in- 
iere ; sed, facta strage non modica, Ecgbrihtus 
potitur victoria. Unde mox filium suum JEthel- 
wlfum, et Ealhstanum Scireburnensem episco- 
pum, suumque ducem Wulfhardum, cum magno 
exercitu,Cantiam direxit ; qui statim ut illo vene- 
runt, regem ejusdem provinciae Baldredum regno 
expulerunt. Posthaec Cantuarienses, Suthre- 
gienses, Australes Saxones, Orientales Saxones,^ 
sponte se regi dederunt Ecgbrihto ; ex cujus pro- 
pinquorum manibus prius extorti, extraneorum 
regum ditioni per aliquot annorum curricula in- 
viti sunt subacti. Orientales Angli simul cum suo 
rege legatarios miserunt ad regem West-Saxo- 
num Ecgbrihtum, supplicantes ut patronus illis 
et fortis esset murus contra infestationem et 
impetum Mercensium ; qui petitioni illorum ac- 
quievit, et se libenter eos adjuturum in omnibus 
spopondit. Verura haec Beornwlfus rex Mer- 
ciorum vili pendens, exercitum coUegit non mo- 
dicum, iUorumque fines hostiUter intravit, atque 
neci optimum quemque tradere festinavit : con- 
tra quem rex eorum cum suis ascendit, initoque 
prceUo, iUum cum maxima parte sui exercitus in- 
terfecit ;^ cui propinquus suus Ludecan in regnum 

Rex Merciorum Ludecan, sua miUtia coadu- 
nata, ad ulciscendum praedecessorem suum, re- 
gem Beomwlfum, in OrientaUum Anglorum pro- 
vinciam movit exercitum ; cui provinciales ilU 
cum rege suo festinato occurrerunt, consertoque 
gravi prcelio, illum et quinque duces ejus exer- 

' OrientcUes SaxonesJ] Orien« 
tales Angli. Edd, East-Seaxe. 
Sax. Chron. 

^ Sax. Chron. 

^ Successit,'] Defuncto Ald- 
ulfo Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Herewinus. Add, aHa 


citns, cum aliis quam pluribus occiderunt, reli- 

quos vero fugaverunt: in regni autem gloriam succeeded by 

ei Wiglaf successit.^ 

Sacrosancta nocte Dominicse Nativitatis facta a. d. 827. 
est eclipsis lunae.* Et eodem anno rex Occiden- fhemwS! 
talium Saxonum Ecgbrihtus, expulso regno Wig- ^el^^and^ 
lafo, regnum Merciorum suo subjecit imperio. bril!**""*' 
Deinde suam movit expeditionem ultra Humbrae 
flumen: cui Northymbrenses, in loco qui Dore 
vocatur, Mcurrentes pacifice, ei concordiam hu- 
milemque subjectionem obtulere; et sic ab in- 
vicem divisi sunt magna mentis alacritate. Hic EcRberht 
idem rex Ecgbrihtus, octavus quidem in regibus Bf^twaida. 
gentis Anglorum, cunctis australibus eorum ingXST*" 
provmcus, quae Humbrae fluvio et contiguis ei 
terminis sequestrantur a borealibus, imperavit. 
Nam primus imperium hujusmodi JElle, rex 
Australium Saxonum ; secundus Celin, rex Oc- 
cidentalium Saxonum, qui lingua ipsorum Ceau- 
lin vocabatur; tertius ^thelberhtus, rex Cant- 
uariorum; quartus Redwald, rex Orientalium 
Anglorum, qui etiam vivente ^thelberhto eidem 
suse genti ducatum praebebat, obtinuit ; quintus 
Edwine, rex Northanhymbrorum gentis, id est, 
ejus quae ad borealem Humbrae fluminis plagam 
inhabitant, majore potentia cnnctis qui Britan- 
niam incolunt, Anglorum pariter et Britonum 
populis praefuit, praeter Cantuarios tantum ; nec- 
non et Mevanias Britonum insulas, qued inter 
Hibemiam et Britanniam sitae sunt, Anglorum 
suscepit imperio ; sextus Oswald, et ipse North- 
ymbrorum rex Christianissimus, eisdem finibus 
regnum tenuit ; septimus Oswiu, frater ejus, 
aBqualibus pene terminis regnum nonnullo tem- 

' Successit,'] Defuncto Ecca 
Herefordensi episcopo, saccessit 
Ceadda. Add. alia manu. 

^ Eclipsis luruB,'] The eclipse 
happened the 25th Dec. 828. 

F 2 



St. Swithin 


A. D. 828. 

stored in 
Mercia. Hea- 
thored bp. of 
ob. ; Ecgred 
subdues the 

A. D. 829. 
Wulfred abp. 
of Cant. ob. 

A. D. 830. 
by Ceolnoth ; 

A. D.83I. 
he receiyes 
the palL 

A. D. 832. 
The Danes 

A D. 833. 
defeated at 

A. D. 835. 

The Danes 
land in 

Battle of 



pore coercens ; Pictorum quoque atque Scottorum 
gentes quae septentrionales Britanmae fines te- 
nent, maxima ex parte perdomuit, ac tributarias 
fecit ;^ octavus, ut diximus, extitit rex Ecg- 
brihtus ; cujus, ut fertur, regni tempore ortus 
est beatus Swithunus nobili parentum stirpe, qui 
transactis annis puerilibus, a sancto Helmstano, 
praesule Wintoniensis ecclesiae, sacris est gradibus 
attitulatus :* cui etiam rex Ecgbrihtus filium 
suum commendavit JBthelwlfum litteris sacris 

Rex Wiglaf regnum Merciorum recepit.' 
Heathoredo Lindisfarnensi episcopo defuncto, 
Ecgredus successit. Ecgbrihtus rex West-Sa- 
xonum in terram Septentrionalium Britonum 
exercitum duxit, et eos, licet invitos, suo do- 
miniq subjugavit.' 

Dorubernensis archiepiscopus Wulfredus obiit.^ 

Ceolnothus in gradum archiepiscopatus electua 
et consecratus est.* 

Ceolnothus archiepiscopus a Gregorio papa 
pallium suscepit.^ 

Danici piratae, inhiatores praedae, Sceapege de- 
praedati sunt.^ 

Rex Occidentalium Saxonum Ecgbrihtus apud 
Garrum cum xxxv. navibus piratarum pugnavit^ 
sed, strage magna facta, Dani potiti sunt vi- 

Dani multa cum classe in Occidentalium Bri- , 
tonum terram, quae Curvalia* vocatur, appulerunt; 
cum quibus Britones foedus paciscuntur, et eos 
§ecum ducentes, fines regni Ecgbrihti regis de- 
populantur. Quod ille audiens, festinanter co- 
piam militum coadunavit, et in loco qui dicitur 

* H. E. II. 5. Sax. Chron. 
^ Attitulatus,'] Insignitus. 

3 Sax Chron. 

* Curvalia,] r, Corowallia, 




Hengestes-dune, id est, Mons Heng-isti, cum eis 
certamen iniit, ex quibus multos trucidavit, reli- 
quos vero fugavit.* 

Ecgbrihtus rex Occidentalium Saxonum obiit, a. d. sse. 
quem OfFa rex Merciorum, et Brihtricus rex^|JSrht. 
West-Saxonum, antequam rex efFectus esset, de 
Anglia expulerunt; qui Franciam adiit, ibique 
per triennium^ mansit; inde Angliam rediit, et, 
mortuo Brihtrico, regni gubernacula, ut pra?li- 
bavimus, suscepit ; cujus post mortem filiussuccessionof 
suus Athulfus in West-Saxonia regnare coepit, 
suumque filium iEthelstanum Cantuariis, East- 
"Saxonibus, Suthregiis, et Suth-Saxonibus regem 

Wulfhardus dux apud Hamtun cum xxxiv. a.d.837. 
navibus piratarum proelium gessit, et ex eis mul- d]fea?e*d at 
tam stragem dedit, victorque extitit, nec multo fo°"***JSSt 
post vita decessit. In regione quae vocatur Port ^'portfiSd. 
cum Danis proelium iniit dux Athelmus, Dor- 
cestrensibus auxilium sibi ferentibus, eosque diu 
fugere compulit, sed tamen in ipsa fuga ab eis 
vulneratus occubuit; Danicus vero railes victo- 
riam habuit.' Rege vero Athulfo regnante, S. Heimstan, 

^ o 7 bishopof 

Helmstanus episcopus vita decessit, cui jussu winton,ob.: 

. , « . , . Swithin suc- 

regis beatus Swithunus successit. ceeds. 

Dux Herebrihtus, ct cum eo quamplures a.d. sss. 

•m-- . x-k • • ' ' A Hereberht 

Merscwanorum, a Dams paganis occisi sunt. siain by the 
Eodemque anno in Lindissi provincia, in East- vagesofthe 
Anglia, et in Cantia, ab eodem exercitu multiiafdilsjsu?" 
sunt interfecti.^ Wiglafus rex Merciorum vita Beorhtwuif. 
decessit, cui in regnura Beorhtwlfus successit. 

Eclipsis solis facta est iii. nonas Maii* [5 a.d.839. 
Maii], inter octavam et nonam horam, in vigilia ^e^fun.°^ 

* Fugavit,'] Sax. Chron. De- 
functo Unwona Legerecensi epi- 
scopo, successit Waerenberhtus. 
Add, alia tnanu. 

* See Lappenberg, ii. p. 1, mte, 
5 Sax. Chron. 

* Nonas 3/aM.] It happened 
May 5, a. d. 840. 



ManyBiain Ascensionis Domini. In Lundonia et in Cwenta- 
?n LOTido*",** wic/ in civitate quoque Hrofi^ saepe dicti Pagani 

Rochester, ■■ . ■, ■, . 

&c. quamplurmios dederunt neci. 

A.D.840. Athulfus rex Occidentalium Saxonimi apud 
^fcjrte^db^ Carrum cum xxxv. navibus Danorum commisit 
chaSSuth!* proelium, sed Saxones Danica vicit fortuna.* 

A. D. 845. Dux Eanulfus cum Sumersetunensibus, et Ealh- 

dSfea^at stanus Scirebumensis ecclesise episcopus, et dux 

thePMret.°^Osricus cum Dorcestrensibus» ad ostium fluminis 

Pedridan. cum Danico exercitu pu^nantes et ex 

Ecgred bp. .«-0 

ofLindig. eis non modicam stra^em dantes. victoriae pal- 

fame ob. ; ■■ . • -i^ /i- -n ■■ t • t 

succession mam sunt adepti.' Defuncto Ec&rredo Lindis- 

of Eanberht. '^ ^ 

A. D. 848. farnensi episcopo, Eanberhtus successit. 

ffwScMtCT Defuncto Hwicciorum episcopo Heaberhto, 

jSietdi?'"'' Alhhun successit. 
A.D.849. ^* Anglo-Saxonum rex JBlfredus in illa paga 

^Mtbora. quae nominatur Berrocescire nascitur, in villa 
regfia quae dicitur Wanating,* quae paga taliter 
vocatur a Berroc sylva, ubi buxus abundantissime 
nascitur : cujus genealogia tali serie contexitur. 

Hisdescent. .^lfrcd rcx, filius JBthcIwIfi regis, qui fuit Ecg- 
berhti, qui fuit Ealhmundi, qui fuit Eafae, qui fuit 
Eoppa,^ qui fuit Ingels.^ Ingels et Ine, ille 
famosus Occidentalium Saxonum rex, germani 
duo fuerunt; qui Ine Romam perrexit, et ibi 
vitam praesentem finiens honorifice, ccelestem 
patriam cum Christo regnaturus adiit : qui 

* Cwentawic,'] Quentavich, the 
ancient name of St. Josse-sur- 
Mer, or Estaples. It is to be 
observed, that, for * Cwantawic/ 
one MS. of the Saxon Chronicle 
reads * Cantwara-byrig,' and two 
MSS.*Cantwic;' which readings, 
together with its being placed in 
conjunction with London and Ro- 
chester, render it very probable 
that Canterbury is intended, not 
the little French sea-port. 

* Forttma,'] Sax. Chron. a. d' 
843. Defuncto Herewino Licet- 
feldensi antistite, Oithelwald suc- 
cessit. Add, alia manu» 

' Sax. Chron. 

^ In vUla ...... nascitur.'} 

Add, A, and editt, wauting in C. 
Wanating is Wantage in Berk- 

* Eowwa^, 

* Ingild A, 


fueirunt filii Coenred, qui fuit Ceolwald/ qui fuit 
Cutha,* qui fuit Cuthwine, qui fuit Ceaulin, qui 
fuit Cynric, qui fuit Creoda, qui fuit Cerdic, 
qui Aiit Elesa, qui fuit Esla,^ qui fuit Gewis, a 
quo Britones totam illam gentem Gegwis nomi- 
nant, qui fuit Wig, qui fuit Freawine, qui fuit 
Freothegar,* qui fuit Brand,^ qui fuit Bealdeag,^ 
qui fuit Woden, qui fuit Frithowald,^ qui fuit 
Frealaf, qui fuit Frithuwulf, qui fuit Finn, qui 
fuit Godulfi,® qui fuit Geata ; quem Geatam jam- 
dudum pagani pro deo venerabantur ; ^ qui Geata 
fuit Tsetwa,^^ qui fuit Beaw, qui fuit Sceldwea, 
qui fuit Heremod, qui fuit Itermod, qui fuit 
Hathra, qui fuit Wala,^* qui fuit Beaduwig,^* qui 
ftiit Sem, qui fuit Nose, qui fuit Lamech, qui fuit 
Matusalem, qui fuit Enoch, qui fuit Jared,^^ qui 
fuit Malaleel, qui fuit Cainan, qui fuit Enos, qui 
fuit Seth, qui fuit Adam. Mater quoque ejus- Descent of 
dem Osburh nominabatur, religiosa nimium foe- osburh. 
mina, nobilis ingenio, nobilis et genere, quae erat 
filia Oslac, famosi pincernae regis ^thelwulfi ; 
qui Oslac Gothus erat natione ; ortus enim erat 
de Gothis et Jutis, de semine scilicet Stuf et 
Wihtgar,** duorum fratrum et etiam comitum, qui, 
accepta potestate Vectae Insulse ab avunculo suo 
Cerdic rege et Cynric filio suo, consobrino eorum, 
paucos Britones ejusdem insulae accolas, quos in 
ea invenire potuerunt, in loco qui dicitur Wiht- 
garaburh *^ occiderunt ; caeteri enim accolae ejus- 

l ' Ceolwalde A. ^ Cudam A, 
5 ^ Qui fuit Esla omit, A, 
P- * Qai fuit Wig . . .. Freothegar 
wmt, A, 

» Brond A. » Belde A, 

' Frithowalde A, 

« Finn Godulfi, C. A, 

Fingodwulf, male^] ** Gwihtgaraburhg A, 

^ See Grimm, * Deutsche My- 
thologie/ pp. 149, 345. 
»« Caetwa A, editt. 
" Hwala A. bene. 
'* Bedwig A. 
^^ Qui fuit Jared omit, A. 
•* Wihtzur^. 



dem insulse ante aut occisi erant, aut exules 


A.D. 850. Kalendis Junii [1 Jun.], vigilia Pentecostes^ 

s^wigrtan. Berhtferthus, filius regis Merciorum Beorhtwlfi, 

suum cognatum injuste peremit S. Wistanum. 

Hic itaque nepos duorum extitit regum Mer- 

ciorum ; nam pater ejus Wigmundus, Wiglaui 

regis filius, mater vero ^EIfleda Ceolwlfi regis 

extitit filia. Corpus autem illius ad monasterium 

tunc temporis famosum, quod Reopedun nomi- 

natur, delatum, in mausoleo avi sui regis Wig- 

laui est tumulatum. Sed illius martyrio ccele- 

stia non defuere miracula ; nam de loco in quo 

innocenter peremptus est, columna lucis usque 

ad coelum porrecta, omnibus ejusdem loci incolis 

per XXX. dies conspicua stabat.^ 

A. D. 851. " Ceorl Domnaniae comes cum Domnaniis 

d(rfea?edSt coutra Pagauos pugnavit, in loco qui dicitur 

Sorh!"" Wicganbeorh, et Christiani victoriam habuerunt. 

Theywinter Et ipso codcm auuo primum hiemaverunt Pagani 

in insula quae vocatur Sceapege,^ quod inter- 

pretatur Insula Ovium, quae sita est in Tamesi 

flumine inter East-Saexum et Cantuarios, sed ad 

Cantiam propior est quam East-Saexum, in qua 

devastate monastcrium optimum constructum est. Eodem 

Canterbury •* 

andLondon; quoque anno roagnus Paganorum exercitus cum 
CGC.L navibus in ostium Tamesis fluminis venit, 
et Dorubemiam, id est, Cantwariorum civitatem, 
et Lundoniam, quae est sita in aquilonali ripa 
Tamesis fluminis, in confinio East-Saexum et 
Middel-SdBXum, sed tamen ad East-Saexum illa 
civitas cum veritate pertinet, depopulati sunt : 

* StabatJ] Deftincto Waeren- 
berhto Legerensi praesule, Reth- 
hunus successit. A, cdia manu, 

* SceapegeJ] *on Tenet,* Sax. 
Chron. Shepey is apparently 

incorrect, as it is said (Sax. 
Chron. a. 855), ' In this year 
the heathcn men, far the first 
time, remained over winter in 


et Beorhtwlfum Merciorum regem, cum omnidefeat 

■ ., . j !• j ^ «11 Beorhtwulf 

exercitu suo^ qui ad proeJianaum contra iUos kiDg of 
venerat, in fugam verterunt. His ibi ita gestis^ andl>as8 
idem Paganorum exercitus perrexit in Suth- ^^^^^^* 
regiam/ quse paga sita est in meridiana Tamesis 
fluminis ripa ab occidentali parte Cantiae,^ et 
JBthelwIfus West-Saxonum rex^ et filius suus 
iEthelbaldus^ cum omni exercitu^ in loco qui 
dicitur Aclea, id est, in Campulo Quercus, diu- ■" ^^^f^**®^ 
tissime pugnaverunt : ibique cum diu acerrime et 
animose ex utraque parte pugnatum esset, maxi- 
ma pars Paganse multitudinis funditus deleta et 
occisa est; ita qualiter nunquam in aliqua re- 
gione, in una die, ante nec post, ex eis occisam 
esse audivimus : et Christiani victoriam honorifice 
tenuerunt, et loco funeris dominati sunt. Eodem and at 
quoque anno ^Ethelstan rex et Ealhere comes 
magnum Paganorum exercitum in Cantia,' in loco 
qui dicitur Sandwic, occiderunt, et ex navibus 
eorum novem naves ceperunt : caeteri per fugam 
elapsi sunt. " a. d. 852. 

Rex Merciorum Beorhtwlfus vita decessit, cui JSfS?^ 
in regnum Burhredus successit. SSSlidJ 

'* Burhredus rex Merciorum per nuntios de- a.d.853. 
precatus est JEthelwlfum Occidentalium Saxo- weuh «Ib- 
num regem, ut ei auxilium conferret, quo Medi- BuAre*d. 
terraneos Britones, qui inter Merciam et mare 
occidentale habitant, dominio suo subdere po- 
tuisset, qui contra eum immodice reluctabantur. 
Nec segnius JEthelwIfus rex, legatione ejus ac- 
cepta, exercitum movens, Britanniam cum Burh- 
redo rege adiit, statimque ut ingreditur gentem 
illam devastans, dominio Burhredi subdit: quo 
facto domum revertitur. Eodem anno ^thel- iEiflred sent 
wlfus rex praefatum filium suum iElfredum, 

' In Suthregiam,'] In Sttthriae 
A» nuUe. 

* Cantii A, 
3 Gantio A. 



and there 



mag^no nobilium et etiam ignobiliam numero con- 

stipatum, honorifice Romam transmisit ; quem 

Leo papa^ sui patris rogatu^ oppido ordinans, 

unxit in regem, et in filium adoptionis sibimet 

Eaihereand accipiens, coufirmavit. Eodem quoque anno 

iuThanet. Ealhcre comes cum Cantuariis^ et Huda cum 

Suthregiis^ contra Paganorum exercitum in in- 

sula quae Saxonice dicitur Tenet, Britaonice 

Ruim^ animose et acriter belligeraverunt ; et 

primitus Christiani victoriam habuerunt, pro- 

longatoque diu proelio^ ibidem ex utraque parte 

plurimi occiderunt^ et in aqua mersi sufibcati 

sunt; et comites illi ambo ibidem occubuerunt. 

^theiwuifs Necnon et eodem anno rex Occidentalium Saxo- 

married to uum ^thclwlfus, post Pascha^ filiam suam Burh- 

Burhred. -i ikir > • • «n • j^ -^ 

redo Merciorum regi, m viUa regia quae dicitur 
Cippenham, nuptiis regaliter factis, ad reginam 
A.D. 854. dedit." 

of^Lindis. ^' Defuncto Eanberto Lindisfarnensi episcopo, 
su^e^edby Eardulfus successit. 

A. D.^855. *' Magnus Paganorum exercitus tota hieme in 
The Danes praefata Sceapege insula hiemavit. Eodem anno 

winter in '^ t i i . j • 

shepey. ^thelwlius rcx dccimam totius rearm sui partem 

^tbelwulf . . . ., ,. 

reieases a ab omui re^ali servitio et tnbuto Iiberavit, et in 

tenth of his ^ 

kingdom sempitemo graphio in cruce Christi, pro redem- 

from royal . . 

serviceand ptiouc auimde suae ct anteccssorum suorum, uni 

tazation. , , 

HeifoeBwith et triuo Dco immolavit.^ Sicque^ mas:no cum ho- 

ACln-ed to _ . /.j. -^i^ 

Rome. nore Komam perrexit, fiuumque suum iEIfredum, 
quem plus caeteris dilexit, itenim in eandem viam 

^ Immolavit,'] In this grant of 
^thelwulf some writers have 
imagined that they perceived the 
origin of the introduction of tithes 
into England ; while the language 
of the charters conveying iEthel- 
wulf 'b donation (leaying all con- 
aideraticm of their spuriousness 
out of the question) is so obscure 
a» to rtmder tbeir real object ex- 

tremely doubtful ; but that they 
bear any reference to tithe, in our 
sense of the word, seems a sup- 
position wholly void of founda- 
tion. For the charters themselves 
see * Codex Diplomaticus/ Nos. 
270, 271, 275, Wilkins, i. p. 183 ; 
also W. Malm. ap. Gade, p. 359, 
M. Westmon., etc. etc. 

« Sicque.^ Eodemque anno A, 


secum ducens, ibi anno integro remoratus est. 
Quo peracto^ ad patriam suam remeavit^ aiferens Mames 
secum Juthittam^ Karoli Francorum regis filiam. 
Interea tamen ^thelwlfo rege ultra mare tantillo/Bt^ibaid, 

. . . :■•/•• A A-fialhstan, 

tempore immorante, quaedam infamia contraTnd Eanwuif 

^i • . . • ■ • j— . 1 . conspire 

morem ommum Chnstianorum^ in occidentali against 
parte Selwudae orta est. Nam ^thelbald rex, 
et Ealhstan Scireburnensis ecclesiae episcopus, 
Eanwlf quoque Sumurtunensis pagse comes, con- 
jurasse referuntur, ne unquam ^thelwlf rex, a 
Roma revertens, iterum in regno reciperetur. 
Quod inauditum omnibus saeculis ante infortu- 
nium, episcopo et comiti solummodo perplurimi 
reputant, ex quorum consilio hoc factum esse 
perhibetur: multi quoque regali solummodo in- 
solentise deputant ; quia et ille rex in hac re, et 
in multis aliis perversitatibus, pertinax fuit, sicut 
quorundam hominum relatu audivimus, quod et 
rei sequentis approbavit efTectus. Nam redeunte Theking- 
eo a Roma, praedictus filius regis JBthelwIfi, cum ^^n 
omnibus suis consiliariis, immo insiliariis/ tantum and^Thei- 
facinus perpetrare temptati sunt, ut regem a 
regno proprio repellerent; quod nec Deus ita 
fieri permisit, nec nobiles totius SaxonidB con- 
senserunt ; nam ne irremedicabile Saxonids peri- 
culum, belligerante patre et filio, quin immo, 
tota cum gente ambobus rebellantibus,^ atrocius 
et crudelius per dies singulos quasi clades in- 
testina augeretur; inefiabili patris clementia, 
omniumque astipulatione nobilium, adunatum 
antea regnum inter patrem et filium dividitur, et 
orientales plagae patri, occidentales filio e con- 
trario deputantur; ubi enim pater justo judicio 
regnare debuerat, illic iniquus et pertinax filius 
regnabat ; nam occidentalis pars Saxoniae semper 
orientali principalior est. Adveniente igitur 

^ Iiisidiariig.i. | ' Rebellante ^. 



^thelwlfo rege a Roma, tota illa gens^ utdignum 
erat^ in adventu senioris ita gavisa est, ui, si ille 
permitteret^ pertinacem filium suumiEthelbaldum^ 
cum omnibus suis consiliariis, a totius regni sorte 
expellere vellent. Sed ille, ut diximus^ nimia 
clementia et prudenti consilio usus^ ne ad regni 
jadithraised periculum perveuiret, ita fieri noluit ; et Juthittam 
Karoli regis filiam, quam a patre suo acceperat, 
juxta se in regali solio^ sine aliqua suorum no- 
bilium controversia et odio, usque ad obitum vitae 
- — suae, contra perversam illius gentis consuetu- 
dinem, sedere imperavit. Gens namque Occi- 
dentalium Saxonum reginam juxta regem sedere 
non patitur, nec etiam reginam appellari, sed 
regis conjugem permittit.^ Quae controversia, 
immo infamia, de quadam pertinaci et malivola 
ejusdem gentis regina orta est, majoribus nostris 
sic attestantibus : Fuit in Mercia modemo tem- 
pore quidam strenuus rex nomine OSa,, cujus 
filiam nomine Eadburh, Brihtric Occidentalium 
Saxonum rex, ut praediximus, sibi in conjugium 
accepit; quae mox tyrannice vivere, omnia odi- 
bilia Deo et hominibus facere, quos posset ad 
regem accusare, et sic vita aut potestate per in- 
sidias privare : et si a rege illud non posset im- 
petrare, veneno eos coepit necare. Hoc factum 
de adolescente quodam regi dilectissimo habetur 
compertum, quem cum ad regem accusare non 
posset, veneno eum necavit : de quo veneno etiam 
praefatus rex Brihtric inscienter gustasse aliquid 
refertur ; neque enim illa venenum dare regi pro- 
posuerat, sed puero ; sed rex praeoccupavit, inde 
ambo periere." Pro hujusmodi reginae malitia. 

Of queen 

* PermittitJ] As the prohibi- 
tion regarded the kingdom of 
Wessex only, at that time under 
the government of iEthelbald, 
^thelwulf could hardly act 

otherwise than place Judith on 
his throne, with the title of queen, 
in a territory where no such pro- 
hibition existed. 



omnes accohe illius terrae conjuraverunt, ut nul- 
lum unquam regem super se regnare permitterent, 
qui reginam in regali solio juxta se sedere im- 
perare vellet. " Def uncto igitur Brihtrico rege, 
cum regina inter Saxones diutius esse non posset, 
ultra mare navigans, cum innumerabilibus the- 
sauris, Karolum, illum famosissimum Francorum 
regem, adiit : ad quam, cum ante solarium multa 
regi offerens dona staret, Karolus ait, ' Elige, 
Eadburh, quem velis, me aut filium meum, qui in 
isto solario stat mecum.' At illa, sine delibe- 
ratione, stulte respondens, ait, * Si mihi electio 
conceditur, filium tuum, in quantum te junior est, 
eligo/ Karolus illi respohdens, et subfidens, ait, 
' Si me eligeres, filium meum haberes ; sed quia 
filium meum elegisti, nec me nec illum habe- 
bis.' Dedit ei tamen unum magnum sanctimo- 
nialium monasterium, in quo, deposito seculari 
habitu, et sanctimonialium sumpto indumento, 
perpaucis annis abbatissae fungebatur officio ; 
nam a quodam laico constuprata, ejectaque de 
monasterio, Karoli regis imperio, in paupertate et 
miseria lethotenus vitam duxit.^ Vixit ergo ^^^^^ ^^ 
^thelwlfus rex duobus annis postquam a Roma ^Etheiwuif. 
rediit ; in quibus, inter alia multa prsesentis vitde 
bona studia, cogitans de suo ad universitatis 
viam transitu, ne sni filii post patris obitum in- 
debite inter se disceptarent, hsereditariam scribere jjjg^m 
imperavit epistolam, in qua et regni inter filios 
^thelbaldum et iEthelberhtum, et propriae hse- 
reditatis inter filios et filiam et etiam propinquos ; 
pecuniarum, quae post se superessent, inter ani- 
mam et filios et etiam nobiles suos divisionem ordi- 
nabiliter litteris mandare procuravit. Pro utilitate 

' Vitam duxitJi Ita ut ad ulti- 
mum, uno servulo comitata, sicut 
a multis videntibus eam andivi- 

mus, quotidie mendicans, in 
Pavia miserabiliter moraretur. 
A, add. 


namque animae suae^ quam a primsevo juyentutis 
suse flore in omnibus procurare studuit, per om- 
nem hasreditariam terram suam semper in decem 
manentibus unum pauperem, aut indigenam aut 
peregrinum, cibo, potu, vestimento, successoribus 
suis, usque ad ultimum diem judicii, post se 
pascere praecepit; ita tamen si illa terra homi- 
nibus et pecoribus habitaretur, et deserta non 
esset. Romae quoque omni anno ccc. mancusas 
denariorum portare praecepit, quas taliter ibi 
dividerentur : scilicet c. mancusas in honore 
Sancti Petri, specialiter ad emendum oleum, quo 
impleantur omnia luminaria illius apostolicae ec- 
clesiae in vespera Paschae, et asqualiter in galli- 
cantu; et c. mancusas in honore Sancti Pauli 
Apostoli, eadem de causa ; c. quoque mancusas 
universali papae apostolico. Defuncto autem illo 
idibus Januarii [13 Jan.], et apud Wintoniam 
^theibaid sepulto, JBthelbald filius ejus, contra Dei inter- 
judith. dictum et Christianorum dignitatem, necnon et 

^_^ contra omnium paganorum c onsuetudi nem . tho- 

rum patris sui ascendens, Juthittam, Karoli 
Francorum regis filiam, in matrimonium duxit, 
effiraenisque duobus ac dimidio annis Occidenta- 
lium Saxonum post patrem regni gubernacula 
Accessionof rcxit." Sauctissimus Deoque acceptus Eadmun- 

St.Eadmund i a ^* n • • i 

king of East dus, cx Antiquorum Saxonum prosapia oriundus, 
"*^**' fidei Christianae cultor veracissimus, omnibus 
blando eloquio afiabilis, humilitatis gratiae prae- 
cluis, egentibus liberaliter dapsilis, pater clemen- 
tissimus pupillis et viduis, East-Anglia& provinciae 
nactus est culmen regiminis.' 

A.D. 860. " Rex ^thelbaldus defunctus est, et in Scire- 

Death of 


' Regiminis,'] Abbo Floriac. 
De Passione S. Eadmundi, ap. 
Surium, t. vii. p. 465. a. d. 857. 
Defuncto Geadda Herefordiae epi- 

scopo, Aldbertus successit. a.d. 
859. Defuncto Oithelwaldo Li- 
cetfeldensi pontifice, successit 
Hunbertus. Add, alia manu. 



bnrDan sepultos^ et ^thelberht frater suus Can- succession of 
tiam^ Suthregiam, Suth-Seaxan quoque suo do- 
minio, ut justum erat^ subjunxit : in cujus diebus winchester 

Tk «^ -I . 1 . plunderedby 

magnus Paganorum exercitus de mari advemens^ the Dsneg. 
Wintoniam civitatem hostiliter invadens, depo- 
pulatus est ; cui cum ad naves cum ingenti praeda 
reverterentur^ Osric Hantunensium comes cum 
sois, et ^thelwlf comes cum Bearrocensibus 
viriliter obviaverunt, consertoque proelio, Pagani 
passim trucidantur ; et cum diutius resistere non 
possent, muliebriter fugam arripiunt^ et Christiani 
loco funeris dominati sunt. ^thelberht itaque, Desth of 

./, ^ , .,.^ 7 ^thelberht. 

qumque annis regno pacince et amabiliter atque 
honorabiliter gubernato, cum magno suorum do- 
lore viam universitatis adiit, et in Scireburnan^ 
juxta fratrem suum, honorifice sepultus re- 
quiescit/* * 

Sanctus transivit Swithunus et astra petivit, a.d.862. 
indictione decima, vi. nonas Julii [2 Jul.], feria^i;^'^'***" 

** Pagani hiemaverunt in insula Tenet, firmum- a. d. 864. 
que foedus cum Cantuariis pepigerunt; quibus ^ntS^in*' 
Cantuarii pecuniam pro foedere servando* red- ^*jje'kent. 
dere promiserunt. Interea tamen vulpino more 
Pagani noctu clam castris erumpentes, foedere 
dirupto, et promissionem pecunide spementes, 
sciebant enim majorem pecuniam se furtiva praeda 
quam pace adepturos, totam orientalem Cantiae 
plagam depopulati sunt."'^ 

"-^thered regis ^thelberhti frater Occidenta- a.d.866. 

f trt • 1 1 • j -n - Accession of 

lium Saxonum regni gubernacula suscepit. Eo- ^thered. 

The Dsnes 

dem anno magna Paganorum classis de Danubia^ wimer in 

Eaat Anglia. 

* Requieseit.'] a. d. 866. De- 
fancto Rethhano LegerecenBi epi- 
scopo, successit Aldredus. Add, 
alia manu, 

' Servato A, 

* jSunt.'] Defnncto Hunberhto 
Licetfeldensi episcopo, successit 
Cineferth. Add, alia manu, 

* Danubia.'] Dania, or Dane- 


Britanniain advenit^ in regno Orientaliam An- 
glorum,^ quod Saxonice East-engle dicitur, hie- 
mayit, ibique ille exercitus maxima ex parte 
equestris factus est." 
A. D. 867. " Praedictus Paganorum exercitus de Orienta- 
pr^e^d to* libus Anglis ad Eboracum civitatem migravit, 
^°*' quae in aquilonali ripa Humbrse fluminis sita est. 
civii dissen. Eo temporc maxima inter Nortbanhymbros dis- 
Northum. cordia diabolico instinctu orta fuerat ; sicut sem- 
per populo qui odium incurrerit* evenire solet; 
oibrih?*"^ nam Northanh^rmbri eo tempore, ut diximus, 
legitimum regem suum, Osbriht nomine, regna 
expulerant, et tyrannum quendam, ^lla nomine, 
non de regali prosapia progenitum, super regni 
apicem constituerant : sed advenientibus Paganis, 
consilio divino et optimatum adminiculo, pro 
communi utilitate discordia illa aliquantulum se- 
data, Osbriht et .^lla, adunatis viribus congre- 
gatoque exercitu, Eboracum oppidum adeunt; 
quibus advenientibus, Pagani confestim fugam 
arripiunt, et intra urbis moenia se defendere pro- 
curant; quorum fugam et pavorem Christiani 
ceruentes, etiam intra urbis moenia eos persequi, 
et murum frangere instituunt, quod et fecerunt ; 
non enim tunc adhuc illa civitas firmos et stabili- 
tos muros illis temporibus habebat. Cumque 
Christiani murum, ut proposuerant, fregissent, 
eorumque magna pars in civitatem simul cum 
Paganis intrassent, Pagani, dolore et necessitate 
compulsi, super eos atrociter irrampunt, csedunt, 
fugant, prosternunt intus et extra. Illic maxima 
ex parte omnes Northanhymbrensium coeti, oc- 
cisis duobus regibus, deleti occubuerunt ; reliqui 
vero qui evaserunt pacem cum Paganis pepige- 
runt. Eodem anno Ealhstanus Scireburnensis 

* Saxonum A. \ ' IncurritJ] Dei A, ad4. 


episcopus^ L''. sui episcopatas anno^ obiit^ et Scire- Eaihsun bp. 
bume sepehtur. ob. 

Cometes visa est manifestissime hoc anno. a.d. 868. 
•* Venerabilis rex ^Elfredus, secundarii tamen^""""* 
tunc ordine fretus. uxorem de Mercia, nobilem Maniageof 


scilicet genere, filiam JBthelredi Gainorum co- 
mitis,^ qui cognominabatur Mucil, subarravit^ et 
duxit. Cujus foeminse mater Eadburh nominaba- 
tur, de regali genere Merciorum regis, venerabi- 
lis scilicet foemina, et per multos annos post 
obitum patris^ sui castissima vidua lethotenus 
permansit. Eodem anno prdedictus Paganorum The Danes 
exercitus Northanhymbros relinquens, in Mer- 
ciam venit, et Snotingaham adiit, quod Britan- 
nice Tigguocobauc interpretatur, Latine autem, 
Speluncarum Domus, et in illo loco eodem anno 
hiemaverunt. Quibus illic advenientibus, con-xheMer- 
festim Burhred, Merciorum rex, omnesque gentis aidof -Ethe- 
ejusdem optimates nuncios ad JBtheredum, Occi- Aund, who 
dentalium Saxonum regem, et ad fratrem ejus Nottingham. 
^fredum dirigunt, suppliciter obsecrantes ut 
sibi auxiliarentur, quo possent contra prdefatum 
pugnare exercitum; quod et facile impetrave* 
runt ; nam illi fratres, non aegnius promissione, 
congregato ex omni parte sui immenso exercitu, 
Merciam adeunt, et usque ad Snotingaham, bel- 
lum unanimiter quserentes, perveniunt ; cumque Peace 
Pagani, tuitione arcis muniti, bellum dare nega- Mercians 

. ^ ^, • A» ' ±» . *od Danes. 

rent, et Christiams frangere murum non suppete^ 
bat, pace inter Mercios et Paganos facta, duo illi 
fratres, JBtheredus rex et ^lfredus, cum suis co- 

' Ealhstanus sepelitur.'] 

Ealhstan episcopus Scirebumen- 
sis ecclesiae viam uniyersitatis 
adiens, postquam episcopatum 
per L. annos honorabiliter rexerat, 
in pace in Scirebumam sepultus 
est. A. L,et editt. 

* FUiam .... comitis.'] Ealh- 
swith: she died, according to 
Florence and the Sax. Chron., in 

' Expetivit A. 

* Viri A. recte, 




A. D. 869. 

The Danes 
return to 

A, D. 870. 

They vinter 
in Thetford. 

of St. Ead- 

abp. of 
Cant. ob. ; 
succeeded by 

A.D. 871. 

The Danes 
proceed to 

Battle of 

hortibus domum reversi sunt." Oratorium Sancti 
Andrese Apostoli Kemesege constructum et dedi- 
catum est ab Aihuno^ Wigorniensi prsesule. 

'' Praefatus Paganorum exercitus iterum ad 
Northanhymbros equitans^ Eboracum civitatem 
adiit^ ibique anno integro mansit/' 

^' Supra memoratus Paganorum exercitus per 
Merciam in Orientales Anglos transivit, et ibi in 
loco qui dicitur Theodford hiemavit/' Eodem 
anno sanctissimus ac gloriosissimus Orientalium 
Anglorum rex Eadmundus^ ut in sua legitur 
Passione, ab Inguaro rege pagfanissimo^ . indi- 
ctione ii.^ xii. kaL Decembris [20 Nov.]t die 
Dominico» martyrizatus est.^ ^' Quo etiam anno 
Ceolnotbus Dorubernensis archiepiscopus de- 
funqtus^ in eadem civitate in pace sepultus est ;" 
cui vir reverendus successit JBtheredus. 

^^ Exosd^ memoriae Paganorum exercitus^ 
Orientales Anglos deserens^ regnumque Occi- 
dentalium Saxonum adiens^ venit ad villam 
regiam quae dicitur Readingum, in meridiana 
Tamesis fluminis ripa sitam^ in illa paga quae 
dicitur Bearrocscire ; tertioque adventus sui die 
duo comites eorum cum magna illius parte in 
praedam equitaverunt ; aliis vallum inter duo 
flumina Tamesen et Cynetan^* a dextra parte 
ejusdem villae regiae facientibus ; quibus ^thel-* 
wlf, Bearroceusis pagae comes^ cum suis^ in 
loco qui Anglice Englafeld^ Latine Anglorum 
Campus^ dicitur, obviavit ; ubi anijnose pugnatum 
est ex utraque parte: cumque ibi diu utrique 
resisterent^ altero Paganorum comite occiso^ et 
maxima exercitus paile deleta, caeterisque fuga 
elapsis^ Christiani victoriam accipientes, loco 

' Martyrizatus est,'] See Asser, 
Annal. ap. Gale, i. p. 159. Sax. 
Chron., Abbo, Passlo S. Eadm. 

CynetanJ] The Kennet. 


funeris dominati sunt. His ibi ita gestis, post Defeat of 

^ , ^theredand 

quatoor dies ^thered rex et JElfred frater ejus, ^ifred. 
adunatis viribus congregatoque exercitu, Read- 
ing^m adierunt ; cnmque usque ad portam arcis 
pervenissent, ceedendo et prostemendo quoscun* 
que de Paganis extra arcem invenissent, Pagani 
non segnios certabant, lupino more, totis portis 
inrumpentes, totis viribus bellum perquirunt, ibi- 
que diu et atrociter ex utraque parte dimicatum 
est; sed proh dolor, Christianis demum terga 
vertentibus, Pagani victoriam accipientes, loco 
funeris dominati sunt; ibique ^Ethelwlfus praB- 
iatus comes inter caeteros occubuit. Quo dolore xhe Danes 
et verecundia Christiani commoti, iterum post iv. A^shdotn* 
dies contra praefatum exercitum, in loco qui 
dicitur .^cesdun, quod Latine Mons Fraxini in- 
terpretatur, totis viribus et plena voluntate, ad 
proelium prodennt ; sed Pagani in duas se turmas 
dividentes, sequali testudine bellum parant,^ ha- 
bebant enim tunc duos reges multosque comites, 
concedentes mediam partem exercitus duobus 
regibus> et alteram omnibus comitibus ; quod 
Christiani cernentes, et etiam ipsi exercitum in 
duas turmas dividentes, testudines non segnius 
consjkruunt. Sed iSIfred citius et promptius cum 
suis ad locum proelii venit : nimirum erat enim 
tnnc suus frater ^thered rex in tentorio in 
oratione positus, audiens missam, nimiumque 
affirmans se inde non discessurum antequam sa- 
ceidos missam finiret, et divinum pro tiumano 
nolle deserere servitium : et ita fecit ; quae regis 
Christiani fides multum apud Deum valuit^ sicut 
aptius declarabitur in sequentibus. Decreverunt 
ergo Christiani^ ut JSthered rex cum suis copiis 
contra duos Paganos reges sumeret proelium; 

' JEqwdi . • . .parant,'] ^quali lance testudines parant A, 

G 2 


-^lfred vero suus frater cum suis cohortibus con- 
tra omnes Paganorum duces belli sortem sumere 
debere sciret. Quibus ita firmiter ab utraque 
parte dispositis^ cum rex in oratione diutius mo- 
raretur^ et Pa^ani parati ad locum certaminis 
citius advenissent^ JSIfred tunc secundarius^ cum 
diutius hostiles acies ferre non posset^ nisi aut 
bello retrorsum cederet^ aut contra hostiles copias^ 
ante fratris adventum, in bellum prorumperet, 
demum viriliter, aprino more, Christianas copias 
contra hostiles exercitus, ut ante proposuerant, 
quamvis rex adhuc non venerat, dirigens, divino 
fretus consilio et fultus adjutorio, testudine ordi* 
nabiliter condensata, confestim contra hostes 
vexilla movet. Tandem rex -^thered, finitis 
quibus occupatus erat orationibus, advenit, et in- 
vocato magno mundi Principe, mox se certamini 
dedit.^ Sed hoc in loco nescientilKis intimandum 
est, quod ille locus certaminis belligerantibus in- 
sequalis erat ; nam Pagani editiorem locum prae- 
occupaverunt, Christiani ab inferiori loco aciem 
dirigebant. Erat quoque in eodem loco una 
spinosa arbor, brevis admodum,^ circa quam ho- 
stiles inter se acies, cum ingenti omnium clamore, 
illi perperam agentes, isti pro vita et dilectis 
atque patria pugnaturi, hostiliter conveniunt. 
Cumque aliquandiu animose nimiumque atrociter 
hinc et inde utrique pugnarent, Pagani divino 
judicio Christianorum impetum diutius non fe- 
rentes, maxima parte suorum occisa, opprobrio- 
sam fugam coepere : quo in loco alter de duobus 
Paganorum regibus et quinque comites occisi 
occubuerunt, et multa millia illorum in eodem 
loco, et insuper per totam campestrem ^scesdun 

' Tandem rex.... dedU.] Sax. 1 ' ■^*»«<'«'»;] Quam nos ipsi 
Chron, A.omU. ° J^ P">pni8 oculis vidimus 


latitudinem ubique dispersa et occisa corruerunt. 
Cecidit ergo illic Bagsecg rex, Sidroc senex 
comes^ Sidroc junior comes, Osbern comes, 
Fraena comes, Harald comes : et totus Pagano- 
rum exercitus usque ad noctem, et etiam usque 
ad diem sequentem, quousque ad arcem qui eva- 
serant pervenerunt, in fu&:am versus est. His -«thered 
iDi ita gestis, iterum post xiv. dies ^Etnered rex woreted at 
una cum fratre ^lfredo, adunatis viribus contra 
Paganos pugnaturus, Basengas adiit ; quibus 
bostiliter convenientibus, et diu simul certantibus^ 
Pagani victoria potiuntur." Rursus, duobus evo- and at 
lutis mensibus, rex -^theredus et frater ejus 
iEIfredus cum Paganis, qui se in duas diviserant 
tiirmas, apud Meretun pugnantes, diu victores 
existunt, adversariis omnibus in fugam versis; 
sed illis in proelium redeuntibus, multi ex his et 
ex illis corruunt, et Pagani victoriam accipientes, 
loco funeris dominantur.^ Eodem anno postDeathof 
Pascha, rex ^theredus, regno v. annis pcr multas 
tribulationes strenuc atque honorabiliter cum 
bona fama gubernato, viam universitatis adiens, 
IX. kal. Maii [23 Apr.], in Winbuman sepultus 
est ; ubi adventum Domini primamque cum justis 
resurrectionem expectat. Quo defuncto, supra succession 
memoratus ^lfredus, qui usque ad id temporis, ^ 
viventibus fratribus suis, fuerat secundarius, to- 
tius regni gubernacula, divino concedente nutu, 
cum summa omnium illius regni accolarum vo- 
luntate, confestim suscepit ; cujus de infantilibus 
et puerilibus moribus hoc in loco breviter in- 
serendum esse existimamus." 

"Communi itaque et ingenti patris sui etofjEifred'8 
matris amore, supra omnes fratres suos, immo ab ^^"^^^ 
omnibus nimium diligebatur, et in regio semper 
curto inseparabiliter nutriebatur. Accrescente 

' Rursus, duobus .... domimntur.'] Sax. Chron. A. omit. 



vero infantili et puerili aetate, cnnctis fratribus 
forma decentior^ vultu, verbis atque moribus 
gratiosior videbatur; sed, proh dolor^ suorum 
parentum et nutritorum incuria^ usqne ad duo- 
decimum astatis annum' illiteratus permansit; 
Saxonica tamen poemata die noctuque solers 
auditor, relatu aliorum saepissime audiens, doci- 
bilis memoriter retinebat. In omni venatoria 
arte incomparabilis omnibus peritia et foelicitate^ 
sicut et in cseteris omnibus Dei donis^ fuit.^ Cum 
ergo quodam die mater sua^ sibi et fratribus suis 
quendam Saxonicum poematicae artis librum^ 
quem in manu habebat^ ostenderet^ ait, * Quisquis 
vestrum discere citius istum codicem poterit^ dabo 
ei illum/ Qua voce^ immo divina inspiratione^ 

1 Annum,'] Aut eo amplius A. 

' Fuit,'] Sicut et nos saepis- 
sime yidimus A, add, 

' Mater sua.'] Mr. Turner 
(Hist. vol. II. p. 9) and Mr. Petrie 
(Corp. Hist. p. 474) are of opi- 
nion that the persou here referred 
to as the 'mater' (iEIfredi) was 
not his mother, but his step-mo- 
ther (noverca) Judith ; assuming 
that the event here recorded 
happened after the marriage of 
^thelwulf with the daughter of 
Charles the Bald: while it is 
evident from Asser*s language^ 
that he is recounting a passage in 
^lfred^s childhood, which took 
place during the life of Osburh, 
oonsequently before he had reach- 
ed his seventh year. The book, 
Asser informs us, was promised 
to that one of the brothers who 
should soonest leam it, where- 
upon iBlfred got possession of it, 
with the resolve of being the first 
to understand and recite its con- 
tents. Now here there is no ques- 
tion about reading it, therefore 
no inconsistency with the account 

that JEMred was unable to read 
(illiteratus mansit) until he was 
above tweWe years old. iEIfred, 
having thus secured the volume, 
forthwith betook himself to his 
master, with whom and from 
whose recitation and interpreta- 
tion (aswas the well-known cus- 
tom in thosedays) he leamed^and, 
it might be said^ read the poems 
contained in it. Let it,moreovery 
be bome in mind, that when JE\f- 
red was twelve years old^ Judith 
herself could not have been more 
than seventeen or eighteen, as her 
father married her mother Her- 
mengard on the 12th Dec. 842 ; 
and it is not very probable that a 
young Frankish princess, more 
particnlarly one of Judith^s dis- 
position, would have cared much 
about Anglo-Saxon poetry and 
the instraction of stei>-sons. In 
the Flores Historiarum Judith is 
expressly called the step-mother 
of ^thelbald, not the mother 
(mater): 'dimissa Judetha no- 
verca sua.* M. Westmon. p. 169 ; 
R. Wendover, t. i. p. 295; and 
W. Malm. p. 174. 



instinctus JSlfredus, et pulchritudine principalis 
litterse illius libri illectus, ita matri respondens^ 
inquit, * Verene dabis istum librum uni ex nobis^ 
scilicet illi qui citissime intelligere et recitare eum ^ 
ante te possit ? ' Ad hsec illa arridens» ' Dabo/ 
infit, Mlli/ Tunc ille statim tollens librum de 
manu sua^ magistrum adiit^ et legit: quo lecto^ 
roatri retulit et recitavit. Post hsec cursum 
diumum, psalmos quosdam et orationes multas 
didicit ; quaB omnia in uno libro congregata, in 
sinu suo die noctuque^ orationis gratia, inter 
omnia praesentis vitde curricula^ ubique circum- 
ducebat. Sed^ proh dolor, quod maxime deside- 
rabat, liberalem scilicet artem^ desiderio suo non 
suppetebat, eo quod illo tempore grammatici ^ in 
toto regno Occidentalium Saxonum non erant/' 


Cum autem^ in primaevo juventutis sude flore^^ Hisdevo- 
mentem suam in Dei mandatis stabilire vellet^ 
seque a carnali desiderio abstinere non posse 

cerneret; ne offensam Dei incurreret, si aliquid, 

contrarium voluntati illius perageret^ saepissime 
gallicantu et matutinis horis clam consurgens^ 
ecclesias et reliquias sanctorum orandi causa 
visitabat^ ibique diu prostratus orabat^ quo Deus 
Omnipotens^ propter suam misericordiam^ men- 
tem illius amore suaB servitutis per aliquam in- 
firmitatem quam posset sustinere^ non tamen 
quo eum indignum et inutilem in mundanis rebus 
faceret^ corroboraret. Cumque hoc saepius ma- is amicted 
gna mentis devotione ageret^ post aliquantulumfuidisease/ 
intervallum fici dolorem Dei munere incurrit ; in mitigated by 
quo diu et 86gre per multos annos roborans se, ^"^**'* 
etiam de vita desperabat. Sed quodam tempore, 
divino nutu» cum Comubiam venandi causa 

1 Eum,'] Supplied from A» 
MSS. et editt, omU, 
' lectores boni A» 

^ Fhre,'] Anteqnam propriam 
coDjugem dnceret A . add. 


adiret^ et ad quandam ecclesiam orandi causa 
divertisset, in qna sanctus Gueriir requiescit, 
sanctus etiam Niot ibidem pausat, diu in oratione 
tacita prostratus, Dei misericordiam deprecaba- 
tur,quatenus, pro suaimmensaclementia, stimulos 
prsesentis et infestantis infirmitatis aliqua quali- 
cunque leyiori infirmitate mutaret, ea tamen 
conditione, ut corporaliter exterius illa infirmitas 
non appareret, ne despectus et inutilis esset. 
Oratione finita, coeptum iter arripuit, et non 
multo post tempore, ut in oratione deprecatus 
fuerat, se ab illo dolore medicatum esse divinitus 

isagain scusit, ita ut fuuditus eradicaretur : sed, proh 
dolor, eo amoto, alius infestior in nuptus eum 
arripuit, qui a vicesimo setatis suae anno usque 
ad quadragesimum quintum et eo amplius illum 

Hischiidren. die noctuque incessabiliter fatigavit. Nati sunt 
ergo ei filii et filise de supradicta conjuge sua 
Ealbswitha, ^gelflaed primogenita, post quam 
Eadward, deinde -^thelgeovu, postea -^lfthryth, 
deinde ^thelward natus est. -^thelflaed, ad- 
veniente matrimonii tempore, -^theredo Mer- 
ciorum comiti matrimonio copulata est ; ^thel- 
geofu monasticse vitse regulis, devota Deo vir- 
ginitate, subjuncta et consecrata, divinum subiit 
servitium ; ^thelward, omnibus junior, literariae 
disciplinae, divino consilio admirabilique regis 
providentia, et omnes pene totius regionis nobiles 
et etiam multi ignobiles, sub diligenti magistrorum 
cura, traditi sunt, ut antequam aptas humanis 
artibus vires haberent, liberalibus instruerentur 
artibus. Eadward et ^lfthryth semper in curto 
regio nutriti, non sine liberali disciplina, inter 
caetera praesentis vitae studia, psalmos et Sa- 
xonicos libros, maximeque Saxonica carmina, 
studiose dedicere." 

rglSflhe"" "At rex ^lfredus inter bella et praisentis 



vitae freqaentia impedimenta^ necnon Paganorum arts and or 
infestationes^ et quotidianas corporis infirmitates, *'^"'""" 
reg^ gubemacula regere^ omnem venandi artem 
agere, aurifices et artifices suos omnes, falco- 
narios^ accipitrarios^ canicularios quoque docere^ 
sedificia supra omnem antecessorum suorum con- 
suetudinem yenerabiliora et pretiosiora nova sua 
machinatione facere^ Saxonicos libros recitare, et 
maxime Saxonica carmina memoriter discere^ 
aliis imperare, solus assidue pro viribus non de- 

i_ . . X • j • j • 1 His devotioi 

smebat ; missam quotidie audire, psalmos quos- and aims. 
dam et orationes, horas diurnas et nocturnas 
celebrare^ et ecclesias noctumo tempore orandi 
causa, clam suis^ adire solebat et frequentabat : 
eleemosynamm dator largissimus^ omnium afia- 
bilissimus et jucundissimus^ ignotarum reram in- 
vestigator solertissimus. Franci autem multi, Encourage- 
Frisones, Galli^ Pagani, Britones, Scotti, et Ar- foreigners 

... ij.j . andothers. 

monci^ sponte suo se dominio subdiderant, no- 
biles scilicet et ignobiles ; quos omnes^ sicut pro- 
priam gentem, secundum suam dignitatem, rege- 
bat^ diligebat, honorabat, pecunia et potestate 
ditabat. Episcopos quoque suos, omnemque ec- 
clesiasticum ordinem, comites ac nobiles suos^ 
ministeriales etiam et omnes familiares, admirabili 
amore diligebat ; filios quoque eorum qui in regali 
familia nutriebantur^ non minus propriis diligens^ 
omnibus bonis moribus instituere^ et litteris imbu- 
ere solus die noctuque inter caetera non desinebat." 
"Cumque regnare prope, quasi invitus, uno 
mense impleto coeperat, nimirum enim non puta- Defeated at 
bat se^ nisi divino fultum auxilio, tantam Paga- 
horum unquam posse^ solum sufierre austerita- 
tem : quinetiam, viventibus suis fratribus, cum 

^ Unquamposse.'] SoAsser. The 
whole passage staods thus in C. 
and L. : nimirum enim non puta- 

bat in se divino fultus auxilio, 
tantam Paganorum posse solus 
sufferre austeritatem. 


magna multorum detrimenta sustinuisset^ contra 
universum Paganorum exercitum, in monte qui 
dicitur Wiltun^ qui est in meridiana ripa fluminis 
Guilou, de quo flumine tota illa paga nominatur^ 
cum paucis et nimium ina^.quali numero acerrime 
belligeravit ; et cum hinc inde utrique hostiliter 
et animose non parva diei parte pugnarent^ Pa- 
gani ad integrum suum periculum cementes^ et 
hostium infestationem diutius non ferentes^ terga 
in fugam verterunt : sed, proh dolor^ peraudaciam 
persequentium decipientes, iterum in proelium 
prodeunt^ et victoriam capientes^ loco funeris 
dominati sunt. Nec hoc cuiquam mirabile vide- 
atur^ quod Christiani parvum in proelio numerum 
habebant ; erant enim Saxones maxima ex parte 
in uno anno octo contra Paganos proeliis popu- 
lariter attriti ; in quibus octo proeliis unus rex 
Paganorum et novem duces cum innumeris co- 
hortibus occisi periere ; exceptis quotidianis no- 
cturnisque irruptionibus innumerabilibus^quas rex 
^lfredus et singuli duces illius gentis cum suis^ 
etiamque perplures ministri regis contra Paganos 
infatigabiliter exercebant : in quibus frequen- 
tissimis irruptionibus quot millia Paganse expe- 
ditionis occisa perierunt^ nisi soli Deo^ incognitum 
est, exceptis his qui in octo praedictis prceliis 
peace trucidati sunt. Eodem quoque anno Saxones 
cum eisdem Paganis, ea conditione ut ab eis 
discederent, pacem pepigerunt: quod et imple- 
Sf LicMew • verunt.'* Defuncto Cinefertho Licetfeldensi epi- 
bJiht^Sc- scopo, successit Tunbrihtus. 
*^"* Defuncto Hwicciorum episcopo Alchuno, sanctae 

Aibhunbp. Wigomiensis ecclesise nutritus, et vir in divinis 
Hi^^sob.; scripturis doctissimus, Werefrithus, vii. idus 
Tv^^^ Jtt^iii [7 J^n.], die Pentecostes, ab ^Etheredo 
DorubernidB archiepiscopo antistes est ordinatus; 
"qui imperio regis ^lfredi libros Dialogorum 



beati papse Gregorii^ de Latinitate primus in Trsnsistion 
Saxonicam linguam elucubratim et elegantissime cr^S^s 
transtulit. Hunc eundem^ et processu temporis ^**' 
Plegmundum^ genere Mercium^ Dorubernensis of arehbp. 
ecclesias archiepiscopum, venerabilem scilicet ^thSrtw, 
virum^ sapientia praeditum^ sacerdotes^ quoque, 
genere Mercios^ ^thelstanum, et Werwlfnm^ 
quam optime literis instructos^ idem rex ad se 
de Mercia vocavit^ multisque honoribus et po- 
testatibus extulit^ quo eum in desiderata^ immo 
in discenda literarum scientia adjuvarent. Le- ofGrimtMUd, 
gatos etiam ultra mare ad Galliam direxit^ inde- 
que sanctum Grimbaldum/ sacerdotem et mona- 
chum, venerabilem virum^ cantatorem optimum^ 
ecclesiasticis disciplinis et in divina Scriptura 
eruditissimum^ omnibusque bonis moribus oma- 
tum ; Johaunem^ quoque^ aeque presbyterum etjohnofoid 

1 ... ... A Saxony, 

monachum^ acemmi mgemi virum ; Asserum Amer. 
etiam de occiduis et ultimis Britannide finibus^ e 
monasterio Sancti Dewii advocavit. Quorum 
omnium doctrina et sapientia^ regis desiderium ita 
indies crescebat et implebatur, ut in brevi libro- 
rum omnium notitiam haberet. Praefatus exer- xhe Danes 

•x T% T j • ji»»j_ •!_• 1- • atLondon; 

citus Paganorum Lundoniam adiit^ ibique hiema- make peace 
vit ; cum quo Mercii pacem pepigerunt.*'* Mercia^s; 

^^Saepe memoratus exercitus Lundoniam de- a.d. srs. 
serens^ in Northanhymbrorum regionem perrexit, Ltod^iyrand 
et ibi hiemavit, in paga quae dicitur Lindesig, cum JfJjJ !°**® 
quo iterum Mercii pacem pepigerunt." ^ 

^' Supra memoratus exercitus Lindissi deserens, a. d. 874. 
Merciam adiit^ et hiemavit in loco qui dicitur R^lton?* 

* GregoriiJ] Et Petri sui dis- 
cipali A, add. 

2 SacerdotesJ] Etcapellanosul. 

' GrimbMum, ] See Mr. 
Hardy 's notes to W, Malm. p. 188. 

* Pepigerunt, ] Sax. Chron. 

Here the substance only is from 
Asser. Defuncto Aldberhto He- 
refordensi episcopo, successH 
Esne. Add, alia manu, 

^ Defuncto Aldredo Legerensi 
pontifice, Ceobredus successit. 
Add, alia manu. 



forsakes his 
and goes 
to Rome : 

dies, and is 
buried in 
the Saxon 

subjugated : 
made kiug. 

A. D. 875. 

The Danes 
go to North- 
umbria, and 
to Cam- 
bridge : 

are defeated 
at sea by 

A.D. 876. 

The Danes 
proceed to 

Hreopedun. Burhredum quoque, Merciorum re- 
gem, regnum suum deserere, et ultra mare exire, 
Romamque adire, contra voluntatem suam coegit, 
anno xxii^. regni sui ; qui postquam Romam 
adierat non diu yivens, ibi defunctus est, et in 
Schola Saxonum, in ecclesia SanctdB Marida, 
honorifice sepultus, adventum Domini, primam- 
que cum justis resurrectionem expectat : post 
cujus expulsionem Pagani totum Merciorum re- 
gnum suo dominio subdiderunt ; quod tamen mi- 
serabili conditione cuidam insipienti ministro, 
cujus nomen erat Ceolwlf, eo pacto custodiendum 
commendaverunt, ut qualicunque die vellent, id 
sibi pacifice resignaret ; quibus in eadem con- 
ditione obsides dedit, et juravit nullo modo se 
voluntati eorum contradicere velle, sed obediens 
in omnibus esse."^ 

" Supra memoratus saape exercitus Hreopedun 
deserens, in duas se divisit turmas, cujus altera 
pars cum Halfdene in regionem Northanhym- 
brorum perrexit, ibique hiemavit, juxta flumen 
quod dicitur Tine, et totam Northanhymbromm 
regionem suo subdidit dominio ; necnon Pictos et 
Stratcluttenses^ depopulati sunt ; altera quoque 
pars, cum Guthrum^ et Oscytel et Amund, tribus 
Paganorum regibus, ad locum qui dicitur Gran- 
tebrycge pervenit, ibique hiemavit. Eodem anno 
iElfred rex navali proelio in mare contra sex 
naves Paganorum belligeravit, et unam ex eis 
cepit, caeteris per fugam elapsis.'** 

" Saepe memoratus Paganorum exercitus noctu 
de Grantebrycge exiens, castellum quod dicitur 
Werham intravit, ubi monasterium sanctimoni- 
alium inter duo flumina Fraw et Terente,* et in 

* Sax. Chron. » GiUhrum.'] O. Nor. Guth- 

oriDr, c&ntr. Gormr. 
' Stratcluttenses.] People of * Fraw et Terente.'] Fromeand 
Strathclyde. Trent. 


paga qu8e Saxonice dicitur Thornsa^ta/ tutissimo 
situ terrarum situm est^ nisi ab occidentali parte 
tantummodo^ ubi contigua terra est : cum quo JEirred 
exercitu -^lfred rex foedus firmiter, et ea con-treatywith 
ditione ut ab eo discederent, pepigit ; cui ille 
exercitus electos obsides, quantos ipse^ nomi- 
navit, sine ulla controversia dedit ; necnon sacra- 
mentum in omnibus reliquiis, quibus ille rex 
maxime post Deum confidebat, juravit, in quibus^ 
nec alicui genti prius jurare voluit, se citissime ^ 
de reff no suo exiturura ; sed, more suo, solita which they 

- __ , i . •■ . ,-^'- '^ violate and 

fallacia utens, et obsides et juramentum atquemarchto 
fidem promissam non custodiens, nocte quadam, 
foedere dirupto, omnes equites quos rex habebat 
occidit; versusque inde, alium locum, qui Sa- 
xonice Exanceastre, Latine Civitas Exae dicitur, 
quse in orientali ripa fluminis ejusdem sita est,^ 
prope mare meridianum, quod interluit Galliam 
Britanniamque, inopinate adiit :" ^ quem, collecto Another 
exercitu, rex ^lfredus est insecutus ; sed quia 
civitatem jam intraverat, illum assequi non po- 
terat : veruntamen quot et quantos voluit ob- 

^ Saxcnice dicitur ThomsiBta.'] Ok at hringi UUar. 

Britannice Dumgueis, Saxonice Et per UUeri annidum, 

autem Thomsaeta A. Atla-qui|>a in Graen- 

» solus A. lenzka, Str. 31. 

a T 'i t tn-L «11 On which the editor remarks : 

^ In o«ioi».J<Etsuperarmillam, ^r>« *-i *-• .• x-* 

^ , A /j A 1 Gentiles nostri proavi praestitere 

super quam, A. add, ex Annal. . * j j 

^/., , ' .. .1 1 * juramenta ad sacrum quendam 

Of the solemn oath on the armlet ^' . . . , ^. 

, , . . . , annulum, m templo servatum, ac 

or bracelet, in use among the • * _j • •« 

c, j. . ' £ j ^ X. mterdum, quasi armillam, a sa- 

Scandmavians, we find mention ^^^^^^^ eestatum ' 

in S«mund'8 Edda. (See edition , Ver^sque inde .... sita est.] 

AmaB-Magn t iii p. 116, and Domnaniam, ad alium locum, qui 

355/ *^^"^*"' ^^^"^^^" Eaxanceastre, 

•'' ^ Britannice autem Cairwisc, La- 

Baug-ei)7 Of^inn ^iug quoque civitas Exae, quae in 

hygg ek at unnit hafi. orientali ripa fluminis Wisc sita 

Annulare juramentum Othinum est. A. 

opinor jfrastitisse. '^4 dii^] Direxit,etibi hiema- 

H&va-m&l, Str. 111. vit ^ . 




A. D. 877. 

Danish ships 


A. D. 878. 

The Danes 
\f inter at 

^lfred re- 
tires to the 
wooda and 
marshes of 

The brother 
of Hinguar 
and Hi&dene 

sides ab eis extorsit^ firmumque cum eis foedus 
pepigit, quod illi tempore non modico bene custo- 
dierunty ibidemque biemaverunt. Eodem anno 
Paganus rex Halfdene Nortbanhymbrorum re* 
gionem sibimet et suis divisity illamque cum suo 
exercitu coluit." RoIIo cum suis Normanniam 
penetravit/ xv. kal. Decembris [17 Nov.]. 

Paganus exercitus apud Werham cum classe 
relictus, Exanceastre venit^ sed priusquam illo 
pervenisset, cxx. naves ex eis marina tempestate 
submersaesunt. ^' Instante vero autumni tempore,^ 
Paganorum apud Exanceastre pars resedit, pars 
Merciam adiit^ cujus portionem aliquam Ceolwlfo, 
cui eam custodiendam, ut prsedictum est^ com- 
miserat, dedit ; aliquam vero inter se distribuit.''^ 

'^Supra memoratus ssepe exercitus Exancea- 
stre deserens, Cippanham, villam regiam, quae 
sita est in sinistrali parte Wiltunscire, adiit,^ 
ibique biemavit, et multos ejusdem gentis ultra 
mare compulit hostiliter et penuria atque pavore 
navigare, maximaque ex parte omnes regionis 
illius habitatores suo subdiderunt dominio. Eo- 
dem tempore rex ^lfredus, cum paucis suis no- 
bilibus^ et etiam cum quibusdam fasellis/ per 
sylvestria et gronnosa Sumurtunensis pagse loca, 
in magna tribulatione vitam inquietus ducebat ; 
nihil enim habebat quo uteretur, nisi quod a 
Paganis> vel etiam a Christianis^ qui se Paga- 
norum subdiderant dominio, frequentibus irru- 
ptionibus^ aut clam aut etiam palam^ subtraheret. 
Eodem anno frater Hinguari et Halfdene cum 
xxiii. navibus de Demetica regione/ in qua 

* Sax. GhFon. 

' Autumni tempare,] Mense 
Augusto A, 

' Wiltunsdre adiit,] Wiltun- 
scire, in orientali ripa fluminis> 

quod Britannice dicitur Abon, 
adiit. A. 

* Fasellis.'] Militibus et va- 
sallis. A, 

^ Demetica regione.'] Dimetia 
(Dyved) South Wales. 


hiemaverat^ post multas ibi Cbristianorum strages siain befure 
factas, ad Domnaniam^ enavigavit, ibique a mi- ^"^**'' 
nistris regis cum mille ducentis infoelici exitu 
perperam agens occisus est ante arcem Cynuit ; 
quia in eadem arce multi ministri regis cum suis 
se concluserant confugii causa. Verum Pagaui^ 
cum arcem imparatam atque omnino immunitam, 
nisi quod moenia nostro more erecta solummodo 
haberety cernerent, non enim effringere molie- 
bcmtur^ quia iUe locus situ terrarum tutissimus 
est ab omni parte nisi ab orientali,^ obsidere eam 
coeperunt, putantes homines illos manum cito 
daturos, fame, siti, et obsessione coactos ; quia 
nulla aqua illi arci contigua est : quod non ita ut 
putabant evenit ; nam Christiani^ antequam talem 
penuriam omnino subire paterentur, divinitus insti- 
gati, multoque melius judicantes aut mortem aut 
victoriam mereri, diluculo super Paganos ex im- 
proviso irrumpunt^ et a primo tempore hostes hos- 
tiliter cum rege suo, maxima ex parte^ paucis ad 
naves per fugam elapsis, prosternunt. Eodem ^ifred at 
, anno post Pascha ^Elfred rex cum paucis fecit 
arcem in loco qui dicitur i£thelinga-eg, et de 
ipsa arce semper cum fasellis Sumurtunensibus^ 
Paganos infatigabiliter debellavit :^ iteruiuque, in 
septima hebdomada post Pascha^ ad Petram Ecg- 
brihti/ qu» est in orientali parte saltus qui 
dicitur Sealwdu, Latine autem^ Sylva Magna, 
equitavit, ibique obviaverunt illi omnes accolae 
SumurtunensiSy Wiltunensis, et Hamtunensis 
pagae, qqi non ultra mare pro metu navigaverant 
Paganorum ; visoque rege, sicut dignum erat^ 

' Domnaniam.] Devonshire. 

' Orientali,'} Sicut nos ipsi vidi- 
mus. A. add, 

'FaseUUSumurtunensibus,'] No- 

bilibus (vasallis) Summurtunen- 
sis (pagse contra)^d,Annal, 

*DebelUwU.'] Rebellavit ^i. 

* Petram Ecgbrikti.'] Brixton 
in Somersetshire ? 



hM\t Of 


INnu-v con- 

quasi reilivivum post tantas tribulationes reci- 
pientes, immenso repleti sunt gaudio, ibique ca- 
strametati sunt una nocte. Diluculo vero se- 
quenti rex inde castra commovens^ venit ad locum 
qui dicitur Ecglea^ et ibi una nocte castrametatus 
est : inde sequenti dic vexilla commovens, ad 
locum qui dicitur Ethandun venit; ubi contra 
Pa^anorum exercitum universum cum densa te- 
studine atrociter belligerans^ animoseque diu per- 
sistens, divino nutu tandcm victoria potitus est^ 
et Paganos maxima caede prostravit; fugientes 
vero usquc ad arcem persecutus est^ et omnia 
quse extra arcem invenit, homines^ scilicet, equos 
et pecora^ confestim ca^dens homines, subripuit, 
et ante portas arcis Paganicae cum omni exercitu 
suo viriliter castrametatus est ; cumque ibi per 
XIV. dies moraretur, Pagani fame^ frigore, timore, 
et, ad extremum, desperationeperterriti, pacem ea 
conditione petierunt, ut rex nominatos obsides 
quantos vellet ab eis acciperet, ille nullum eis 
daret; ita tamen qualiter nunquam cum aliquo 
pacem ante pepigerant. Quorum legatione au- 
dita, rex suapte misericordia motus, nominatos 
((uantos voluit obsides ab eis accepit; quibus 
accoptis, Pagani insuper juraverunt, se citissime 
do suo regno exituros : necnon Guthrum rex 
eorum Christianitatem subire, et baptismum sub 
munu iEIfredi regis accipere promisit; quae 
ikiiinia ille et sui, ut promiserant, impleverunt ; 
uuiii post hebdomadas vii. Guthrum Paganorum 
iv\ rum xxx. electissimis de exercitu suo viris 
<4d .I^Mfit^dum regein prope ^Ethelinga-ege, in 
IvKV 4ui dicitur Aalr^ pervenit, quem rex in 
ttUuui udoptionis sibi suscipiens, de fonte sacri 
iK^^iusiuutis elimavit;^ cujus chrismatis solutio 

itt.1 • * VUor, iioar Athelney. 
^•iAwii4i. t Kt mMiieuei il^thel- 

staiium imposuit. Add, editt,, C. 
B. omit. 


octavo die in villa regia quae dicitur Weadmor fuit : 
qui postquara baptizatus fuit xii. noctibus cum 
rege mansit; cui rex cum suis omnibus multa 
et optima aedificia largiter dedit."^ 

" Praefatus Paganorum exercitus de Cippan- a.d. 879. 
hamme, ut promiserat, consurgens, Cirenceastre ^^?o^1?S- 
adiit,* quae est in meridiana parte Hwicciorum, *^^''^"' 
ibique per unum annum mansit. Eodem anno an army of 

■n . . , 1 . • . them enters 

magnus Paganorum exercitus de ultramarinis the Thames 
partibus navigans, in Tamensem fluvium venit, It Puiham* 
adunatusque est supcriori exercitui; sed tamen 
hiemavit in loco qui dicitur FuIIanham, juxta 
flumen Tamense. Eodem anno eclipsis solis in- Aneciipseof 

- . t . -1 tlie sun. 

ter nonam et vesperam, sed propius ad nonam 
facta est."^ Defiincto Dunberhto Wintoniensi Dunberht 
episcopo, successit Denewlf. Hic, si famae cre- wintJnV; 
ditur, ad multam aetatem non solum litterarum succeeds : 
expers, sed etiam subulcus fuit. Eum rex *®^^"* 
iElfredus, hostium violentiae cedens, et in sylvam 
profugus, casu sues pascentem offendit ; cujus 
comperto ingenio, litteris informandum tradidit, 
et postmodum perfectius institutum creavit Win- 
toniae praesulem ; commentus rem dignam mi- 

"Saepe memoratus Paganorum exercitus Ci- a.d.sso. 
renceastre deserens, ad Orientales Anglos perre- SfifiJ^ELt 
xit, ipsamque regionem dividens, coepit inha- ^»^*** 
bitare. Eodem anno exercitus Paganorum quisoniegoto 

^ ^ Ghent. 

in FuIIanham hiemaverat, Britannicam insulam 
deserens, iterumque ultra mare navigans, ad 
Orientalem Franciam perrexit,et per unum annum 
in loco qui dicitur Gendi, id est, Gent, mansit." ^ 

" Exercitus Paganorum saepedictus in Fran- a.d.ssi. 
ciam perrexit, contra quem Franci pugnaverunt ; tweenthe 

* Sax. Chron. 

3 Adiit,^ Qui Britannice Cair- 
ceri nominatur. A, add. 


EcUpsis , . . ,facta est,'] Sax. 
Chron. The eclipse was on the 
14th Mar. a. 880. 




French and 

A. D. 882. 

The Danes 
go up the 

are defeated 
at sea by 

A. D. 883. 

the Scheldt, 
and winter 
at Cond6. 

Asser bp. of 
ob.; succeed 
ed by Swith 

finitoque proelio, Pagani, equis inventis, equites 
facti sunt." 

*' Praefatus exercitus Paganorum suas naves 
per flumen quod dicitur Mese sursum tanto longe 
in Franciam pertraxit, ibique uno anno hiemavit. 
Eodem anno rex ^Elfredus navali proelio contra 
Paganicas naves in mare congressus est; ex 
quibus duas cepit, occisis omnibus qui in eis 
erant ; duarumque aliarum navium duo principes 
cum omnibus suis sociis, valde proelio vulneri- 
busque fatigati, depositis armis, curvo poplite, et 
supplicibus precibus dederunt se regi/* ^ 

"Praefatus exercitus naves suas per flumen 

Scaldad, contra flumen navigans, ad monasterium 

quod dicitur Candath^ traxit, et ibi anno uno 

mansit.'*^ Assero Scireburnensi episcopo de- 

. functo, successit Suithelmus,' qui regis -^lfredi 

* Sax. Chron. 

^ Candath,'] Sax. Chron. Cun- 

' Assero d^uncto .... Suithel- 
mus.] How this entry found ad- 
mission into the MSS. it is impos- 
sible to conceive, as Asser did not 
die till 910 (Sax. Chron.), and 
even continued his Life of JEMred 
to the forty-fifth year of that 
prince's age, or a. 893. Asser's 
immediate successor in the see of 
Sherbume is^ as we see above, 
by Florence named Swithhelm, 
whose death is in MS. C. record- 
ed dlia manu under 892, though 
we have the signature of Asser 
himself, as ' Asser episcopus,' to 
charters down to a. 904 ; while 
according to the list of bishops 
of Sherbumc at the end of Flo- 
rence, the immediate successorof 
Asser is ^thelwardus, without 
mention of Swithhelm. In ad- 
dition to these inconsistencies, 
the Chronicle informs us that it 
was Sighelm, probably the king's 

thane of that name (see Cod. 
Diplom., II., p. 103), who with 
iEthelstsin conveyed the alms to 
India in 883. By Malmesbury 
also (De Pont. lib. ii.) the imme- 
diate successor of Asser, and 
bearer of the alms, is named Sig- 
helmus ; and in charters of 929 
and 931, we find the signature of 
' Sigehelmus episcopus,' (who, 
according to the list in Florence, 
was the fourth after Asser) while 
that of Swithhelm does not occur. 
Equally great also are the diffi- 
culties with regard to Asser^s 
predecessor in the see. In the 
list at the end of Florence and in 
Malmesb. de Pont. he is named 
Alfsius and Alsius, while two 
MS. lists, cited by Mr. Petrie, 
call him Wulfsige. But in char- 
ters of Edward the Elder, the 
names of Asser and Wulfsige oc- 
cur together as joint witnesses. 
Where then was Asser^s diocese, 
and where that of Wulfsige ? Dr. 
Lingard (A* S. Church ii. p. 



eleemosynam ad S. Thomam ia Indiam detulit, 
indeque prospere rediit. 

'^Marinus centesimus septimus papa. Hic a.d.884. 
Scbolam Saxonum in Roma morantium, prOnSrrdS^M 
amore et deprecatione JElfredi Anglo-Saxonum sch^urom 
regis, ab omni tributo et telone benigne liberavit ; ^"p®***' 
qui etiam multa dona praedicto regi illa vice ^»^ pje»^"*» 
transmisit ; inter quae dedit ei non parvam illius 
sanctissimae crucis partem^ in qua Dominus noster 
Jesus Christus^ pro hominum salute, pependit.^' ^ 
Memoratus exercitus Paganorum Sunnae flumi- The Danes 

^ ascend the 

nis ostium mtrans. Embenum usque naviffavit, somme to 

., . , -x 2 o » Amiens. 

ibidemque uno anno mansit.^ 

" Paganorum exercitus praefatus in duas se a. d. 885. 
turmas divisit: una etemm m Orientalem I^ran-besiegeRo- 

• «xix A. jTfc»x' chester, and 

ciam perrexit, altera vero turma ad Britanniamarerepuhed; 
veniens, Cantiam adiit^ civitatemque quae Hrof- 
ceaster Saxonice dicitur, in orientali ripa fluminis 
Medweag sitam, obsedit. Ante hujus portam 
Pagani castellum firmum subito fabricaverunt, 
nec tamen illam civitatem expugnare potuerunt, 
quia cives illi se viriliter defenderunt, quousque 
rex ^lfredus cum magno exercitu adjutorium 
illis collaturus supervenit; et tunc Pagani, re- 
licta arce sua, omnibusque equis, quos de Francia 
secum adduxerant, derelictis, maxima necnon 
captivorum suorum parte dimissa, adveniente 

423, edit. 1845) conjectures, 
'' thkt when Exeter, with all its 
parish in Saxony (Wessex) and 
ComwaU,' was given to Asser 
(Asser, p. 489, edit. Petrie), he 
became bishop of the westem 
portion of the diocese of Sher- 
bome, which at that time reached 
to the Land's £nd, — a partition 
which probably was made, be- 
cause the natives of Cornwall 
woald more readily obey the au- 
thority of a Briton than of a 

Saxon. If we suppose that, on 
the death of Wulfsige, Asser suc- 
ceeded to the other portion of the 
diocese, we shall then explain 
why in the ancient catalogue he is 
said to haye succeeded Wulfsige, 
and in the Saxon Chronicle to 
have died bishop of Sherborne.^' 
This conjecture, though offering a 
very probable solution of the diffi- 
culty, is after all but a conjecture. 

' Sax. Chron. a. 885. 

' Sax. Chron. 

H 2 



subito rege, ad naves suas coiifestim confugiunt : 
Saxones vero derelictos a Paganis captivos et 

theyreturn cquos statim diripiuut. Pagani itaque^ magna 
necessitate compulsi, eadem aestate rursus Fran- 

^ifred'8 ciam adierunt. Eodem anno ^lfred Anglo- 

atthemouth Saxonum rcx classem suam de Cantia plenam 
°"* bellatoribus in Orientales Anglos dirigens^ prae- 
dandi causa^ transmisit ; cumque ad ostium Sturae 
fluminis venissent, confestim xvi.^ naves Paga- 
norum ad bellum paratae obviaverunt eis, initoque 
navali proelio, hinc et inde acriter pugnantes, 
Pagani omnes occisi, et onmes naves cum omni 
pecunia eorum captae sunt ; cumque inde victrix 
regia classis rediret,^ Pagani qui orientalem An- 
glorum regionem inhabitabant, congregatis un- 
decunque navibus, eidem regiaa classi in ostio 
fluminis in mari obviaverunt, consertoque navali 

Deathof proelio Pagani victoriam habuerunt. Regem Oc- 

Carloman . - ^ ■. . 1-1 tt- -i 

kingofthe cidentalium Francorum Karlomannum, aprorum 
Fiaiiks. venationem agentcm, singulari congressione hor- 
rendo dente singularis dilacerans ferus, miserabili 
funere percussit;' cujus frater Luduwicus tertio 
anno ante * defunctus est, qui et' ipse erat Fran- 
corum rex ; ipsi etenim ambo filii Luduwici regis 
Francorum erant, qui supra memorato anno quo 
eclipsis solis facta est defunctus est. Ipse quo- 
que Luduwicus filius Karoli Francorum regis 
erat, cujus filiam Juthittam ^thelwlfus, Occi- 
dentalium Saxonum rex, ad reginam sibi paterna 
The Danes voluutate susccpit. Prseseuti quoque anno magnus 

defeatedin t» «x j ^ ... 

oid-saxony. Faganorum exercitus de Germania m regionem 
Antiquorum Saxonum^ supervenit; contra quos 
adunatis viribus iidem Saxones et Frisones bis in 

* XVI.] Tredecim A, 

* Rediret,'] Dormiret A . 

* Percussit,'] See W. Malm. p. 
160, and Mr. Hardy's note. 

* Tertio anno ante.] Superiori 
anno A, 

^ Antiquorum Saxonum.] Quod 
Saxonice dicitur Eald-Seaxum. 
A, add» 


ano anno viriliter pugnavere ; in quibus duobus 
bellis Christiani^ divina misericordia opitulante, 
yictoriam habuere. Eodem insuper anno Karolus, charies tbe 
Alamannorum rex, Occidentalium Francorum the Sle** 

. . ^ • . ofCharle- 

regnum, et omma regna quae sunt inter maremagne. 
Terrenum^ illumque marinum sinum qui inter 
Antiquos Saxones et Gallos adjacet, voluntario 
omnium consensu accepit, absque Armoricano 
regno :* qui Karolus Luduwici regis filius erat ; 
ipse vero Luduwicus germanus fuit Karoli regis 
Francorum, patris Juthittae praedictae; qui duo 
germani fuerunt filii Luduwici ; Luduwicus vero 
ille filius' Pippini. Eodem quoque anno Paga-TheEast 
norum exercitus, qui in Orientalibus Anglis habi- dSSL^io- 
tavit, pacem, quam cum Alfredo rege pepigerat, ^e«»^* 
opprobriose fregit."* 

"Memoratus saepe exercitus Paganorum, Ori- a.d.886. 
entali Francia derelicta,* iterum in Occidentalium ^Jir^y^the" 
Francorum regionem venit, et in ostium fluminis ^*"*'** 
quod Sequana dicitur intrans, contraque longe 
navigans, Parisiam civitatem adiit, ibique hiema- 
vit, quam civitatem anno illo integro obsedit ; 
sed Deo misericorditer favente, munitionem ir- 
rumpere non potuit. Eodem anno ^EIfredus^ifredre- 

* stores Lon- 

Angrlo-Saxonum rex, post incendia urbium stra- don, and 

T j • • 'x X u placesltun- 

gesque populorum, Lundoniam civitatem hono- der ^Ethered 

.^ ^ '^ .\,.,.i n » . ofMercia. 

rifice restauravit et habitabilem fecit, quam etiam 
-^theredo Merciorum comiti servandam com- 
mendavit ; ad quem regem omnes Angli et Sa- 
xones, qui prius ubique dispersi fuerant, aut cum 
Paganis sine^ captivitate erant, venerunt, et vo- 
luntarie suo dominio se subdiderunt."* 

* Mare TerrenumJ] Mare Tyr- | ^ Sax. Chron. 
rhenum, the Mediterranean. 

' ArmoricanoregnoJi Bretagne. 

' FiliiM,'] Karoli magni et an- 
tiqui et sapientissimi, qui etiam 
fuit filius A, add, recte. \ * Sine,] Sub A, 

* Orientali Franda derelicta,] 
Regionem fugiens. A, 



A. D. 887. ** Praedictus Paganorum exercitus, civitatem 

tea^JpArii, Parisiam derelinquens incolumem, eo quod sibi- 
met aliter proficere non poterat, classem suam 
contra Sequanam longe remigando tamdiu direxit, 
donec ad ostium fluminis quod Materne nomi- 
natur pervenisset ; tunc Sequanam deserentes, in 

andproceed ostium flumiuis MatemaB^ divcrtunt ; contra quod 
diu ac longe navigantes, demum non sine labore 
usque ad locum qui dicitur Caziei, id est Villa 
Regia, pervenerunt; in quo loco anno integro 
hiemaverunt. Sequenti anno in ostium fluminis 
quod dicitur lona^ intraverunt, non sine magno 
regionis damno ; et illic remorati sunt uno anno. 

Death of Eodcm auno Karolus Francorum rex viam uni- 

Charles king . ... j * i/» /»t r> a * 

ofthe versae carms adiit; sed Arnulf, filius fratns sui, 

sexta antequam defunctus esset hebdomada, illum 

Diyision of rcguo cxpulerat. Quo statim defuncto^ quinque 

theempire. j» x* ^ • • 

reges ordmati sunt^ regnumque in qumque partes 
divisum est : sed tamen principalis sedes regni ad 
Arnulfum juste et merito pervenit, nisi solum- 
modo quod in patruum suum indigne peccavit. 
Caeteri quatuor reges fidelitatem et obedientiam 
Arnulfo, sicut dignum erat, promiserunt ; nullus 
enim illorum quatuor regum baereditarius illius 
regni erat in paterna parte, nisi solus Arnulfus. 
Quinque itaque reges confestim, Karolo moriente, 
ordinati sunt, sed imperium penes Arnulfum re- 
mansit. Talis ergo illius regni extitit divisio : 
Arnulforientalesregiones Hreni fluminis, Hroth- 
ulf quoque internam partem regni, Oda occi- 
dentale regnum, Beorngar et Witha Longobar- 
diam, necnon et illas partes quae in illa parte 
montis sunt. Nec tamen tanta et talia regna 
inter se pacifice servaverunt ; nam bis pleno 
proelio inter se belligeravere, illaque regna per- 
saepe invicem devastavere, et unusquisque alte- 

* Matmie,'] Matrona, the Mame. | ^ lona,'] The Yonne. 


rum de regno expulere. Eodem quoque anno JEtheiheim 
AthelelmuS; Wiltoniensium comes, JBIfredi regis thelims of 
et Saxonum eleemosynas Romam deportavit.*' the wes*" 
'^Quoetiam anno saepe memoratus ^EIfredus R^ef ^^ 
Anglo-Saxonum rex, divino instinctu, legere et gins to read 
interpretari simul uno eodemque tempore^ pri- i^e.*"°"" 
mitus inchoavit, in sancta videlicet beati Martini 
Turonensis , episcopi solennitate. Erat itaque His boduy 
rex ille, quamvis in regia potestate constitutus, •"^^*'^"*^'- 
multis tribulationum clavis confossus; nam, ut 
diximus, a vigesimo aetatis anno usque ad qua- 
dragesimum quintum, et eo amplius/ gravissima 
incogniti doloris infestatione incessanter fatiga- 
batur, ita ut ne unius quidem horaa securitatem 
haberet, qua^ aut illam infirmitatem non susti- 
neret, aut sub illius formidine lugubriter con- 
stitutus non desperaret. Praeterea assiduis ex- 
terarum gentium infestationibus, quas sedulo 
terra marique, sine ullius quieti temporis inter- 
vallo, sustinebat, inquietabatur. Quid loquar de his acts 
frequentibus contra Paganos expeditionibus, dg 8®^«"^»"«"'- 
bellis, de incessabilibus regni gubernaculis, de 
civitatibus et urbibus renovandis, et aliis, ubi 
nunquam antea fuerant, construendis ; de aedificiis 
aureis et argenteis incomparabiliter, illo edocente, 
fabricatis, de aulis et cambris"^ regalibus, lapideis 
et ligneis, suo jussu mirabiliter constructis, de 
villis regalibus lapideis, antiqua positione mutatis, 
et in decentioribus locis regali imperio decentis- 
sime constructis ? Divino sane fultus adminiculo, 
solus regni gubernaculum semel susceptum, titu- 
bare ac vacillare, quamvis inter fluctivagas ac 
multimodas^ praesentis vitae turbines, non sinebat. 

< dieJl. 

3 Et eo amplius,'] Quem nunc 
agit A, 

* Qitti.] So Asser ; MSS, et 
editt, quo. 

* Cambris,] Cameris, editt, 

^ Fluctivagas ac multimodas.'] 
Fluctivagos ac multimodos, A. 



Nam assidue suos episcopos, comites^ ac nobilis- 
simos sibique dilectissimos ministros, et praepo- 
sitos suos^ leniter docendo^ hortando, imperando, 
ad ultimum inobedientes^ postlongam patientiam^ 
acrius castig^ando, vulgarem stultitiam et pcrti- 
uaciam omnimodo abominando^ ad suam volun- 
tatem^ et ad communem totius regcni utilitatem 
sapientissime attrahebat. At si inter regalia ex- 
hortamenta^ propter pigritiam populi, imperata 
uon implerentur, aut tarde inceptay tempore ne- 
cessitatis ad utilitatem exercentium minus finita 
non pervenirent/ ut de castellis ab eo imperatis 
adhuc non inceptis loquar^ aut nimium tarde in- 
ceptis ad perfectum finem non perductis^ et ho- 
stiles copiae terra marique irrumperent^ tunc con- 
tradictores imperialium definitionum^ sera poeni- 
tentia attriti,^ regalia se prsecepta incuriose de- 
spcxisse doluere, regalemque sapientiam collau- 
dantes^ quod antea refutavere, totis viribus implere 
Monaateries promiscre. luter caetera quae rex idem gessit 
aitd shaAes. bona, duo construerc imperavit monastena ; 
bury oun - ^jj^jjj monachorum in loco qui dicitur -^thel- 

inga-eg/ ubi diversi generis monachis coadunatis, 
primitus Johannem presbyterum et monachum, 
genere Eald-Saxonum, abbatem constituit ; aliud 
(luoquc monasterium juxta orientalem. portam 
Sccaftesbyrig, habitationi sanctimonialium habile^ 
* idem rex aedificare imperavit, in quo propriam 
lillam JEthelgeofu, devotam Deo virginem, abba- 
tissam constituit ; quae duo monasteria terrarum 
posscssionibus omnibusque divitiis locupletatim 
Uitavit. Ad haec etiam dimidiam partem omnium 
divitiarum, quae annualiter ad eum cum justitia 
Uilquisitae pervenire consueverant, Deo devote et 

I*i-i»fuireut A,, proTenissent 

* sera . . . attriti.'] Inani poe- 
nitentia paene exinaniti A. 
' Athelney. 


fideliter se daturum spopondit^ quod mcntis ala- 
critate sapienter adimplere studuit. Denique, 
consilio divinitus invento^ omnium uniuscujusque 
anni censuum successum bifarie primitus mini- 
stros suos dividere sequali lance imperavit. His 
ita divisis, partem primam iu tres portiones se- 
questrari prsecepit^ quarum primam^ suis ministris 
nobilibus, qui in cultu regio vicissim commora- 
bantur in pluribus ministrantes ministeriis^ an- 
nualiter largiebatur : in tribus namque cohortibus 
praefati regis satellites prudentissime divideban- 
tur, adeo ut prima cohors uno mense in cultu^ 
regio die noctuque administrans commoraretur ; 
menseque finito, et alia cohorte adveniente, prima 
domum redibat, et ibi propriis quis necessitatibus 
studens, duobus commorabatur mensibus. Se- 
cunda itaque cohors, mense peracto, adveniente 
tertia, domum redibat, ut ibi duobus commora- 
retur mensibus ; sed et illa, finito unius mensis 
ministerio, et advcniente prima cohorte, domum 
redibat, ibidem duobus commoratura mensibus. 
Hoc ordine omni vita3 suae tempore talium vicis- 
situdinum in regali cultu ^ rotabatur administra- 
tio. Secundam vero partem operatoribus, quos 
ex multis gentibus collectos vel etiam compara- 
tos propemodum innumerabiles habebat, in omni 
terreno aedificio edoctos. Tertiam autem ad- 
venis ex omni gente ad eum venientibus, longe 
propeque positis, et pecuniam ab illo exigentibus, 
etiam et non exigentibus, mirabili dispensatione 
hilariter impendebat. Secundam autem partem 
omnium divitiarum suarum, quae annualiter ad 
eum ex omni censu perveniebant, in quatuor 
aequas partes curiose suos ministros dividere im- 

* Primam.'] Suis bellatoribus, i 2 n ^ a 
itcm A. add. i 


peravit, ea conditione, ut prima pars pauperibus 
uniuscujusque gentis qui ad eum veniebant dis- 
cretissime erogaretur ; secundam duobus mona- 
steriis quae ipse fieri imperaverat, et in his Deo 
servientibus ; tertiam scholae quam ex multis 
gentis snsd nobilibus et etiam pueris ignobilibus 
studiosissime congregarat ; quartam circumfini- 
timis in omni Saxonia et Mercia monasteriis, et 
etiam quibusdam annis per vices in Britannia, 
Cornubia, Gallia, Armorica, Northhymbria, et in 
Hibernia, ecclesiis, secundum possibilitatem suam 
Division of distribuit. His ita ab eo ordinabiliter dispositis, 

his time. _. ._, . ... , 

dimidiam etiam partem ^ervitii mentis et corporis, 
in quantum infirmitas, possibilitas, atque suppe- 
tentia permittcret, diurno scilicet ac noctumo 
tempore, totis viribus se redditurum Deo spo- 
pondit. Unde excogitare coepit qua ratione pro- 
missum voti sui tenorem lethotenus incommu- 
tabiliter conservare posset. Tandem invento 
utili discretoque consilio, sibi ceram sufficientem 
ofiferri, et ad denarios pensare in trutina^ prae- 
cepit ; cumque tanta cera mensurata fuisset quae 
Lxxii. denarios pensaret, sex candelas, unam- 
quamque aequa lance, capellanis suis inde facere 
mandavit ; ita ut unaquaeque candela xii. uncias 
pollicis in se signatas in longitudine haberet. 
Itaque hac reperta ratione, sex illae candelae per 
XXIV. horas die noctuque sine defectu coram 
multorum sanctorum reliquiis, quae semper cum 
eo ubique comitabantur, ardebant." 
His judiciai " Erat praftterea rex idem in exequendis judiciis, 

administra- ... . . t- ., , j. x» • 

tion. sicut in caeteris aliis ommbus rebus, discretissi- 

mus indagator : nam omnia pene totius suae re- 
gionis judicia, quae in absentia sua fiebant, saga- 
citer investigabat qualia fierent, justa aut etiam 

' bilibri A. 


injusta^ aut si aliquam in illis judiciis iniquitatem 
intelligere posset^ leniter illos ipsos judices^ aut 
per se ipsum aut per alios suos fideles, quoslibet 
interrog^abat, quare tam nequiter judicassent, 
utrum per ignorantiam^ aut propter aliam quam- 
libet malevolentiam^ id est, utrum pro aliquorum 
amore, vel timore, aut odio, aut etiam pro alicu- 
jus pecuniae cupiditate? Denique si illi judices 
profiterentur, propterea se talia judicasse, eo quod 
nihil rectius de bis rebus scire poterant, tunc ille 
discrete ac moderanter illorum imperitiam et insi- 
pientiam redarguens, aiebat, ita inquiens, ' Ni- 
mium admiror vestram hanc insolentiam, eo quod 
Dei dono et meo sapientium ministerium et gra- 
dum usurpastis, sapientiae autem studium ope- 
ramque neglexistis : quapropter aut terrenarum 
potestatum ministeria quae habetis illico dimitta- 
tis, aut sapientise studiis multo devotius quam 
hactenus insistere, mando, studeatis/ Quibus 
auditis verbis perterriti, ac veluti pro maxima 
vindicta correcti, comites et praepositi ad aequi- 
tatis discendae studium totis viribus se vertere 
nitebantur ; ita ut mirum in modum illiterati ab 
infantia, comites penes omnes praepositi ac mi- 
nistri, literatoriae arti studerent, malentes insue- 
tam disciplinam laboriose discere quam potesta- 
tum ministeria dimittere. Verum si aliquis litte- 
ralibus studiis, aut pro senio, vel etiam pro nimia 
inusitati ingenii tarditate, proficere non valeret, 
suum, si haberet, filium, aut etiam aliquem pro- 
pinquum suum, vel etiam, si aliter non haberet, 
suum proprium hominem, liberum vel servum, 
quem ad lectionem longe ante promoverat, libros 
ante se die noctuque, quandocunque ullam ha- 
beret licentiam, Saxonicos imperabat recitare. 
Ipsi vero senes nimium suspirantes, intima mente 
dolebant eo quod in juventute sua talibus studiis 



A. D. 889. 

conveys the 
alms to 
Death of 
queen of 
Mercia ; 
of the 
^thelwold ; 
of ^thered 
succession of 

A.D. 891. 

The abbot 
conveys the 
alms to 
Death of 

Battle be- 
tween the 
Danes and 

A. D. 892. 

The emperor 
Arnulf de- 
feats the 

non studueranty fcelices arbitrantes hujus temporis 
juvenes, qui liberalibus artibus foeliciter erudiri 
poterant ; se vero infoelices existimantes, qui nec 
hoc in juventute didicerant, nec etiam in sene- 
ctute, quamvis inhianter desiderarent^ discere 

Dux nobilis, Beocca nomine, ^Elfredi regis et 
West-Saxonum eleemosynam Romam detulit. 
Eodem anno soror regis ^Ethelswitha, Burhredi 
regis Merciorum regina, est defuncta, et apud 
Ticinum^ sepulta. Quo etiam anno dux ^Ethel- 
woldus, et Dorubernensis archiepiscopus ^Ethe- 
redus in uno mense obierunt,* cui in archiepisco- 
patu successit Pleigmundus, literis nobiliter in- 

Abbas Beomhelmus -^lfredi regis et West- 
Saxonum eleemosynam Romam portavit. Guth- 
rum, rex Northmannicus, quem, ut praefati sumus, 
de sacro fonte rex suscipiens ^lfredus, nomen ei 
iEthelstan imposuit, hoc anno obiit. Hic in 
Orientali Anglia cum suis habitavit, et provin- 
ciam illam, post martyrium sancti regis Eadmun- 
di, primitus incoluit et possedit. Eodem anno 
ssepe dictus exercitus Paganorum Sequanam 
deserens, locum qui dicitur Santlaudan,* inter 
Franciam et Armoricam^ situm, adiit ; contra quos 
Britones pugnaverunt, et eorum quibusdam in 
ore gladii peremptis, quibusdam vero in fugam 
versis, et quodam in flumine mersis, victores 

Memoratus Paganorum exercitus Occidentali 
Francia derelicta, Orientalem adiit ; sed prius- 
quam illo classis eorum venire posset, imperator 

' Ticinum,'] Pavia. Sax.Chron. 
' Sax. Chron. a. 888. 

^ cui instructus,] Sax. 

Chron. a. 890. 

* Santlaudan»'] St. Lo. 

* Armaricam,ll Brittany. 

® Sax. Chron. a. 890, though 
one MS. has 891. 


Arnulfus cum Orientalibus Francis, Antiquis Sa- 
xonibus^ Bawariis^ contra pedestrem exercitum 
pugnam iniens^ in fugam vertit.^ Tres Scottici Arrivaiof 
viri Dusblan^ Mahbethu^ Malinmumin^^ pere- tish^pii^ms 

1 . . -rv • ' A in England. 

gnnam ducere vitam pro Dommo cupientes, as- 
sumpto secum unius hebdomadde viatico^ occulte 
de Hibernia fugerunt^ carabumque qui coriis tan- 
tum ex duobus et dimidio factus erat, intraverunt, 
mirumque in modum^ sine velo et armamentis^ 
post septem dies^ in Cornubia applicuerunt, et 
postmodum regem ^lfredum adierunt. Eodem swiftneh ob. 
anno Swifneh doctor Scottorum peritissimus obiit. 
Quo etiam anno stella qude cometes dicitur circa Acomet. 
Rogationes visa est.^ 

Classicus et equestris Paganorum exercitus, a.d. 893. 
Orientalem Franciam deserens, Bononiam* adiit, iMdkT"*' 
indeque simul cum suis equis cc.l. navibus Can- ^""®*' 
tiam transvectus, in ostio amnis Limenae, qui de 
silva magna Andred nominata decurrit, appli- 
cuit ; a cujus ostio quatuor milliariis in eandem 
silvam naves suas sursum traxit, ubi quandam 
arcem semistructam, quam pauci inhabitabant 
villani, diruerunt, aliamque sibi firmiorem in loco 
qui dicitur Apultreo/ construxerunt. Nec diu Haating 

enteTS the 

post Hsesten rex Paganus cum lxxx. paronibusThamesand 

* Vertit,'] This battle, which See Depping, * Expeditions/ etc. 

Florence assigns to the year 892, t. 11. p. 35, and the authorities 

was fonght on Sept. 1. a. 891, on there cited ; also Sax. Chron. a. 

the banks of the Dyle, near Lou- 891. 

vain. According to Wittekind, a Malinmumin.'] Dubslane, 

the loss of the Northmen amount- Macbethu and Maclinmum. Sax. 

ed to 100,000 men, while the Chron. 

9000 or 10,000 Twelveoftheirj^ S^ ^^^^^ j^^^^^^^^ 

leaders are said to have fallen. g^^^^j^^ Shirebumensi epi- 

The course of the nver was ob- guccessit Ethilwerdus. 

structed by «^e corpses of the ^ J ^.^ ^^^ 

slain. This battle freed the m- ^ ^ t t» 1 

terior of Germany for ever from * Bonontam.] Boulogne. 

the invasions of the Northmen. * Ajtultreo.] Apuldore. 


fortiaeshim- ostium Tamensis fluminis intrans> munitionem 
dletJn. ' sibi in regia villa quae Middeltun dicitur aedifi- 


A.D.894. Pagani, qui Northymbriam incoluere, cum 

umbria?and iElfredo rcgc paccm firmam juramentis stabiliere : 

D^et vii*f° similiter et qui East-Angliam inhabitavere, datis 

li^t^^^ insuper sex obsidibus^ fecere ; sed foedere dirupto, 

quotiescunque exercitus in Cantia residentes pras- 

dandi causa de suis munitionibus exiere, ipsi tunc 

aut cum illis perrexere, aut per se, ubicunque 

iEifred potuere, praadam egere. Quo cognito, rex 

against ^lfredus partcm exercitus secum assumens, par- 

' tem, ut solebat, domi relinquens, nonnuUos etiam 

praesidii causa in castellis urbibusque constituens, 

Cantiam festinato proficiscitur, et inter utrumque 

Paganorum exercitum, loco quidem situ naturali 

munito, utpote aquis plene circumfluentibus, 

undis admodum crispantibus, scopulis altis, silvis 

undique se protelantibus, castrametatus est ; ita 

sane ut si aliquem campum praadaB vel proelii 

causa peterent, sine cunctatione cum illis certa- 

men iniret. At illi, nunc pedestres nunc eque- 

stres, turmatim latrocinando, praadam illis in par- 

tibus frequentabant, ubi regis exercitum abesse 

videbant ; quibus tamen inopinantibus, non solum 

de regia expeditione, sed et de urbibus plerique 

singulis fere diebus ac noctibus cdadem intentant, 

adeoque perturbant, ut Cantiam relinquentes 

denuo praedatum simul omnes sedibus exirent; 

nam in prdadam simul exierant dum illis in locis 

primitus habitare coeperant : sed hac vice ma- 

jorem uberioremque praedam ceperunt, Tamen- 

semque fluvium transire, East-Saxoniam adire, 

sicque classicse manui quam praemiserant cum 

praeda obviare decreverunt. Verum ab exercitu 

^ Sax. ChroD. 


regis praeventi, prcelio cum eis juxta Fearnham and defeate 
commisso, prasdaque simul erepta, cum equis, Farnham. 
quos de transmarinis partibus adduxerant, in 
fugam omnes vertuntur, Tamenseque fluvio sine 
vadis transito, in insulam quandam intra meatum 
ColnidB amnis sitam fugerunt ; ubi tam diu ob- 
sidione cinguntur, donec regio exercitui et esca 
deficeret, et statutum tempus jam adveniret quo 
domum rediret, aliusque illo dirigeretur exercitus. 
Quo domum redeunte, et ^lfredo rege cum sui 
exercitus medietate illo properante, Pagani, quia 
rex illorum oppido vulneratus erat, ideoque se- 
cum ducere ipsum non potuerunt, ibidem rese- 
derunt. Rex vero ^lfredus nondum ad expu- 
gnandum hostem iter peregerat, et ecce, nunciatur 
ei Paganos Northhymbriam et East-Angliam in- 
colentes cc.xl.^ naves congregasse, et quosdam 
illorum australem Angliae plagam centum navi- 
bus, quosdam vero septentrionalem plagam xl. 
navibus circumnavigasse, illos Exanceastram, The Danes 

• . j j T-k . besiege 

istos arcem quandam apud Domnaniam non mo- Exeter. 
dica manu obsedisse. His auditis, non hostium 
audacia in timorem, sed de suis in obsidione re- 
lictis, rex vertitur in furorem. Nec mora, omnem "V 
equitatum reducens, Exanceastram adiit; paucis 
tamen ad debellandum quem insequebatur hostem 
relictis. li Lundoniam usque pergentes, cum 
civibus et cum illis qui sibi ab occidentali Angliaa 
plaga in auxilium venerant, Beanflotam adve- 
niunt ; iliuc enim maximam exercitus conducti- 
onem, quse apud Apultreo resederat, convenisse, 
regemque Haesten cum suo exercitu de Mid- 
deltun advenisse, ibique munitionem sibi con- 
struxisse, sed tunc denuo in praedam audierant 
descendisse: nam idem paulo ante, cum rege 

^ CG.XL.] An error probably for c.xl. Sumhund scipa. Sax. Ohron. 


iElfredo pace stabilita^ obsides quamplures de- 

derat, insuperque duos filios lavacro salutari re- 

generandos, ut ipse rex petierat ^lfredus, tra- 

diderat ; quorum unum ipse rex ^lfredus, alte- 

rum de fonte suscepit dux nobilissimus ^there- 

Hastingde. dus. Scd Bcanflotam rex HdBsten perveniens, 

Benfleet. facta citato munitioue, mox fines regoi compatris 

sui ^theredi devastat. Inito ergo cum Paganis 

gravi proelio, Christiani prima congressione illos 

in fugam vertunt, opus exstructum destruunt, 

quaeque reperiunt sumunt, mulieres cum filiis 

Lundoniam secum ducunt, naves quasdam con- 

fringunt, quasdam incendunt, quasdam Lundo- 

His wife and niam, vel ad civitatem Hrofi deducunt. Uxorem 

cnildren cap- 

tured. quoque regis Haesten cum duobus filiis, prius- 

quam ille Beanflotam a praada rediret, coeperunt, 

et ad regem JSlfredum perduxerunt ; quibus ille 

mali nil intulit, nam alter suus, ut diximus, alter 

JStheredi ducis erat filiolus ; sed, pace denuo 

stabilita obsidibusque datis, roganti patri non 

solum uxorem et filios, verum etiam non modi- 

cum pecuniaa reddidit ; qui denique praedictorum 

labore suorum solicitatus, postquam Exancea- 

stram advenerat, Pagani, adventu illius territi, 

The Danes uavcs petuut ; sicquc suas sedes repetentes, prope 

Ib^tchi. civitatem quae lingua Anglorum Cissaceastre 

dicitur, in provincia Australium Saxonum, prae- 

dam agunt ; sed ab urbem inhabitantibus fugati, 

maximaque pars illorum vulnerata et caesa, quam- 

proceedto plurcsque dc navibus eorum captae sunt. In- 

^ °^' terea Paganorum exercitus de Beanflote, ut 

diximus, a Christianis fugati, urbem qufe lingua 

Anglorum Sceobyrig in East*Saxonia sitam 

adeunt, firmamque sibi munitionem ibidem con- 

and pinnder stfuunt ; quibus dc East-Auglia et Northhymbria 

Thames and sociatis Pagauorum quampluribus, prius per 

evem. Tameusis, postmodum per Sabrinae fluminis 


ripas praedam agunt. Quorum nimiam infesta- 
tionem duces nobilissimi^ ^theredus^ ^thelmus, 
^thelnothus^ caeterique ministri regis, quos ipse 
praesidii causa per munitiones, per oppida^ per 
urbes^ non solum in orientali plaga Pedredan^^ 
sed etiam in occidentali plaga Sealwde^ nec solum 
in australi^ sed et ia septentrionali plaga fluminis 
Tamensis constituerat^ non ferentes, in hostem 
haud modicum congregant exercitum, Walen- 
sibus, qui occidentalem Sabrinae plagam inhabi- 
tabant. sibi in auxilium occurrentibus. Conglo- They are de. 

feated at 

bati itaque in unum, hostem vadunt insecutum, Buttington. 
quem apud Buttingtun in ripa Sabrinde fluminis 
sitam comprehenderunt, et mox in quam fugerant 
munitionem ex utraque parte amnis obsidere 
coeperunt. Multls autem peractis hebdomadibus, 
Paganorum quidam fame moriuntur, quidam 
vero, equis jam comestis, munitione erumpenteSy 
cum illis qui in orientali parte fluminis erant, 
proelium committimt; sed multis Paganorum 
millibus caesis, caeterisque omnibus in fugam 
versis, Christiani loco funeris dominantur: in 
qua pugna Ordeah nobilissimus, multique de 
ministris regis occisi sunt. Cumque Pagani qui xhey coiiect 
aufugerant, East-Saxoniam reversi, ad suas mu- anny, 
nitiones et ad naves yenissent, hieme jam incum- 
bente, magnum rursus de East-Anglia et North- 
hymbria exercitum congregant ; commendatisque 
uxoribus, pecunia, navibusque suis in East- 
Anglia, relictisque munitionibus, sine intermis- 
sione iter agunt, et Civitatem Legionum, tunc and procecd 
temporis desertam^ quae Saxonice Legeceaster 
dicitur, piiusquam regis ^lfredi et ^theredi 
subreguli exercitus^ qui illos insecutus est, asse- 
qui poteranty intrant : nonnullos tamen illorum 

» The Parret. 



A. D. 895. 

They plim- 
der North 

comprehendentes interficiunt, pecudes et pecora, 
quae depraedando ceperant, excutiunt, biduo civi- 
tatem obsident, segetes partim igne comburunt, 
partim sonipedibus distribuunt. Hsec acta sunt 
post anni circulum, ex quo partibas de Gallicis 
ostium amnis Limende intraverant.^ 

Saepe dictus Paganorum exercitus, quia unde 

viverent non habebant, cuncta enim illis Chri- 

stiani abstulerant, terram Septentrionalium Bri- 

tonum petunt, quam longe lateque devastantes, 

Theyoccupy praedam quam maximam secum educunt. ' Et 

Mer»ey; quoniam propter Mercenses repedare per Mer- 

ciam non audebant, prius per Northhymbriam, 

deinde per Mediterraneam Angliam, uxoribus 

navibusque suis receptis in East-Anglia, modi- 

cam quandam insulam, Meresig dictam, et in 

orientali plaga East-Saxonise in mari sitam, 

Mcendthe adcunt. Eodcm anno iidem ipsi per fluvium 

Thames and ■■• * 

Lea, and for- Tamensem, et postmodum per amnem Ligean, 

seives. suas uavcs sursum traxerunt, sibique munitionem 

prope ipsum amnem, xx. milliariis a Lundonia, 

sedificare coeperunt.^ 

A.D. 896. ^statis tempore, magna pars civium Lundo- 

TheLondon- . . x i • • • i • i 

ersattempt mcnsium, ct de vicmis locis quamplures, mum- 
theDanish tioncm quam sibi Pagani aedificarant destruere 


ment. moliuutur *, sed illis fortiter resistentibus, Chri- 
stiani in fugam vertuntur, quatuorque de ministris 
regis ^lfredi occiduntur. Ipse autem rex, au- 
tumnali tempore, non longe ab urbe castrame- 
tatus est, ea de causa, ne Pagani messem pro- 
vincialibus vi auferrent. Quodam vero dierum 
per ripas amnis rex equitans, consideravit quo- 
nam in loco alveum illius obstrueret, ne Dani 
suas extrahere naves possent : nec mora, ex 

erects two 

* The foregoiog is from the 
Saxon Chronicle, thgugh appa- 

rently from a MS. varying consi* 
derably from those now extant. 


utraque amnis parte obstructuram fieri mandat. 
Quod ubi Paganis innotuit, uxoribus in East- The Danes 
Anglia denuo commendatis, navibusque relictis^ Quau>ridge; 
locum qui Quattbrycge dicitur pedestres celeri 
fuga petunt^ constructaque sibi munitione^ hiemem 
ibidem exignnt; quarum navium Lundonienses 
quasdam Lundoniam vehunt, quasdam vero pe- 
nitus confringunt. 

-^stivo tempore, Paganorum exercitus, qui a.d.897. 
apud Cwatbrycge hiemaverat> pars qudedam East- prSS^^to^ 
Angliam, pars qudedam Northhymbriam petit ; ex aiS^North* 
quibus nonnulli ibidem remanserunt, nonnuUi vero, MmVtithe 
navibus acquisitis, saepe dictum flumen Sequa- ^®*"** 
nam adierunt. O quam crebris vexationibus, Apestuence. 
quam gravibus laboribus, quam diris modisque 
lamentabilibus, non solum a Danis qui partes 
Anglia3 tunc temporis occupaverant, verum etiam 
ab his Satana; filiis tota vexata est Anglia. 
Multo magis tamen per triennium, et animalium 
peste et hominum mortalitate nobiliorum, ma- 
xime regis ministrorum, qni per idem tempus de- 
functi sunt, vexabatur ; in quibus erat Suithulfus 
Hrofensis eccleside praesul, Ealheardus Dorce- 
cestrensis episcopus, CeolmuDdus dux' Cantwa- 
riorum, Beorhtwlfus dux Orientalium Saxonum, 
Eadulfus in Suth-Saxonia regis minister, Beom- 
wlfus Wintoniensium praepositus,* Ecgulfus strator 
regius,^ et quamplures alii, licet hi essent nobilis- 
simi. Eodem anno exercitus Paganorum in East- 
Anglia et Northhymbria residentium furtivam The Danes 

1 • . • ^ . g^ . infest the 

praedam circa ripas maris agentes, terram Ucci- coasts of 
dentalium Saxonum graviter vexabant, maxime 
longis celeribusque navibus,^ quas ipsi ante plures 

* WintonieTiiium prapositus.'] 
'The wic-reeve at Winchester.' 
Sax. Chron. 

^ Strator regius.'] * The king^s 
horse-thane. ' Sax. Chron^, 

where Wulfred the ealdorman of 
Hampshire is named among the 

^ Longis celeribusque navibusJ] 
The 'aescas' of the Northmen. 

I 2 



build^ large 

A. D. 900. 
bp. of Lon- 
don, and 
ob. ; succeed- 
ed by Theo- 
dred and 

A.D. 901. 

Death of 
King ^lf. 

annos fabricarant ; adversum quos bis longiores, 
altiores, celeriores minusque nutantes, ex prae- 
cepto regis ^lfredi fabricantur naves, quarum 
violentia praedictae hostium naves superari pos- 
sent. Quibus in mare missis, mandat rex ut 
quos capere possent, vivos caperent, et quos 
vivos capere nequirent, occiderent. Unde actum 
est ut eodem anno xx. naves Danicorum pira- 
tarum caperentur, quorum quidam occiduntur, 
quidam vivi ad regem ducuntur, et in patibulo 

Heahstanus Lundoniae episcopus obiit,^ cui 
successit TJieodredus. Eardulfus Lindisfarnensis 
praesul decessit, cui vir religiosus Cuthardus suc- 

Famosus, bellicosus, victoriosus, viduarum, 
pupiliorum, orphanorum pauperumque provisor 
studiosus, poetarum Saxonicorum peritissimus, 
suae genti carissimus, affabilis omnibus, liberalis- 
simus ; prudentia, fortitudine, justitia, tempe- 
rahtia praeditus; infirmitate quam assidue labo- 
rabat patientissiraus, in exequendis judiciis in- 
dagator discretissimus, in servitio Dei vigilan- 
tissimus et devotissimus, Angul-Saxonum rex 
JSlfredus, piissimi regis Athulfi filius, xxix. 
annis,^ sexque mensibus regni sui peractis, in- 
dictione quarta, mortem obiit, feria quarta, v. 
kal. Novembris [28 Oct.], et Wintoniae in Novo 
Monasterio sepultus, beatae immortalitatis stolam. 

' Suspenduntur,'] Sax. Chron. 
Defuocto Scireburneiisi episcopo 
iEthelwardo, cessavit episcopatus 
VII. annis, vi hostilitatis cogente. 
A. add, alia manuy ex W, Malm. 
With regard to these naval trans- 
actions, the narrative in the Chro- 
nicle is much more circumstantial 
than that of Florence. 

' Sax. Chron. a. 898. 

® XXIX. annis,] As -^lfred be- 
gan to reign in April 871 and 
died in Oct. 901, we ought, in- 
stead of xxix. to read xxx. The 
SaxonChronicle,withstil] greater 
inconsistency, limits his reign to 
twenty-eight years and a half, 
and for v. kal. has vii. kal., or 
26 Oct. 



et resurrectionis gloriam cum justis expectat. 
Huic filius successit Eadwardus^ cog^nomento suceession 
Senior, litterarum cultu patre inferior, sed digni- the EWer" 
tate, potentia, pariter et gloria superior ; nam, ut his acts. 
in sequentibus clarebit, multo latius quam pater 
fines regni sui dilatavit, siquidem civitates et 
urbes multas aedificavit, nonnuUas vero destru- 
ctas rededificavit ; totam East-Saxoniam, East- 
Angliam, Northhymbriam, pluresque etiam Mer- 
cidB provincias, quas Dani multo possederant tem- 
pore, manibus illorum extorsit ; Merciam, post 
obitum suae germande ^gelfledae,^ totam obtinuit 
et possedit ; Scottorum, Cumbrorum, Streatgled- 
walorum, omnesque Occidentalium Britonum re- 
ges in deditionem accepit ; reges et duces ab eo, 
prcelio victi, caesique quamphirimi. Ex muliere His progeny. 
nobilissima^ Ecgwyna filium suum primogenitum 
^thelstanum, ex regina autem sua Eadgiva filios 
tres Eadwinum, Eadmundum, Eadredum, filiam- 
que, Deo devotissimam virginem, Eadburgam, 
tresque insuper habuit filias ; quarum unam Otto, 
Romanorum imperator octogesimus nonus, alte- 
ram vero in conjugem habuit rex Occidentalium 
Francorum Karolus ;^ cujus amitam, Karoli sci- 
licet imperatoris filiam, uxorem duxit rex Occi- 
dentalium Saxonum Athulfus ; tertiam autem 
filiam in uxorem habuit rex Northanhymbrorum 
Sihtricus.* Hujus videlicet regis Eadwardi pa- Theaetheiing 
truelis, clito ^thelwoldus, regiam villam, Twe-seizCT^** 

* Mgelfleda.^ In MS. C. proper 
names be^nning with 'iEthel* 
are generally written ^^gel/ a 
corraption to be found also in 
the Saxon Chronicle. 

^ Nobilissima^i 'Opilionis filia.* 
W. Malm. p. 222, where see the 
romantic story of iEthelstah's 

^ Karolus.'] Gharles the Sim- 

^ Sihtricus.'] This account of 
Eadward'8 offspring is extremely 
incorrect and defective, omittiug 
all mention of his queen ^Elflaed. 
See W. Malm. p. 197, and tlie 
table iu Lappenberg, ii. p. 369. 



and Win- 

He escapes 
to Northum- 
bria, and be- 
comes King 
of the Danes 

A. D. 903. 

Death of the 
Athulf; of 
the abbot 
and of Grim- 

A. D. 904. 

Battle vrith 
the Danes 
at Holme. 
The sethel- 
ing iEthel- 

oji^ebeam nomihatam, sine licentia regis primo- 
rumque ejus, invasit ; alteram quoque Win- 
buman dictam invasit, portis serisque obfirmavit: 
quo in loco, ut praefati sumus, sancta Cuthburga, 
Ini regis germana, Deo devotarum -virginum con- 
struxit monasterium, Qua re cognita, rex Ead- 
wardus, collecto exercitu, in loco qui lingua An- 
glorum Baddanbyrig^ dicitur, prope Winburnan 
castrametatus est. Nec mora, clitoni rex man- 
dat exire nequaquam differat : negat ille ; velle 
se dicens vitam vel mortem ibidem manere. Sed 
hsec frustra; nam regii exercitus multitudinem 
timens, nocte fugam iniit, Northhymbriam petit, 
Danos exposcit, ut non tam ducem se quam com- 
militonem recipiant, unumque ex collegio suo esse 
Telint; quem in regia mox illi dignitate praefi- 
ciunt sibi. Conquestus vero rex talis fugae in- 
juriam, quam citius suis mandat illum insequi; 
yerum ubi cognovit eum non posse comprehendi, 
sanctimonialem, quam absque sua et episcopo- 
rum licentia uxorem duxerat, captam jubet ad 
suum monasterium Winburnan reduci.^ 

Strenuissimus dux Athulfus, Ealhswithse re- 
gindB, matris regis Eadwardi, germanus, et vene- 
rabilis abbas de Scottia Virgilius, obierunt. San- 
ctus etiam presbyter Grimbaldus, magnse vir 
sanctitatis, unusque magistrorum ^lfredi regis, 
gaudia scandit regni coelestis [8 Jul.].* 

Cantwarienses cum multitudine Danicorum 
piratarum, in loco qui Holme dicitur pugnave- 
runt,* et victores extiterunt. Multarum apparatu 
navium, quas vel acquisierat, vel quas de East- 
Saxonia contraxerat, clito iEthelwoIdus in An- 
gliam de transmarinis redit partibus.^ 

' Baddanbyrig,'] Badburynear 
* Sax. ChroD. 

^ Sax. Chron. a. 902, but 
without any mention of the 



Eclipais lunae facta est.^ Magna praedae por- a.d.905. 
tione promissa, clito ^thelwoldus suadet Danis t^im" S! 
East-Angliam iuhabitantibus ut secum praedatum withtiTe^Da. 
vadant in fines Merciorum. Cui consentientes, BJhrfc pfun- 
mox cum rege Eohrico simul et ^thelwoldo Mer- ^*'" ^'"*"' 
ciorum fines irrumpunt, praedaeque instantes, cun- 
cta caedunt ferro, flamma caetera destruunt, tan- 
demque Creccanfordam* usque perveniunt, ubi 
Tamensi fluvio transito, et silva quae Saxonice 
Bradene vocatur peragrata, villas circumcirca 
positas invadunt, quaeque reperiunt diripiunt. 
Jamque praedaa ubertate ditati, domum advolant 
laeti : sed frustra ; namque rex invictissimus Ead- jEtheiwoid 
wardus, congregatam quam citius poterat expe- Sefeat^ Ld 
ditionem post eos movens, terras illorum, quae' 
inter terrae limitem sancti regis Eadmundi' et 
flumen Usam sitae sunt, devastat : qui a devasta- 
tione reversurus, cunctum exercitum simul exire 
mandat : cujus jussa spementes Cantwarienses, 
ibidem remanserunt ; ad quos rex septem nuncios 
mittens, ut exirent praecepit. Verum illi nil ho- 
stilitatis formidantes, in quo coeperant securi per- 
manserunt. Quo cognito, Dani festinato in unum 
conglobati, repente super eos irruerdnt, commis- 
soque gravi proelio, multi ex his et ex illis cecide- 
runt» Dux Sigulfus cum Sibrihto filio, comesNamesof 
Sigelmus, regis minister Eadwoldus, abbas Ken- 
ulfus, quampluresque alii ex parte ceciderunt 
Cantwariorum.* Ex parte vero Danorum cecidit 
Eohric rex illorum, clito ^thelwoldus,^ quem sibi 

the slain. 

' Sax. Chron. a. 904, reete, 

^ Crecca^fdnrdam.'] Sax Ohron. 
Creccagel&d, now Cricklade. 

' TerriB .... Eadmundi.'] Sax. 
Chron. ^ betwuh dicum/ hettpeen 
the dikes, See Lappenberg^s £n- 
gland, I. p. 242. 

* Cantwariorum.'] Among the 

slain, the Chronicle names also 
Eadwald son of Acca. 

^ Mthelwoldus.'] To these the 
Chronicle adds Byrhtsige son of 
Beomoth, Ysopa the hold, and 
Oscytel the hold. In the Latin 
documents these holds are called 
duces. Their wergild (4000 



queen Ealh 

A. D. 906. 

Peace con- 
cluded at 

A. D. 908. 


regem delegerant, inultoque plures quam ex 
Anglis corruerunt ; loco tamen funeris dominati 
sunt.^ Religiosa Christi famula Ealhswitha re- 
gina^ mater regis Eadwardi^ vita decessit, quae 
sanctimonialium monasterium Wintoniae con- 

Cometa stella visa est.' Paganorum exercitus 
de East-Anglia et Northhymbria invictum esse 
Yttingaford. ygg^jjj^ Eadwardum scientes, pacem cum eo fa- 

ciunt in loco qui lingua Anglorum Yttingaford 

Civitas quae Karlegion Britannice, et Lege- 

ceastre dicitur Saxonice, jussu ^theredi ducis 

A.D.909. et ^gelfledae, restaurata est/ 

w1S?on^^b.r' Denulfus Wintoniensis praesul obiit.^ 

A.D.910. Mortuo Denulfo, S. Frithestanus successit ei 

FritSJtoi.**^ in episcopatum.^ S. Oswaldi regis et martyris ossa 

st^oswaid»8 j^ Bearthoneig in Merciam translata sunt.^ 

BSHdnJy!^ Bcx iuvictissimus Eadwardus, quia pactum^ quod 

Sfagw'^^ secum Dani pepigerant, praevaricati sunt, West- 

£?2'°"" Saxonum et Merciorum exercitum in Northhym- 

briam misit ; qui cum illo venisset^ per xl. ferme 

dies eam devastare non cessantes^ quamplures 

Danorum ot^ciderunt^ multos etiam captos cum 

maxima praeda secum reduxerunt; et reges du- 

cesque eorum^ vellent nollent, cum rege Ead- 

wardo pacem quam fregerant redintegrare com- 


In provincia Staefibrdensi^ in loco qui dicitur 

A.D. 911. 

Battle at 

thrymsas) was double that of a 
thane. According to BiorD, a 
holldr is dominus fundi aviti, vel 
aUodialis. The index to the Gr&- 
g&s describes him as coUmus oda- 
licus, velfundum avitum tenens, 

* Sax. Chron. 

' Sax. Chron., where her death 
is also mentioned under a. 902. 

^ Sax. Chron. a. 905. xiii. kal. 

* Sax. Chron. a. 507. Yttinga- 
ford is supposed to be either Ifford 
near Christchurch, or Ickford in 

^ Sax. Cliron. Defuncto Kine- 
fertho Licetfeldensi antistite, suc;^ 
cessitTunbrihtus. Add. alia manu, 

^ Sax. Chron. a. 909. 



Teotanhele,^ inter Anglos et Danos, insigne proe- 
lium actum est^ sed Angli potiti sunt victoria.^ 
Eodem anno victoriosus rex Eadwardus^ centum 
naves coadunans, milites legit, naves conscendere 
jussit^ sibique per terram iter facturo occurrere in 
Cantia praecepit. Interea Danorum exercitus^ 
qui Northhymbriam inhabitabanty foedere quod 
cum eo statuerant rursus dirupto, et omni recti- 
tudine^ quam ipse suique primates eis obtulerant, 
spreta^ agros Merciorum ausu temerario depo- 
pulati sunt ; destimantes sane majus robur in 
navibus esse^ et se quocunque vellent sine proelio 
ire posse. Quod ubi rex audivit^ exercitum 
West-Saxonum simul et Merciorum ad repel- 
lendos eos misit ; qui cum illos a depopulatione 
revertentes, in campo qui lingua Anglorum Wod- and at wod- 
nesfeld dicitur comprehendissent^ duos reges eo- 
rum Eowils et Halfdene^ fratres regis Hinguari^ 
comitesque duos^ Ohter et Scurfa, noveinque 
proceres nobiliores/ multaque millia extinxerunt ; 
caeterisque fugatis^ omnem praedam excusserunt.* 
^gelfleda, Merciorum domina^ urbem Bremes- iBtheiflsd 

, . . '. K buildsBre- 

byng COnStrUXlt.* mesbyrig. 

Eximiae vir probitatis, dux et patricius, do- A.D.912. 
minus et subregulus Merciorum, ^theredus, post Iladormla*** 
nonnulla quae egerat bona, decessit;* post cujus'^'**®'^^' 
mortem uxor illius JSgelfleda^ regis JSIfredi filia^ 
regnum Merciorum, exceptis Lundonia et Oxeno- 
forda^ quas suus germanus rex Eadwardus sibi 
retinuit^ haud brevi tempore strenuissime tenuit. 

^ Te&tanhele,^ i. e. Tetonhale 
jaxtaWlfrehampton. A.suprascr, 

man, rec. 

' Sax. Ghron. a. 910. 6 Aug. 

' NobUiores,'] Among the slain 
the Chronicle also enumerates 
Othulf the hold, Benesing the 

hold, Anlaf the Black, Thurferth 
the hold, Osferth Hlytte, Guth- 
ferth the hold, and Agmund the 

* Sax. Chron. 

® Sax. Chron. a. 910. 



A.D. 913. 

builds forts 
at Scargate 
and Bridge- 


A. D. 914. 

The Danes 
ravage Ox- 
and Herts* 

in Essex. 




^gelfleda Merciorum domina ii. nonas Maii 
[6 Maii] cum exercitu ad locum qui Sceargete 
dicitur venit, ibidemque arcem munitam con- 
struxit: dehinc in occidentali plag-a Sabrinde 
fluminis^ in loco qui Brycge dicitur^ aliam aedi- 
ficavit.^ Circa festivitatem S. Martini [11 Nov.]^ 
jussu regis Eadwardi> apud Heortfordam^ inter 
amnes Memeran^ Ficcean^^ Lygean^ in plaga se- 
ptentrionali urbs conditur.* 

Post Pascha [17 Apr.] exercitus Paganorum 
de Northanhamtune et de Leogereceastre ^ in 
Oxenofordensi provincia praedam egerunt^ et in 
regia villa Hokernetune^ et in multis aliis villis 
quam plures occiderunt ; quibus domum reversis^ 
alius mox equitatus paratur^ et in provinciam 
Heortfordensem versus Lygetun mittitur. Sed 
illis ad obsistendum provinciales confluebant^ et 
multis ex eis occisis ceterisque in fugam versis, 
equos nonnullos^ et arma illorum quamplura ex- 
torquebant^ prdedamque quam ceperant reduce- 
bant.^ Relictis quibusdam ad dedificationem 
urbis in australi plaga Lygede amnis, rex Ead- 
wardus^ post Rogationes [23 Maii], cum majori 
parte exercitus> East-Saxoniam profectus^ in 
Maeldune castra posuit ; ubi tamdiu moratus est 
donec apud Hwitham urbs sedificaretur, et aedi- 
ficata firmaretur; cui magna pars populi quae 
sub manibus Paganorum erat^ cum suis omnibus^ 
se dedebant. ^statis initio ^gelfleda Mer- 
ciorum domina cum Mercensibus^ ad Tomweorth- 
igina perrexit, Deique auxilio ipsam urbem 
restauravit ; deinde Stsefibrdam tetendit, et in 

' Sax. Ohron. a. 912. 

* Ficcean.'] Benefica. 

* Sax. Ghrou. 


* Leogereceastre.'] Leicester. 

* Sax. Chron. a. 917, excepting 
two MSS., which with Florence 
have 914. 



septentrionali plaga Sowas amnis arcem con- 
struxit.^ Hiems nimis magna et dura. Athel- 
mo Wyllensi episcopo, in archiepiscopatum Doro- 
bernensem levato, successit Wulfhelmus. 

Defuncto Hwicciorum episcopo Werefertho, a.d. 915. 
magnse scientiae et sanctitatis viro, ^Ethelhun b^fo/thi' 
abbas de Beorclea successit.* ^statis initio liThSSiS^*' 
-^gelfleda Merciorum domina urbem condidit BCTkciey 
quae Eadesbyrig vocatur, et in fine autumni alte- ^fSSlJid 
ram quae Waerewic nominatur.^ Pagani piratae, b?rig'Sd*"'" 
qui ferme ante xix. annos derelicta Britannia ^^Danes 
Gallicas adierant partes, de provincia quae Sn^enter 
Lydwiccum* dicitur, ducibus cumduobus, Ohtero**^®^®^®"' 
et Hroaldo, Angliam redeunt, et circumnavigata 
West-Saxonia et Cornubia, tandem Sabrinae flu- 
minis ostium ingrediuntur : nec mora, terras Se- 
ptentrionalium Britonum invadunt, et cuncta quae 
circa fluminis ripam reperiunt pene diripiunt. 
Captum quoque in campo Yrcenefeld nuncupato capture the 
Britonum episcopum Cymelgeac, laetantes non cymeigeac. 
modicum, ad naves deducunt secum ; quem non 
multo post XL. libris argenti rex redemit Ead- 
wardus. Nec diu, onmis exercitus navibus ex- They are 

dcflBated bv 

iliunt, versusque praedictum campum, depraeda- themeuof 

... .7 . . X j . . TT Hereford- 

tionis causa, iter ampiunt ; sed eis repente Here- shire and 
fordenses et Glawornenses quampluresque ex shire. 
vicinis urbibus occurrunt, et cum eis proelium 
committunt : dux hostium Hroaldus fraterque 
ducis alterius Ohteres magnaque pars exercitus 
interficiuntur, caeteri in fugam vertuntur, et a 
Christianis in quoddam sepum^ coguntur, ubi 

> Sax. Chron. a. 913. 

' Succesrit,^ According to the 
list of bishops of the Hwiccas 
given in Florence, the immediate 
successor of Wereferth was Wil- 
ferth, then ^thelhun. MSS. C. 

and L, follow the order of the 

' Sax. Chron. a. 914. 

* Ijydwiccum.'] Brittany. See 
Lappenberg's England. 11. p. 

' Sepum.l r. Septum. 



tamdiu obsidentur^ quoad obsides ea conditione 

darentur^ ut quam citius possent de regno regis 

Eadwardi exirent. Idem itaque rex in australi 

plaga Sabrinae fluminis^ a Cornubia ad ostium 

fluminis Avenae^ opportnna per loca suum divise- 

rat exercitum, ne piratae regiones illarum vasta- 

They rcut proviuciarum. Verum illi nocturno sub 

watchet and tempore in plaga orientali Weced, et rursus in 

loco qui Portlocon dicitur, relictis in littore 

navibus, furtivam agiint prsedam; sed utraque 

vice caesi sunt omnes ab exercitu regis, praeter 

illos qui ad naves turpiter refugerant : ii tamen 

clade oppressi, quandam insulam quae Reoric^ 

nominatur petierunt, ubi tamdiu consederunt, 

quousque plures illoruin essent fame consumpti : 

They flee to unde necessitate compulsi, prius ad Deomedum,^ 

thenceto ' dciude autumuali tempore ad Hiberniam navi- 

ThuTketu garuut. Post haec rex invictissimus Eadwardus 

fromB^fordCum excrcitu Buccingabam perrexit, ubi xxx. 

;SfpSr- diebus consedit, et ex utraque parte amnis Usae 

submit. munitiones aedificari fecit : quamobrem unus ex 

Danorum ducibus, Turketillus, et omnes nobiliores 

de Bedeforda, multique de Northhamtune coacti, 

se dederunt regi.* Defuncto Cuthardo, Lindis- 

famensi episcopo, Tilredus successit. 

Rex invictissimus Eadwardus, ante festivitatem 
S. Martini [11 Nov.], Bedefordam adiit, et eam 
buHds^rtown ^^^ inhabitatoribus ejus in deditionem accepit, 
on the ouse. i|jj jgjjjjq^g pcr XXX. dics moratus, urbem in 

australi plaga amnis Usae condi praecepit.^ 
buiids"** -^gelfleda Merciorum domina post Nativitatem 
we*dd V' I^^^i^i duas urbes, Cyricbyrig videlicet et Wead- 

Cuthard bp. 
of Lindis- 
farne ob. ; 

A. D. 916. 


* AvefUBJ] The Avon. 

^ Reoric,'] Flatholme in Bristol 

' Deomedum»] Dimetia, South 

* Sax. Chron., 'where all these 
transactions of a. 915are assigned 
to a. 918. 

^ Sax. Chron. a. 919. 



byrig, et tertiam, Runcofan, ante Nativitatem borough and 
gedificavit.^ ''"°*"'"- 

Ante Nativitatem Johannis Baptistse [24 Jun.] A.D.9ir. 
rex invictissimus Eadwardus Mseldunam usque^JJef*^ 
perrexit, ubi urbem resedificavit ; nec priusquam m*><*®°- 
illam militum custodia muniret inde recessit. 
Eodem anno supra memoratus dux Turketil- Thurketu 
lus, pace et juvamine regis Eadwardi, cum suis fSoi^ 
omnibus Gallicas adiit partes.^ Venerabilis abbas 
Egbrihtus vi. kal. Julii injuste occiditur.^ Et 
post tres noctes JBgelfleda Merciorum domina 
in terram Britonum, ad expugnandam arcem apud 
Brycenanmere,^ misit exercitum, qui, expugnata capture of 
arce, uxorem regis Britonum cum xxxiv. homi- SSg^gVife. 
nibus captivos^ in Merciam adduxerunt. Rollo Death of 
primus dux Normannorum obiit, cui successit ^®"*** 
Wilhelmus filius ejus. 

Ex pra&cepto regis Eadwardi, civitas quse a.d.qis. 
Toveceastre dicitur, ante Pascha, et altera post buutT**' 
Pascha, circa Rogationes, apud Wigingamere 
conditur. Post nativitatem Johannis Baptistse, beaieged by 
Pagani de Northamtune et de Leogereceastre, * *"**' 
statuta pace violata, Toveceastran adeunt, quam 
per totum diem impugnantes, expugnare moli- 
untur : sed illis qui intus erant summis viribus 
resistentibus, sibique in auxilium vicinis accur- 
rentibus, omnes in fugam vertuntur. Deinde fre- 
quenter in provincia Buccingamnensi noctu super 
imparatos irruentes, non solum de hominibus, sed 
et de jumentis praedam agunt, multosque inter 
Byrnwdaet-^gelesbyrig interficiunt. Eodem tem- xheDancs 

•Th », * -w^ A k f A construct a 

pore Paganorum exercitus qui i!<ast-Angliam etfortressat 
Huntandun inhabitabant, relicta munitione quam a^d" tesfege 

Bedford ; 

* Sax. Chron. a. 915. 
3 Sax. Chron. a. 920. 
3 Sax. Chron. a. 916. xvi. kal. 

* Brycenanmere,'] Brecknock. 

' Sax. Chron. a. 916. xvi. kal. 




repulsed at 



and token. 

takes Derby. 


in HuntanduD firmaverant, in loco qui dicitur Te- 
meseforda firmiorem sibi construxere; arbitrantes 
sane terram sibi ablatam inde se certamine re- 
cuperaturos esse. Inde ad expugnandam Bede- 
fordam prosiliunt; verum, adventu illorum co- 
gnito, urbem qui custodiunt ipsis in proelium 
occurrunt; congrediuntur, hostes vincuntur, in 
fugam vertuntur, plurimi interficiuntur. Parvo 
interjecto tempore rursus de East-Anglia, East- 
Saxonia, et de Mercia Pagani conglobati, urbem 
qu8B Wigingamere^ dicitur, adeunt, et per totum 
fere diem impugnare non desinunt ; sed qui intus 
erant viriliter illam defendebant, hostesque abi- 
gebant : qui recedentes, maximam secum prse- 
dam reducunt. Post haec, ipsp aestatis tempore, 
de proximis civitatibus et regionibus, quae sub 
potestate regis Eadwardi erant, multus populus 
undecunque coUectus, Temesefordam pergunt, 
eamque obsident, impugnant, expugnant, in- 
cendunt, diruunt, regemque Pa^anorum ducem- 
que Togleas cum filio suo, comite scilicet Man- 
nano, fratrem quoque illius, omnesque se defen- 
dere volentes interficiunt, reliquos capiunt, et 
quseque reperiunt tollunt.^ Exinde Danoi*um 
vires paulatim decrescebant, Anglorum vero in- 
dies crescebant. JBgelfleda Merciorum domina 
ante kal. Augusti [1 Aug.] Dorbeiam infringendo 
expugnavit, ipsamque provinciam obtinuit ; cujus 
ministri quatuor de carioribus, in porta urbis 
fortiter pugnantes, occisi sunt.^ Autumnali post 
haec tempore, de Cantia, Suthregia, East-Saxonia, 
et de urbibus regionibusque in vicino positis, 
non parva multitudo populi in unam congregata, 
unanimiter Coleceastram adiit, quam obsidione 

» Wigingamere.l Supposed to 
be Waymere Castle, on a small 
island near Bishop's Stortford. 

^ Sax. Chron. a. 921. 
' Sax. Chron. a. 917. 


cJDgentes^ tamdiu impugnant donec expngnent ; 
omnes autem, exceptis paucis qui aufugerant, 
interficiunt^ et quicquid intus reperiunt diripiunt. 
Quod Dani East-Angliam incolentes graviter The Danes 
ferentes, suamque injuriam ulcisci cupientes, cum Maidon; 
piratis^ quos in auxilium sibi contraxerant^ ad 
Mdeldunam profecti sunt^ et eam tamdiu obsi- 
dentes impugnabant^ quoad Anglis de finitimis 
locis auxiliarii yenissent; quos cum Dani adven- arc repuised. 
tare vidissent, ab urbis impugnatione recesserunt. 
Hoc viso, Angli illos magno impetu persecuti, 
multa millia et de piratis et de cseteris prostra- 
verunt, reliquos vero fugaverunt. Non multo Eadweard 
post rex invictissimus Eadwardus West-Saxoni- Towcester. 
cam expeditionem ad Passanham duxit, et tamdiu 
ibi consedit donec urbs Toveceastra lapideo 
cingeretur muro : unde Danicus comes Tur- Thurfenh 
ferthus, quia regis diutius strenuitati resistere Eadweard. 
non valebat, cum civibus et provincialibus North- 
amtunensibus, Danis et Anglis, regi se dede- 
bat. His gestis, rex domum rediit, aliumque Huntingdon 
exercitum ad Huntandun e vestigio misit, ut 
civitatem resarcirent et renovarent, et in ea 
custodes ponerent. Quibus patratis, omnes pro- 
vinciales illi, qui Danorum supererant crudelitati, 
se manibus illorum evasisse gaudentes, pacem et 
patrocinium regis petebant, eique sui deditionem 
offerebant. Paucis vero interjectis diebus, West- coichester 
Saxonico coadunato exercitu, ad Coleceastram 
rex abiit, et murum illius redintegravit, virosque 
in ea bellicosos cum stipendio posuit. Interim submission 
de East-Anglia et East-Saxonia multi Anglorum, Angiians. 
qui ferme xxx. annos feritati Paganorum sub- 
jacebant, laeto animo se regi subjiciebant ; ad 
quem etiam Dani East-Angliam incolentes ve^ 
nerunt, et se mari terraque nil quod regem offen- 
deret penitus acturos sacramento firmaverunt. 



A. D. 919. 

and York 
Bubmit to 

Tlie Danes 
at Stamford 
submit to 

Deatb of 

Venit et Danorum exercitus de Grantebrycgeie, 
et illum in dominum et patronum delegit, et hoc 
juramentis, ut ipse voluit, roboravit/ 

^gelfleda Merciorum domina in principio 
anni, cum auxilio Dei, Leogereceastram pacifice 
acquisivit, et exercitum Danorum, qui ad illam 
pertinebat, ferme totum in deditionem accepit ; 
cui etiam Dani qui Eboracae praesidebant, quidam 
pacto quidam juramento, firmaverunt se ipsius 
voluntati et consilio in omnibus consensuros.^ 
Rex invictissimus Eadwardus Senior, post Ro- 
gationes [3L Maii], cum exercitu Stanfordam 
profectus est, firmamque in australi plaga amnis 
Welund arcem munivit, et non solum Danos qui 
in septentrionali plaga ejusdem amnis arcem 
tenebant, sed et omnes qui ad illam pertinebant, 
in deditionem accepit. Dum haec aguntur, soror 
illius ^gelfleda, Merciorum domina, insignis 
prudentiae et justitiae virtutisque eximiae foemina, 
octavo anno ex quo sola regnum Merciorum 
strenuo justoque rexit moderamine, xix. kalend. 
Julii^ obiit, et unicam filiam suam JBlfwynnam 
ex ^theredo subregulo susceptam, haeredem 
regni reliquit ; cujus corpus Glawomam* delatum, 
in ecclesia Sancti Petri est honorifice tumulatum.^ 
Quod ut regi nunciatum est, Tomwurthigene 

* Sax. Chroo. a. 921. De- 
functo Werstano Scirebumensi 
episcopo, successit iEthelbaldus. 
Add, alia manu, It is obvious, 
as well from the discrepance of 
dates as from the more circum- 
stantial narrati¥e of Florence, 
that he must, in this part of the 
history, have had before him a 
MS. of the Chronicle varying 
considerably from any now ex- 

« Sax. Chron. a. 918. 

^ XIX, kal, JuHi,'] Twelvedays 
before Midsummer. Sax. Chron. 

* Glawomam,'\ Gloucester. 

^ Tumulatum.'] The date here 
given for the death of ^thelflaed 
is consistent witl\ that of her 
eight years' rule over Mercia, 
after the death of iEthered, which 
happened in 912. The Chronicle, 
though assigning the same dura- 
tion to her government, places her 
death in 918, and again in 922 ; 
yet records the deposition of her 
daughter in 919. 


mox properavit, eamque suo dominio subjagavit. 
Inde movens exercitam, ad Snotingaham pro- sadyeud 
fectas est, captamqae arbem resarcire jassit, et Notttiigtiun. 
in ea Anglos simal et Danos coUocavit. Pro-neMeiw 
cessa vero temporis, prias Mercenses omnes etu^wrish 
Danos Merciam inhabitantes^ deinceps tres reges raSait. 
Brytonam, videlicet Howel, Clyttwic, et Jathwal, 
cam sais popalis, in sai ditionem obtinait.^ 

Aatamnali tempore rex invictissimas Ead- a.d.9io. 
wardas ad Thealwsele profectas est, ibidemqae founds • 
arbem constraxit, et ad ejas praesidiam qaosqae Theiwaii 
fortissimos de exercita suo reliqait. Misit etiam Mucheeter 
in Northhymbriam Merciorum exercitam, at ar- ^** 
bem Mameceaster restaurarent, et in ea fortes 
milites collocarent.^ Post hsec ab ^lfwynna iEifwyn 
nepte saa potestatem regni Mercioram penitas ****"*^* 
ademit, et in West-Saxoniam daci praecepit.* 

Rex invictissimus Eadwardus Senior, ante Na-^ a.d.9ii. 
tivitatem Johannis Baptistae [24 Jun.] cum ex- SJud??tJwn 
peditione Snotingaham adiit, et, in australi rfpa®"^^*^"'» 
fluminis Trentae, urbem, contra urbem quse in 
altera ripa sita erat, aedificavit, et inter utramque 
firmum pontem fieri mandavit. Inde cum exer- and one at 
citu ad Beadecaaweallan profectus, non longe 
ab ea urbem construxit, et in illa milites viribus 
robustos posuit. Eo tempore rex Scottorum^submission 
cum tota gente sua, Reignoldus^ rex Danorum ush and 
cum Anglis et Danis Northhymbriam incolentibus, ktugs, 

^ Sax. Chron. a, 922. De- 
fiuicto Athelstano Wiltuniensi 
episcopo, snccessit Odo. Add, 

' Sax. Ghron. a. 923. 

® Ib. a. 919. 

* Rex Scottonm,'] Constan» 

^ Reignoldus,'] Regnald was a 
son of Guthred, who, it is said, 
was a son of Horthaknud, king | Suhm, Hist. af Danm. ii. 25 


of Lethra, but had been sold 
as a slave to a widow at Whit- 
tingham in Lincolnshire, from 
whom he was redeemed by th« 
ecclesiastics, and raised to the 
throne of Deira. Guthred died 
iD 894, leaving three sons ; Niel, 
Sihtric, and Regnald. See Sim. 
Dunelm. De Gestis, a. 888, ejusd. 
Hist. Dunelm. Eccles. ii. 14. and 



and of 



A. D. 922. 

A. D. 923. 

Selsey ob. ; 
auccession of 

rex etiam Streatcledwalorum cum suis, regem 
Eadwardum Seniorem sibi in patrem et dominum 
elegerunt, firmumque cum eo foedus pepigerunt.^ 
Clito -^thelwardus, regis Eadwardi germanus, 
fhfithliing xvii. kal. Novembris [16 Oct.] defunctus, Win- 
jEtheiweard; ^^^j^jj^ defcrtur ct sepclitur. Hwicciorum epi- 

scopo iEthelhuno defuncto, Wilferthus successit. 
Defuncto Bernecho* Saalesiensi episcopo, suc- 
cessit Kenredus. 

Invictissimus rex Anglorum, Eadwardus Se- 

D^ th of^^ nior, qui cunctis Brytanniam incolentibus, Anglo- 

king Ead- rum, Scottorum, Cumbrorum, Danorum, pariter 

^coBMionofet Brytonum populis gloriosissime praefuit, post 

multas res egregie gestas, regni sui anno xxiv**., 

in regia villa quse Fearndun^ nominatur, indi- 

ctione xv., ex hac vita transiens, JBthelstano filio 

regni gubernacula reliquit ; cujus corpus Win- 

toniam delatum, iu Novo Monasterio regio more 

Death of sepelitur. Non multo post filius ejus ^Elfwardus 

«ifireard. apud Oxcnafordam decessit, et sepultus est ubi 

et pater illius. .^thelstanus vero in Cingestune, 

id est in Regia Villa, in regem levatur, et hono- 

rifice ab Athelmo Dorubernensi archiepiscopo 

consecratur : cujus temporibus oritur puer stre- 

nuus Dunstanus in West-Saxoniae finibus.* 

Strenuus et gloriosus rex Anglorum iEthel- 
stanus sororem suam, cum magrno honore et 
gloria, Northhymbrorum regi Sihtrico, Danica 
stirpe progenito, in matrimonium dedit.* 

Ignei per totam Angliam visi sunt radii in se- 

ptentrionali plaga coeli ; nec multo post Northan- 

sihtricdies; hymbrorum rex Sihtricus vita decessit, cujus 


A. D. 925. 


A. D. 926. 

' Sax. Chron. a. 924. 

' Bemecko.^ This bishop,Flo- 
rence informs us, was consecrated 
by archbishop Plegmund^ and 
Malmesbury (De Pont. lib. .ii.) 
inserts his name, accompanied by 

the note, ' quem ordinator suus 
Pleimundus archiepiscopus ido- 
neum fuisse pronunciat.' 

3 Feamdun,^ Faringdon. 

* Sax. Ohron. 


regnum rex ^thelstaQUS, filio illius 6uthfertho> outhfenh 

... . ., hto son 

qui patn m regnum successerat, expulso^ suo ezpeued. 
adjecit imperio/ Omnes etiam reges totius Al* Thdkings 
bionis^ regem scilicet Occidentalium Brytonum submit?" 
Huwal, dehinc regem Scottorum Constantinum, • 
regemque Wentorum* Wuer,* proelio vicit et 
fugavit. Aldredum quoque^ filium Eadulfi, desaidredez- 
regia urbe, quae lingaa Anglorum Bebbanbyrig* Bambo-**" 
nominatur, expulit. li omnes, ubi se yiderunt "^ ' 
non posse strenuitati illius resistere, pacem ab eo 
petentes, in loco qai dicitur Eamotom, iv. idus 
Julii [12 Jul.] convenerunt, datoque sacramento, a.d.928. 

/» /• j • ^ 1 Tikedbp. of 

nrmum cum eo foedus pepigerunt* Lindisforne, 

Tilredus Lindisfarnensis episcopus obiit ; cui berht of ' 
Wigredus successit. Defuncto Tunbrihto Licet-* suece^edby 
feldensi episcopo^ successit JBIIe. mu^ ^ 

Hwicciorum episcopo Wilfertho defuncto, sucr yfui^^' 
cessit Cinewoldus. i^i^isob.; 

Domnanise prsesul Eadulfus obiit, et in Crir JJSSSdl? 
diantune est sepultus. Efd5fr'l>f 

Vir eximise sanctitatis Frithestanus Winto- crediton ob. 
niensis episcopus, ordinato pro se in episcopatu p^^g^^n* 
viro religioso Byrnstano, Wintoniam resedit.*^ Jp;^^"**»" 
Hic vir sanctus fuit, quotidie missam pro de-gyj^^^^y 
fuDctorum requie cantavit, nocte coemeteria cir- 
cuivit, pro animarum salute psalmos decantavit. 
Quadam vice hoc agens> dum expletis omnibus 
subjungeret, ^ Requiescant in pace/ subito voces, 
quasi exercitus infiniti e sepulchris, audivit re^ 
spondentium, ^ Amen.' 

Sanctus Frithestanus obiit^ ^- ^- ^^*- 

Strenuus rex Anglorum ^thelstanus, quia rex st^n ob. 
Scottorum Constantinus foedus, quod cum eo 

1 Sax. Ghron. 

« WentorumJ] The people of 
Gwenty or Monmouthshire. 
' Wuer,'] Uwen; Sax. Chron. 

* Bebbanbyrig,'] Bamborough. 
^ Sax. Chron. a. 931. 

* Sax. Chron. a. 932. 

K 2 



A.D.9S4. pepigerat, dirapit, classica maDU pervalida^ et 
^iS^ equestri exercitu non modico ad Scottiam pro- 
^**"^* fidscitor^ eamque maxima ex parte depopulatur:* 
coosuii. unde vi compulsus rex Constantinus^ filium suum 
l^TenM^ • obsidem cum dignis muneribus illi dedit^ paceque 

sTBynitun rediutcgrata^ rex in West-Saxoniam rediit. Eo- 

^ dem anno sanctus Bymstanus Wintoniensis epi- 

scopus obiit.^ 
A.D.9S5. Religiosus monachus JBlfegus^ cognomento 

^^to£^ Calvus, B. Dunstani propinquus, suscepit epi- 

scopatum Wintoniensis eccleside.^ 
A.D.M6. Romanorum nonagesimus Otto regnavit an- 

iS^H^Ji nis XXXVI. et mensibus decem. Huic rex An- 

^JJ^ glorum ^thelstanus unam sororum suarum dedit 

StS***°^ in conjugem.' 
A.D.98r. Hibemiensium multarumque insularum rex 

JJJiJj^^ Paganus Anlafiis, a socero suo rege Scottorum 
Constantino incitatus, ostium Humbrse fluminis 
valida cum classe ingreditur ; cui rex ^thel- 
stanus fraterque suus clito Eadmundus, in loco 
qui dicitur Brunanburh, cum exercitu occur- 
rerunt, et prcelio a diei principio in vesperum 
tracto, quinque regulos, septemque duces, quos 
adversarii sibi in auxilium conduxerant, inter* 
fecerunt ; tantumque sanguinis quantum eate- 
nus in Anglia nuUo in bello fusum est fuderunt ; 
et reges Anlafum et Constantinum ad naves 
fugere compellentes, magno reversi sunt tripudio. 
Illi vero summam infoelicitatem de interitu sui 
exercitus consecuti, cum paucis redeunt in sua.* 
Strenuus et gloriosus rex Anglorum iEthel- 

^ Sax. Chron. a. 933. 

* Ib. a. 934. Wlfelmo Doru- 
bemisB archiepiscopo, Athelmi 
•uoceBBore, defuncto, Odo in pri- 
matum CantisB eligitur. Add, e 
wmt* C. et B. 

' Cm^vgem.^ A. D. 930. See 

Lappenberg's England, ii. p. 

* Sax. Chron.; where see the 
celebrated poem composed on 
occasion of this battle ; also in 
Warton's H. of Engl. Poetry, 
vol. I. p. Ixvi, edit. 1840, with 



stanus, decimo sexto regni sui anno^ indictione a.d.04o. 
XIV., vi. kal. Novembris [27 Oct.], feria iv., apud ^Xuuii; 
Glawornam e vita decessit,^ et ad Maidulfi ur- SSESSlS"/' 
bem delatus, honorifice est tumulatus ; cui frater 
suus Eadmundus, xviii^. setatis suce anno, in 
regnum successit.^ 

Northhymbrenses, fidelitati, quam magnifico A.D.941. 
regi Anglorum Eadmundo debebant, infidelitatem umbriaDs ' 
praeferentes, regem Northmannorum Anlafum for°Sng. 
sibi in regem elegerunt.^ Eodem anno iEIfredus of sherbune 
Scireburnensis episcopus obiit. 

Magnificus rex Anglorum Eadmundus, quin- A.D.941. 
que civitates Lindicolinam, Snotingaham, Deor- SS?SSie«. 
beiam, Legereceastram et Stanfordam, manibus Fi^esu^hs. 
Danorum penitus extorsit, totamque Merciam in 
sui potestatem redegit. Hic Dei servo Dun- Dunstan 
stano summus, et ejus consiliis gloriosus, a quo ^guu^^! 
diversis honoribus sublimatus, GlaestoniaB, in qua ^^' 
educatus est, abbatis jure, praeficitur.* Willelmus Death of 
dux Normannorum, filius RoIIonis, xvi. kal. Ja- NOTmSdy; 
nuarii [17Dec.] occiditur ; cui successit Richar- SSd?" "' 
dus filius ejus. 

Magnifico regi Eadmundo cum sua regina A.D.943. 
sancta JBIfgiva filium peperisset Eadgarum, san- Eadgarbom. 
ctus abbas Dunstanus audivit, quasi in sublimi, 
voces psallentium atque dicentium, ^ Pax Anglo- 
rum ecclesiae, exorti nunc pueri, nostrique Dun- 
stani tempore.' Eodem anno idem rex Anlafum Baptism of 

. . , •■ T Anlafand 

regem, cujus supra memmimus, de lavacro Regnaid. 
sanctae regenerationis suscepit, regioque munere 
donavit : et parvo post tempore Reignoldum 
Northanhymbrorum regem, dum ab episcopo 
confirmaretur, tenuit, sibique in filium ado- 

* Sax. Chron. 

' Ib. a. 943. Defuncto Scire- 
bumensi episcopo ^thelbaldo 

successit ^lfredus. Add, tdia 
manu. B, 



A.D.944. Magnificus rex Anglorum Eadmundus duos 
S^J^^iaf reges, Anlafum regis^ videlicet, Sihtrici filium^ et 
andRivnaid. Reignoldum Guthferthi filium, de Northhymbria 
wignedbp. expulit^ oamquc suae ditioni subegit.^ Wigredo 
farneob. Lindisfamensi episcopo defuncto, Uhtredus suc- 
Eaidredstto. ccssit ; quo mortuo, Sexhelm loco ejus ordinatur^ 
^ * sed paucis mensibus evolutis defungitur, pro quo 
Aldredus consecratur. 

A.D.94fi. Magniificus rex Anglorum Eadmundus terram 

^^cSm. Cumbrorum depopulatus est, illamque regi Scot- 

Mia^im^r torum Malculmo eo tenore dedit^ ut terra mari- 
scouand. ^^^ ^^^^ g^^jj^ existcret.^ 

A.D.946. Magnificus rex Anglorum Eadmundus^ die 
Sl^mMid'; festivitatis S. Augustini, Anglorum doctoris [26 
Maii], dum in regia yilla^ quse Anglice Pucele- 
circe* dicitur, suum dapiferum e manibus pessimi 
cleptoris Leovfie, ne occideretur, vellet eripere, 
quinque annis septemque mensibus regni sui 
peractis, indictione iV., septimo kal. Junii [26 
Maii], feria iii., ab eodem interficitur, et Glae- 
stoniam delatus, a B. Dunstano abbate sepelitur. 
sufxession of Mox proximus haeres Edredus, fratri sucdedens, 

Eadred. ^ ^ . , , « 

regnum naturale suscepit, et xvii. kal. Septem- 
bris [16 Aug.], die Dominica, in Cingestune a S. 
Odone Dorubernensi arcbiepiscopo rex est con- 
secratus. Hic, ut suus germanus prius egit, 
totam Northhymbriam in suum dominium redegit, 
et a Scottis, ut sibi fideles essent, juramentum 
A.D. 949. Wlstanus, Eboracensis archiepiscopus, pro- 
m^ISiiwngof^®^®®?"® Northhymbrenses omnes, in villa quae 
dicitur Taddenes-scylf,* egregio regi Anglorum 


^ Sax. Chron. 

' Puceledrce.'] Pucklechurch. 

^ Sax. Chron. ; but less cir- 
cunistantially than Floreuce. A^ 
048. Defuncto Kenredo Sselesi- 

ensi episcopo, successit Guthar- 
dus. Add, ciia manu. Eodem 
anno uxor regis Ottonis, nomine 
Eadgyva, soror ipsius Edredi et 
Eadmundi decessit. B. 
* Taddenesscy^,] Tadcaster. 


Edredo fideUtatem juraverunt^.sed non illam diu 
tenuerunt ; nam quendam Danica stirpe pr6ge- 
nitum, Yrcum nomine^ super se regem levave- 

Pro infidelitate Northhymbrensium^ egregius A.D.950. 
rex Anglorum Edredus totam Northhjrmbriam ^JfNSth- 
devastat; in qua devastatione monasterium quod R^^^t. 
dicitur In-Hripum, a S. Wilfrido episcopo quon-^ 
dam constructum, igne est combustum. Redeunte 
vero domum rege, exercitus de Eboraca erum- 
pens civitate, in loco qui dicitur Casterford,* de 
extrema parte exercitus regis multam stragem 
dedit ; unde rex nimis offensus, voluit illico red- 
ire, et totam illam terram penitus delere: ve- Yrc deposed. 
rum hoc cognito,- Northhymbrenses timore per- 
territi, Yrcum, quem sibi regem praefecerant, 
abjecerunt ; regis injurias honoribus, detrimenta 
muneribus expleverunt, ejusque offensam pe- 
cunia non modica placaverunt.^ 

Sanctus JBlfegus, cognomento Calvus, Wen^ A.D.951. 
tanus episcopus, qui B. Dunstanum monachatus or w?nton' 
et presbyteratus gradu decoravit, huic vitae mo- tucc^a!^^ 
dum fecit,* cui uElfsinus in episcopatum suc- 

Inclitus rex Anglorum Edredus Eboracensem a. d. 952. 
archiepiscopum Wlstanum in Juthanbyrig ar-^^-^^-^ 
ctam posuit in custodiam, quia frequenter apud ** Jedburgh. 
eum certis ex causis accusabatur. Jussit etiam Manyputto 
cives Theodfordenses quam plures occidere, in xhetford. 
ultionem abbatis Aldelmi injuste ab eis occisi.^ 

JBthelgarus Cridionensis praesul, xxi**. accepti A.D.953. 
episcopatus anno, vitam in Christo finivit, ibi-^!ofc?L 
demque sepultus est; pro quo, beati Dunstani jBS^oki' 


* Sax. Chron. aa. 947, 948, 
where Yrc is called Yryc. Eric 
was a son of the Danish king 
Harald Bldtand. See Lappen- 
berg, II. p. 124. 

' Casterford.l Chesterford. 
« Sax. Chron. a. 948. 
* Sax. Chron. 



A. D. 954. 

the see of 

A. D. 955. 

Death of 
kiog Eadred. 

of Eadwig. 

Deatb of 
Lewis king 
of the West 
Franks, and 
of Liutolf, 
son of the 

A. D. 956. 


Abp. Wulf- 
stan ob. ; 

abbatis consilio, vir venerandus iElfwoldus fuu- 
ctus est praesulatus officio. 

Wlstano Eboracensi archiepiscopo, a custodia 
soluto, episcopalis honor apud Dorceceastre re- 

Egregius rex Anglorum Edredus x^. anno regni 
sui a^grotavit et desperatus est, qui missa celeri 
legatione^ confessionum suarum pa^em, beatum 
scilicet Dunstanum abbatem, accersivit; quo 
festine ad palatium tendente» et medium jam iter 
peragente^ vox desuper clare sonuit, ipso audi- 
ente^ ^ Rex Edredus nunc in pace quiescit.' Ad 
hanc vocem equus cui insedit, pondus Yocis an- 
gelicae ferre non valens^ absque ulla sessoris lae- 
sione, cum interitu sui^ in terram corruit. Regis 
autem corpus Wintoniam defertur, et ab ipso 
abbate Dunstano in Veteri Monasterio sepulturae 
honestissime traditur ; cujus fratruus^ clito Ead- 
wius, regis scilicet Eadmundi et sanctae JSIfgivas 
reginsB filius, monarchiam imperii suscepit, et 
eodem anno in Cingestune^ ab Odone Doru- 
bemiae archiepiscopo^ rex consecratus est. 
Eodem anno Luduwicus^ rex Occidentalium 
Francorum^ filius Karoli regis et filiae regis An- 
glorum Eadwardi Senioris^ obiit. Liutolfus quo- 
que, filius Ottonis imperatoris, et alterius filiae 
ejusdem regis Eadwardi, obiit^ et sepelitur in 
choro monasterii Sancti Albani Moguntiae. 

Beatus Dunstanus abbas, a rege Anglorum 
Eadwio pro justitia asscriptus, mare transiit^ et 
ab Arnulfo regiae stirpis viro honorifice susce- 
ptus^ in monasterio quod Blandinium^ dicitur, sub 
exilii sui tempore^ mansionem accepit. Wlstanus 
Eboracensium archiepiscopus vii. kal. Januarii 

* Sax. Chron. 

^ Blandinium,'] The abbey of 
Blandin, or St. Peter^ at Ghent. 



[26 Dec.] defunctus, in Undalan^ tumulatur;' 

cui vir reverendus Oscytellus successit. by^oSkyteL 

Rex Anglorum Eadwius, quoniam in commisso a. d. 957. 
regimine insipienter egit, a Mercensibus et North- SL^d 
iiymbrensibus contemptus relinquitur, et suuSbrSS^* 
germanus, clito Eadgarus, ab eis rex eligitur ;^ SS^SSi^tS 
sicqiie res regum sejuncta est, ut flumen Ta-SSJ?EiS? 
mense regnum disterminaret amborum. Mox^stan 
rex Mercensium Eadgarus B. Dunstanum ab-"^*^* 
batem cum bonore et gloria revocavit.* Ex- c«nwaid bp. 
curso dehinc parvi spatii tempore, pastor Wigor- Sb.^DS^t!S 
niensis ecclesiae Coenwaldus, vir magnce humi- *"*'*^** 
litatis et monasticce professionis, defungitur : pro 
quo beatus abbas Dunstanus ad episcopatum 
eligitur, et ab Odone Dorubernensi archiepiscopo 
consecratur; cui etiam anno sequenti rex Mer- and aiso to 
censium Eadgarus Lundoniensem ecclesiam, pio ^**°^®"* 
pastore^ viduatam, commisit regendam.^ 

jSlsius Dorsetensium episcopus obiit, cui a. d. 958. 
fiyrhthelmus, vir mitis et modestus, humilis et (y^f^heim?) 
benignus, successit. Sanctus Odo DorubemiaB ^eu7ob^- 
archiepiscopus regem West-Saxonum Eadwium f^J^*^^ 
et JBlfgivam, vel quia, ut fertur, propinqua illius ?atMS!dwig 
extitit, vel quia illam sub propria uxore adama- *°* ^ift^"- 
vit, ab invicem separavit.^ Eodem anno idem ArebbUhop 

-■• 1* .1 1 « «j^^x Odo ob. ; 

archipraBSul, vir quidem clarus ingemo et virtute 
laudabilis, spiritu quoque prophetise poUens, hu- 
manis excessit rebus, angelorum manibus ad 
Paradisum deductus. Huic successit Wentanus sncceeded by 
episcopus ^lfsinus,''^ et pro ipso ad episcopatum of w£ton^' 

1 Undalan,'] Oundle. 

^ Sax. Chron. a. 957. 

3 Sax. Ghron. Judging from 
the few lines in which the events 
of £adwig's reign are dismissed 
in the Ghronicle, it would seem 
they were penned during the 
reign of Eadgar. 

* Sax. Chron. a. 959. 

* Pio pastore,'] Byrhthelm. 

* Sax. Chron. 

^ ^lfsiniis,'] See the account of 
his simoniacal acquirement of the 
archiepiscopal dignity in 'Flores 
Historiarum/ p. 196 ; R. Wen- 
dover, i. p. 407. 



the Alpi. 


of Eadgar. 

andheby Wiiitoniensis ecclesise ordmatas est Brihthel- 

Byrhthelm. ^tt n • • us 

mus, Wellensis episcopus v"*. 

A.D.959. ^lfsinus Dorubernensis archiepiscopus, dum 

^h^^ Romam pro petendo pallio tenderet, in Alpinis 

montibus gelu niveque obstrictus defecit.^ Rex 

West-Saxonum Eadwius, iv. annis regni sui per- 

actis^ defunctus^ Wintoniao in Novo Monasterio 

est sepultus ; cujus regnum suus germanus» rex 

Mercensium Eadgarus^ ab omni Anglorum po- 

pulo electus, anno setatis suse xvi^, adventus vero 

Anglorum in Britanniam quingentesimo decimo^ 

trecentesimo autem sexagesimo tertio ex quo 

sanctus Augustinus et socii ejus Angliam vene- 

runty suscepity divisaque regna in unum copula- 

Byrhtheim vit. Byrhthclmus Sumorsetensium episcopus 

canterbaiV^ ad archiprdesulatum Cantwariae sedis deligitur ; 

deposed, and •■•■■.. . a » i 

succeeded by scd quia ad tautam rem mmus erat idoneus 

Dun8tan. •■■.. » o i f , i » 

judicio omnium,'^ ad rehctam nuper ecclesiam 
suam rediit. Dehinc beatus Dunstanus^ Athelmi 
archiepiscopi ex fratre nepos^ Gldestonise abbas, 
post Hwicciorum et Lundoniensium episcopus^ ex 
respectu divino et sapientum consilio, primae 
metropolis Anglorum primas et patriarcha in^ 
stituitur : a quo et caeteris sapientibus ipse rex 
Anglorum Eadgarus decenter instructus^ passim 
improbos oppressit, rebelles sub asperitatis cor- 
rectione redarguit, justos et modestos dilexit^ 
Restoration destructas Dci ecclesias renovavit et ditavit, ab- 

ofchurche8 ... !_•• i • •• j i j 

andmonas- icctis cx coenobus clencorum neniis, ad laudem 


' Obstrktus d^ecitJ] Malmes- 
bury (De Pont. lib. i.) and Wen- 
dover (i. p. 407) inform us, that 
MUsigey when " ad recipiendum 
pallium Romam per Alpes con- 
tendebat, ibi nivali fiigore gela- 
tus, nihil aliud remedii commi- 
uisci potuit quam ut exenterH- 
torum equorum adhuc spirantibus 
extis immergeret pedes, quibus 

sancti (Odonis) sepulchrum vio- 
larat; sed, nec sic algore defi- 
ciente sed potius invalescente, 
vitam flagitiosam morte misera 
terminavit.'' For the account of 
the violation of the tomb, see the 
same authorities. 

^ Judicio omnium»'] Jussus a 
rege Cantuaria discedit, atque 
ad relictam, etc. Editt. 


summi Greatoris, monachorum et sanctimonialium 
catervas aggregavit^ et plusquam xl. monasteria 
cum eis constitui jussit ; quos omnes ut fratres 
honorabat^ et ut filios carissimos diligebat, ad- 
monens per se pastores^ quos ipsis praeposuit^ ut 
illos regulariter et irreprehensibiliter vivere ad- 
monerent, quatenus Christo et sanctis ejus in 
omnibus placerent. Erat itaque vir discretus^ 
mitis, humilis^ benignus^ liberalis, misericors, 
armipotens^ bellicosus, jura regni bellica pote- 
state regaliter protegens ; populum in obsequio 
principum^ principes ad justitiam imperiorum for- 
mavit, leges rectas instituit^ regno tranquil- 
lissimo potitus est : neque bello alium lacessere, 
neque lacessitus inferre alii bellum necesse ha- . 
buit; sed regni sui fines prudentia^ fortitudine, 
justitia, temperantia^ quoad vixit^ Deo auxili- 
ante^ custodivit; et quoniam iram ferocis leonis 
contra inimicos habuit^ non solum insularum 
principes et tyranni illum pertimuerunt, verum 
etiam reges plurimarum gentium^ ipsius audi- 
entes sapientiam et strenuitatem^ quidam timore 
atque terrore perculsi sunt^ quidam vero pro sua 
munificentia eum diligebant^ honorabant^ nuigni- 
ficeque laudabant. Imperator etiam primus Th« emperor 
Otto^ qui suam amitam in conjugem habebat, giftsto" " 
mira illi munera direxit^ et cum eo pactum fir- ^S^^^ 

e» •. alliance 

missimse pacis firmavit. with him. 

Sanctus Dunstanus ad Romuleam urbem pro- a.d.96o. 
fectus, indictione tertia^ pallium a Johanne papa ^°\^ 
suscepit: sicque per pacis itinera ad patriani ^°*"' 
remeavit* Paucis exinde mensibus interjectis, oswaid 

1. ... ,. . . . ' j. .• made bp. of 

regalia petit Iimma^ januam regise pietatis sug- winton. 
gestione preceque pulsat humillima^ ut religio- 
sum^ mitem^ humilemque monachum^ sui prsede- 
cessoris Odonis firatruelem^ B. Oswaldum^ quem 
in timore divino> sanctisque virtutum operibus 



A. D. 968. 

bp. ofWin- 
ton ob. ; 

verissime probaverat excrevisse^ promoveret ad 
poDtificale decus Wigorniensis ecclesise. Annuit 
rex Eadgarus quod sanctus petebat Dunstanus, 
Guthheard ^t ab ipso iuthronizatur ad summum sacerdotium 
^'.f^tl beatus Oswaldus. Defuncto Guthardo Saelesi- 
ensi episcopo, successit ^lfredus. 

Sanctus JSthelwoIdus/ venerabilis abbas, a B. 
DuDstano educatus, mortuo BrihtheImo> episco- 
patum Wintoniensis ecclesiae suscepit ; et eodem 
anno, jussu regis expulsis clericis^ Vetus Mo- 
ciergy nastcrium cum monachis instituit. Hic namque 

expelled ; ' 

mouksesta- Tegem, cujus cximius erat consillarius^ ad hoc 
maxime provocavit^ ut clericos a moDasteriis ex- 
pelleret> et monachos sanctimonialesque in eis 
collocari juberet.* 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus Ordgari 
ducis Domnaniae filiam^ JSIfthrythamnomine^post 
mortem viri sui w^thelwoldi^ gloriosi ducis Ori- 
entalium Anglorum^ in matrimonium accepit;^ 

hifl offgpring. ex qua duos filios, Eadmundum et ^thelredum, 
suscepit. Habuit etiam prius ex iEgelfleda 
Candida, cognomento Eneda/ Ordmseri ducis filia, 
Eadwardum, postea regem et martyrem ; et de 
sancta Wlfthrytha, virginem Deo devotissimam 

Mpnksesta- Eadgitham. Eodem anno rex idem monachos in 

blUhed at ^ 

winton and Novo Mouastcrio et in Middeltune collocavit, et 

Middleton. ' 

illis ^thelgarum, istis Cinewardum abbates con- 

A. D. 964. 


^ ^thelwoldus,'] Abbendonen- 
sis ecclesiae. L, add. 

' Sax. Chron. Vice vero S. 
^thelwoldi, Abbendonias abbas 
constituitur Osgarus, ejusdem 
monasterii monachus ; sed quia 
ecclesiam Abbendonensem ante 
susceptum episcopatum dedican- 
dam reliquerat, post sui conse- 
crationem et ipsam una cum B. 
Dunstano et aliis nonnullis co- 

episcopis suis in honore Dei 
genitricis Mariae consecravit, v. 
Kal. Jan. [28 Dec]. Add, L, 

^ Accepit,'] Sax. Chron. For 
the romantic story of -^lfthryth 
(Elfrida) see W. Malm. § 157. 
G. Gaimar apud Petrie^ v. 3601 
seqq., Bromton. 

* Eneda,^ i. e. The Duck. 
^ Sax. Chron. 



Rex Anglorum pacificus Eadgarus, in mona- a. d. ger. 
sterio Rumesige, quod avus suus rex Anglorum Rjmsef .- 
Eadwardus Senior construxerat, sanctimoniales abbSr'^" 
collocavit^ sanctamque Mserwynnam super eas 
abbatissam constituit. 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus^ monacbis a. d. 968. 
in Exanceastra congregatis, virum religiosum Ex?te?:** 
Sidemannum illis abbatis jure praefecit. Mortuo bit! eSi?^ 
Aldredo Lindisfarnensi episcopo^ successit Al- dfsVMn^^Sb.; 

«liliQ JElfHig 

oius, Buccced». . 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus S. Dun- a.d.969. 
stano Dorubemensis, et B. Oswaldo Wigor- ^^^^^ar^ 
niensis. et S. JSthelwoldo Wintoniensis ecclesise Sf"^ ^™"* 

* Mercia, 

episcopis prsecepit, ut, expulsis clericis, in ma- f"tr(S2c^d. 
joribus monasteriis per Merciam constructis mo- 
nachos collocarent. Unde S. Oswaldus, sui vdti secuiar 
compos enectus, clericos Wigorniensis ecclesise peiied from 

, .-1 , , .^ . . -, Worcester. 

monachilem habitum suscipere renuentes de mo- 
nasterio expulit; consentientes vero hoc anno, 
ipso teste, monachizavit, eisque Ramesiensem 
coenobitam Wynsinum, magnse religionis virum, 
loco decani prsefecit.^ 

Sancti ac venerabilis antistitis Swithuni reli- a.d.97o. 
quise, peractis a sepultura ejus cx. annis, . in- J/|^*^|^f ." 
dictione xiii., idus Julii [15 Jul.], feria sexta, *^'"' 
sublatse sunt de monumento a S. ^thelwoldo, 
venerabili praesule, et ab iEIfstano Glaestoniensis, 
et ^thelgaro Novi Monasterii abbatibus, et in 
basilica Apostolorum Petri et Pauli decentissime 
sunt reconditae. Eodem anno Osulfus Wiltoni- osuifbp.of 
ensis prsesul obiit, et in Wiltonia tnmulatus est; ^ugar 
pro quo vir venerandus ordinatus est iEIfgarus.* *"*'*'** 

' Wyiuinum pr^ecit,'] 

Hist. Rames. c. xx. 

' ^lfgarus,'] The authorities 
vary with regard to the order of 
succession of iElfgar and iElf- 

stan: MS.B. and Malmesbury 
(De Pont. lib. ii.) agree with the 
text ; while, according to the list 
at the end of Florence, and the 
other MSS., iElfstan appears as 



A. D. 971. 

the ealdor- 
men JElf- 
heah, and 
Ordgar ob. 

A. D. 972. 

ofthe New 
Minster at 

^lfwold bp. 



Oskytel abp. 
of York ob., 


A. D. 973. 

Oswald re- 
ceives the 
pall. Eadgar 
and anointed 
at Bath ; 

sallt round 
Chester : 
eight kings 
pay liim 
nomage, and 
row him up 
the Dee. 

Clito Eadmnndus, regis Eadgari fHms, obiit, et 
in monasterio Rumesige honorifice est sepultus.^ 
Eodem anno Alfegus Suthamtunensium dux 
obiit^ et Glasstonise tumulatus est. Non multo 
post Ordgarus dux Domnaniae> socer regis Ead- 
gari, decessit> et in Exanceastre sepultus est. 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus Novi Mo- 
nasterii ecclesiam^ a patre suo rege Eadmundo 
inceptam, a se yero perfectam^ honorifice dedi- 
care prsecepit. Eodem anno ^lfwoldus Domna- 
niae prdBSul xix^. episcopatus sui anno decessit> 
et in Cridiantune sepultus requiescit.^ Defuncto 
Eboracensi archiepiscopo Oskytello, suus pro- 
pinquus S. Oswaldus^ Wigomiensis episcopus^ 
pro eo in archiepiscopatum el^itar. 

[Stephanus papa c.xxxiv.^] : a quo sanctus 
Oswaldus pallium suscepit. Rex Anglorum pa- 
cificus Eadgarus, suaa aetatis anno xxx^., in- 
dictione prima^ quinto idus Maii [11 Maii]^ die 
Pentecostes^ a beatis praesulibus Dunstano et 
OswaldOy et a caeteris totius Angliae antistitibus, 
in Civitate Acamanni benedicitur, et cum maximo 
honore et gloria consecratur^ et in regem ungi- 
tur. Interjecto deinde tempore, ille cum ingenti 
classe, septentrionali Brytannia circumnavigata^ 
ad Legionum Civitatem appulit; cui subreguli 
ejus octo/ Kynath^ scilicet^ rex Scottorum^ 
Malcolm rex Cumbrorum^ Maccus plurimarum 
rex insulamm^ et alii quinque^ Dufnal^ Siferth^ 
Huwal, Jacob^ Juchil, ut mandarat, occurre- 
runt^ et quod sibi fideles et terra et mari co- 

the immediate successor of Osulf. 
Defuncto .^Elfredo Saelesiensi epi- 
Bcopo, snccessit Eadelmus. Add, 
aiia manu. 

' SepuUusJ] Sax.Chron. a. 972. 

^ Requiescit,'] Cui Sidemannus 
successit. Add, alia numu. 

* Stephanus papa oxxxiv.] 
This should be Benedict VI., who 
reigned from 972 to 974. 

* Subreguli^uaoeto.^TheSsLJi, 
Chron. says six, but does not 
fpYe ihe names. 



operatores esse vellent^ juraverunt : cum quibus 
die quadam scapham ascendit, lUisque ad remos 
locatiSy ipse clavum gubemaculi arripiens^ eam 
per cursum fluminis Deae perite gubemavit^ omni- 
que turba ducum et proceram, simili navigio 
comitante^ a palatio ad monasterium S. Johannis 
BaptistdB navigavit; ubi facta oratione, eadem 
pompa ad palatium remeavit : quod dum intraret^ 
optimatibus fertur dixisse, tunc demum quemque 
suomm successoram se gloriari posse r^em An- 
glorum fore, cum tot regibus sibi obsequentibus^ 
potiretur pompa talium honoram. Sumertunen- Byrhtheim 
sis episcopus Brihthelmus obiit^ et in Wyllum^ ob!; 
humatus est ; cui successit Middeltunensis abbas cyneweard 

^ . - Bucceeds. 


Hoc anno terrae motus per totam Angliam A.D.974. 
factus.est maximus. [Ebergerius archiepiscopus q£l?[*Abp. 
Coloniensis obtulit in sempitemum Scottis mona- ^^towrthe 
sterium Sancti Martini in Colonia, quibus primus Mi^in^^if ^' 
praefuit abbas Minborinus Scottus]. ?he1Srt»? 

Anglici orbis basileus^ fios et decus antecesso* A.D.975. 
rum regum, pacificus rex Eadgarus^ non minuskingE^gar. 
memorabilis Anglis quam Romulus Romanis^ 
Cyrus Persis^ Alexander Macedonibus^ Arsaces 
Parthis^ Karolus Magnus Francis^ postquam 
cuncta regaliter consummavit, anno aetatis suae 
XXXII''., regni autem illius in Mercia et Northhym^- 
bria xix**., ex quo vero per totam Angliam re- 
gnavit xvi^, indictione tertia, viii. idus Julii [8 
Jul.], feria quinta, ex hac vita transivit, filium^ 
que suum Eadwardum et regni et moram haere- 
dem reliquit : ^ corpus vero illius Gla^stoniam 
delatum, regio more est tumulatum.' Is itaqaeofEadgar'» 

, * Daval pro- 

dum viveret iii.dc. robustas sibi congregaverat ceedings. 

> WyUum.'] WeUs. See <A 
brief History of the Bishoprick of 
Somerset,* edited for the Camden 

Society by the Rev. Joseph Hun- 

ter, F.S.A. ' Sax. Chrou. 

' Hist. Rames. cap. xxxvi. 


naves, ex quibns^ Paschali emensa solennitate^ 
omni anno in orientali, in occidentali^ in septentrionali insulse plaga coadunare, 
et ad occidentalem cum orientali classe^ et, illa 
remissa^ ad borealem cum occidentali^ ipsaque 
remissa, cum boreali ad orientalem classem remi- 
gare^ eoque modo totam insulam omni aestate 
consueverat circumnavigare, viriliter hoc agen^ 
ad defensionem contra exteros regni sui> et suum 
Hi8 adminis- suorumque ad bellicos usus exercitium. Hieme 

trationof . . • /* 

jiutice. autem et vere, infra regnum usquequaque per 
omnes provincias Anglorum transire, et quomodo 
legum jura, et suorum statuta decretorum a prin- 
cipibus observarentur, neve pauperes a potenti- 
bus praejudicium passi opprimerentur^ diligenter 
solebat investigare. In uno fortitudini, in altero 
justitias studens, in utroque reipublica^ et regni 
utilitatibus consulens. Hinc hostibus circum- 
quaque timor, et omnium sibi subditorum erga 
eum excreverat amor : cujus decessu totius regni 
status est perturbatus, et post tempus Idetitise, 
quod illius tempore stabat pacifice^ ccepit tribu- 

^ifhere latio uudique advenire ; nam princeps Merciorum 

exnels the 

monkB: iSIfere quampluresque regni primates, magnis 

obcoecati muneribus, abbates cum monachis de 

monasteriisy in quibus rex pacificus Eadgarus 

60S locaverat^ expulerunt^ et clericos cum uxori* 

heisopposedbus suis introduxeruut* Sed huic vesaniae viri 

wine, ^if. timorati, dux Orientalium Anglorum iEthelwinus^ 

Byrhtnoth. Dci amicus, ct suus gcrmanus iElfwoIdus, et 

Byrhtnothus comes^ vir religiosus, restiterunt; 

et^ in synodo constituti, se nequaquam ferre posse 

dixerunt, ut monachi ejicerentur de regno, qui 

omnem religionem tenuerunt in regno: congregato 

dein exercito, monasteria Orientalium Anglorum 

Eadweard maxima strenuitate defenderunt.^ Dum haec 

elected king. ■ 

' Sax. Chron. Hist. RamQs. cap. xxxvin. Ingulph. 


aguntar, de rege eligendo magna inter reghi 
primores oborta est dissensio; quidam namque 
regis filium Edwardum^ quidam vero fratrem 
illius elegerunt ^gelredum. Quam ob causam 
archipraesules Dunstanus et Oswaldus^ cum co- 
episcopis^ abbatibus, ducibusque quam plurimis, 
in unum convenerunt, et Eadwardum^ ut pater 
suus prseceperat, elegerunt ; electum consecrave- 
runt^ et in regem unxerunt.^ Cinewardus Su- cyneweard 
mertuneuBis episcopus obiit. Cometes stellaob.'^ 
autumnali tempore visa est.^ 

Fames valida Angliam invasit. Quo anno a.d.976. 
vir magnificus dux Oslacus injuste expellitur ^l^hed. 

In East-Anglia^ apud villam quae Cyrtling a.d.977. 
nominatnr^ maxima synodus celebratur.^ Dehinc K^iif^n; 
apud Kalne, regiam villam^ dum aliacelebraretur^ ^ident 
totius Anglise majores natu^ qui ibidem congregati 
fuerant^ excepto sancto Dunstano, de solarib 
corruerunt^ quorum quidam mortui snnt^ qui- 
dam vero mortis periculum vix evaserunt.^ 
Tertia apud Ambresbyrig synodus celebrata est. |^<^.«* 
Donmanise praesul Sidemannus obiit ; * cui Alfri- sideman li.; 

^^ ofCreaiton 

CUS SUCCeSSlt. ob. 

Rex Anglorum Eadwardus^ jussu novercaB suae a. d. 978. 
iSBlfthrythse reginae^ in loco qui Corvesgeate dici- E^^wei^at 
tur> a suis injuste occiditur, et apud Werham noh ii^^Lri^n of 
regio more sepelitur ; cujus frater ^gelredus^ -aEtheired. 
clito egregius, moribus elegans^ pulcher vultu^ 
decorus aspectu, indictione sexta, die Dominica^ 
xviii. kal. Maii [14 Apr.], post Paschalem festi- 

' Osbern, Vita DunBtani. 

' Sax. Chron. 

' Sax. Qiron. Defuncto Al- 
garo Wiltunensi praesule, suc- 
cessit iElfstanus abbas Sancti 
iEthelwoldi apud Abbendoniam : 

illi substituitur Siricius. Add, 
alia manu, B. 

* StdemannusobiU,'] Chijuscor- 
pus Abbandoniam defertur, et in 
porticu S. Pauli Apostoli illie 
decenter humatur. L. Add, 






vitatem^ a sanctis archipraesulibus Dunstano et 

OswaldOy et decem episcopis, in Cjmgestune, ad 

iBifwoidbp. refrni fastisium est consecratus.^ iElfwoIdus Dor- 

ofSherbume ? . . , ... ^ . o • i. 

ob. setensium episcopus obiit^ et in Scireburnan 

sepultus est.^ Nubes per totam Angliam, media 
nocte, nunc sanguinea, nunc ignea visa est; 
dehinCy in radios diversos et colores varios mu- 
tata, circa auroram disparuit.' 

Dux Merciorum iElferus cum multitudine 

populi Werham venit, sancturoque corpus pre- 

?b!aftMbi^. tiosi regis et martyris Eadwardi de tumulo suble- 

vari prdDcepit ; quod dum esset nudatum^ sanum 

atque incolume ab omni clade et contagione est 

inventum: lotum deinde» novisque vestimentis 

indutum, ad Sceaftesbyrig est delatum^ et honori- 

fice tumulatum.^ 

A. D. 980. ^thelgarus Novi Monasterii venerabilis abbas, 

5sdJi"oM defuncto Eadelmo, sexto nonas Maii [2 Maii], 

^cc^ Seolisigensis ecclesiae prsesulatum suscepit. Eo- 

dem anno Suthamtonia a Danicis piratis devasta- 

tur, et ejus cives omnes fere vel occisi, vel ca- 

TheKorth- ptivi suut abducti. Nec multo post Tenetland 

uteThan^ iusulam idem devastat exerdtus. Quo etiam 

and Cbe- ^» »1^ a» -r • • • -mrr 

shire. anno Civitatis Legionum provmcia a Norwegen- 
sibus piratis devastatur.^ 



Sancti Petroci confessoris monasterium in 
Comubia devastatum est a piratis, qui anno 
Seroiuhire prseterito Suthamtoniam devastarunt : qui deinde 
^an^|^^4n Domnania, et in ipsa Comubia, circa ripas 
^fstanbp. maris, frequentes prsedas agebant. JSlfstanus 
sigeric/'^ " Wiltoniensis episcopus defunctas, Abbandonise^ 
sepelitur;^ pro quo Siricius episcopatum susce- 


' Sax. Chron. aa. 978 and 979, 
the latter evidently wrong, as ia- 
conaistent with the indiction. 

^ Sax. Ghron. 

^ Sax. Chron. a. 979. 
* Sax. Chron. a. 980. 
^ Abbandonite.'] Sicut ipse op- 
tayerat, honorifice. L, add. 


pit.^ Eximiae vir relig^onis Wulstanus Glasto- wuifotim 
niensis decanus obiit. GiMtonbury 

Ad provinciam Dorsetensium tres naves pira-°^D.982. 
tarum applicuerunt, et Portland devastarunt. j^^**^ 
Lundonia igne cremata est. Suthamtunensium ][^]^- 
dux JSthelmarus^ et Suth-Saxonum dux Eadr^^J^^^ 
winus decesserunt^ et istius corpus Abbandoniae^ Saran?*^' 
illius vero Wintoniae in Novo Monasterio sepul- Eadwine ob. 
tum est. Hereluve Sceaftesbyriensis, et Wlfwin Heroiofia 
Werhamnensis abbatissse de hac vita transierunt. shaftMbury 
[Eodem anno Romanorum imperator Otto Secun- Z,^^ 
dus, cum in partes Graeciae devenisset, Saraceno- *»»«s»"»ce"»5 
rum exercitum, terras Christianorum depopulatu- 
rum, obvium habuit, cum quibus proelium iniit, 
caesisque multis ex his et illis, victor extitit. 
Quo domum revertente, Otto, filius fratris sui 
Liutolfi, filii imperatoris Ottonis Primi, et filiae hb nephew 
regis Anglorum Eadwardi Senioris, obiit.« "^ '^* 

Dux Merciorum Alferus, regis Anglorum Ead- ^^^^,[,401- 
gari propinquus, decessit, ejusque ducatum fiUus JJ,^^- 
suus Alfricus suscepit.« --^^ ^y 

Sanctus JBthelwoIdus Wintoniensis episcopus, a.d.984. 
indictione secunda,^ kal. Augusti [1 Aug.], e secu- to!rf^!Ston 
lo migravit ; cui successit Bathonicus abbas iEl- suw^*!***' 
phegus.^ Hic in monasterio, cui Deorhyrste voca- 
bulum est, religionis susceperat habitum.^ 

Venerabilis monachus Eadwinus Abbandu- a.d.98s. 
nensi monasterio abbatis jure praeficitur.* Kyne- S^™/ 

. , Abingdon. 

* Siricius episcopatum suscepit,'] 
Some confusion preyails in the 
order of succession of the bishops 
of Wilton ; in the list at the end 
of Florence, .Slfstan stands be- 
fore ^fgar, while in Malmes- 
bury (De Pont lib. u.) it is the 
reverse ; Sigericus (SiriGius) tfaen 
follows. For.£lfiganistwoMSS. 
have Wulfgar, as in the printed 
editions <^ Florence'8 text, and 
Sax. Chron. 

* Sax. Chron. 

• Secunda,'] An error appa- 
rently for ^ duodecima.' 

* Habitum.'] Domnus etiam 
Osgarus abbas Abbendoni» per 
idem tempus diem clausit ulti- 
mum. L, add, 

• PnBflcitur.] For this entry 
MS. L. (a. 964-^) has « Erat 
tunc m%|or domHS regias ^fricuB 
qiiidui pntpoleBii frfttrem ha- 



bp. ofWellB 
ob.; Sigegar 

A. D. 986. 





Abbot Hin- 
borinuB ob. ; 
sucoeeded by 

A. D. 987. 

A feyer and 

A. D. 988. 

The Danee 



Goda and 




sncceeded by 


wardo Wellensi episcopo defuncto^ successit 
Sigarus abbas. 

Rex Anglorum ^gelredus, propter quasdam 
dissensiones^ civitatem Hrofi obsedit^ et visa ca- 
piendi illam difficultate, iratus discessit^ et terras 
Sancti Andreae Apostoli devastavit,* Dux Merci- 
orum Alfricus, iEIferi ducis filius^ Anglia expelli- 
tur.^ [Minborinus abbas Scottus, in monasterio 
S. Martini in Colonia obiit xv. kal. Augusti [18 
Jul.], die Dominica ; Kilianus ei successit]. 

Hoc anno duae retro saeculis Anglorum genti 
incognitae pestes, scilicet^ febris hominum^ et lues 
animalium^ quae Anglice Scitta vocatur, Latine 
autem fiuxus interaneorum dici potest, totam An- 
gliam plurimum vexaverunt, et clade pervalida 
tam homines afficiendo^ quam animalia penitus 
consumendo^ per omnes fines Anglise inedicibili- 
ter desaevierunt.* 

Wecedport a Danicis piratis devastatur^ a 
quibus etiam satrapa Domnaniae^ Goda nomine/ 
et miles fortissimus Strenwoldus^ cum aliis non- 
nullis perimuDtur; sed tamen ex illis pluribus 
occisis^ Angli loco dominantur funeris. B. Dun- 
stanus archiepiscopus^ indictione prima^ xiv. ka- 
lend. Junii [19 Maii], Sabbato/ obiit, cui successit 
iEthelgarus, primus in Novo Monasterio abbas a 
B. iEthelwoIdo Wintoniae factus, post Australium 
Saxonum episcopus.^ 

jSBthelgaro Doruberniae archiepiscopo successit 
Siricius^ Wiltunensiura episcopus^ qui, clericis a 

nachum : hic apud regem pretio 
exegit ut frater ejus Abbendoniae 
abbas praeficeretur, quod et fa- 
ctum est/ 

^ Sax. Chron. 

' Sax. Chron. a. 985. 

' Sax. Chron. a. 986. 

* Sabbato."] In988^xiv.kal. Jun. 
fell on a Saturday ; but, a. 1012, 

Florence renders ' Satemes dseg* 
by Sabbatum, 

^ EpMcfljms.] Cui sedes tunc 
erat apud Selesium ; illique suc- 
cessit Ordbrihtus ad Selesium. 
C. B, Add. alia manu. 

' Siricius,'] To this archbishop 
Sigeric iElfric dedicated his Ho- 



Cantaaria proturbatis> monachos induxit. De- a.d. 990. 
functo Alsio Lindisfarnensi praesule, Aldhunus gi^JSSf 

SUCCeSSlt. ceeded by 

Eodem anno Gipeswic Dani depopulati sunt, ^*^**^""; 
quorum duces fuerunt Justin, et OuthmundTheDanes 
filius Steitan ;^ cum quibus non multo post stre- S^^^e 0^*^^ 
nuus dux Orientalium Saxonum Byrhtiiothus ^J^^Jf' 
juxta Mseldunan proolium commisit ; sed utrin- Byrhtnoth. 
que infinita multitudine csesa, ipse dux occubuit ; 
Danica vero fortuna vicit.* Quo insuper anno, Mnit« firat 
Sirici, Dorubernensis archiepiscopi, et .ducum Sane». 
^thelwardi et Alfrici consilio, Danis tributum, 
quod erat decem millia librarum, primitus datum 
est, ut a crebris rapinis, cremationibus, et homir 
num occisionibus, quas circa ripas maris frequen- 
ter agebant, desisterent, pacemque firmam cum eis 
tenerent.' Sanctus Oswaldus archiepiscopus mo- ^^^^ 
nasterium Ramesege, quod ipse et Dei amicus J^^*®^ 
dux Orientalium Anglorum ^thelwinus con- 
struxerunt, divino adjutus auxilio, et confortatus 
adminiculo ^scwii Lincolniensis episcopi, sexto 
idus Novembris [8 Nov.], feria tertia, conse- 

Sanctus Oswaldus archiepiscopus, indictione a.d. 992. 
v., secundo kal. Martii [29 Feb.], feria secunda, ob.j* 
transiens ex hac vita, regni coelestis gaudia con- 
scendit,^ et Wigomiae iu ecclesia sanctae Mariae, 
quam ipse a fundamentis construxerat, requier 
scit; cui venerabilis Medeshamstudensis^ abbas Eaiduij 

' succeeds. 

Aldulfus successit, pro quo Kenulfus abbatis 

jure fungitun Nec diu post excessum ^eati ^«t^^ «[^^ 

} Steitan.'] See the treaty with 
these chieftains in the 'Ancient 
Laws and Institutes of England.' 

' Sax. Chron. See the poem 
on the battle of Maldon and death 
of Byrhtnoth in ' Analecta Anglo- 
Saxonica,'p. 131. 

' Sax. Chron.a. 901^andagain 
a. 993. 

* Hist. Rames. cap. lxii. 

' Sax. Chron. 

6 MedeihawuiMdendB.} Of Pe- 


Oswaldi, egregiae dux memoriae ^thelwinns> Dei 

amicus, defunctus est/ qui fratribus suis ^thel- 

woldo, et Alfwoldo, et ^gelsino, licet junior 

aetate, illos tamen mansuetudine^ pietate, bonitate, 

et justitia excellebat, et, ut vir maximaD hone- 

statis et munditiae^ Paradisi civibus, uti credi libet, 

est allectus; cujus corpus maximo cum honore 

Ramesegiam delatum, a sancto Alphego Winto- 

A fleet niensi episcopo est tumulatum.* Consilio jussuque 

London. rcgis Anglorum ^gelredi, procerumque suorum, 

de tota Anglia robustiores Lundoma^ congregatae 

sunt naves, quas rex, lectis instruens militibus, 

illis Alfricum, cujus supra meminimus^ et Tho^ 

redum duces, JBlfstanum Wiltoniensem, et JBsc- 

wium' episcopos praefecit, mandans ut^ si quo 

modo possent, Danorum exercitum in aliquo 

jmt^wndM portu circumyallando comprehenderent. Verum 

and fleesto dux Alfricus clauculo nuutium ad hostes mittens, 

the Dsnes. 

hortatur ut sibi consulerent, et prdBcaverent ne 
ab exercitu regis improvise circumvenirentur : 
ipse vero dux, exemplum flagitii singulare, nocte 
qvLdd praecessit diem quo cum Danis Angli statue- 
rant fortiter dimicare, clam omnibus ad classem 
profugit Danicam, et cum eis mox foedam iniit 

g^«jt^o^^« fiigam. Quod ubi cognovit classis regia, fu- 
gientes insequitur : nec mora^ ex illis una tantum 
navis capitur, omnique in ea multitudine caBsa, 
spoliatur^ caeteris per fugam lapsis, solum Lun- 
donienses cum Orientalibus Anglis fortuito casu 
occurrerunt, commissoque proelio, multa millia 
Danorum occiderunt ; insuper etiam ducis Alfrici 
navem^ cum militibus et armis/ ipso per fugam 
vix elapso, ceperunt, et victores extiterunt.^ 
A.D.993. Hoc anno praedictus exercitus Danorum Beb- 

sacked; bauburh infregit, et omnia quae in ea sunt 

' Sax. ChroD. 

^ Hist. Rames. cap. lxii. 

^ ^scwium.'] Bishop of Dor- 



reperta secum asportavit ; debinc ad ostium Hum- Lindsey «nd 
brae numiiiis cursum suum dirigens^ in Lindesege briaravaged. 
et in Northhymbria^ multis villis incensis homini- 
busque csesis^ magnam praedam cepit ; contra 
quos proviuciales quamplures conglobati pro- 
peranter ascenderunt ; sed cum proelium essent Treachery of 
commissuri. dnces exercitus. Frana 'videlicet. th^s^t^and 
Frithogist^ et Godwinus, quia ex paterno ge- 
nere Danici Aierunt, suis insidiantes^ auctores 
fogae primitus extiterunt. Eodem anno^ jussuiBuisar 
regis .^Egelredi^ excaecatus est Alfgarus^ prsedicti 
ducis Alfrici filius.^ 

Anlafus rex Norreganorum^ et Sweinus rex A.D.994. 
Danorum^ die Nativitatis sanctae Mariaa [8 Sept.], 5JS?Stock 
xciv. trieribus Lundoniam advehuntur, quam JSJfdw and 
mox efiringere et incendere conantur; sed, Dei ^SS^zfK^t, 
suseque genetricis Mariae juvamine, non sine §1221!' *°* 
parvo detrimento sui exercitus a civibus repel- 
luntur : unde, furore simul et tristitia exasperati, 
eadem die recesserunt inde, et primitus in East- 
Saxonia, et Cantia, circaque ripas maris, deinde 
in Suth-Saxonia, Suthamtunensique provincia 
villas incendunt, agros devastant, et, sine respectu 
sexus, quamplures ferro et flamma absumunt, 
praedamque ingentem agunt. Ad postremum vero, 
equos sibi rapientes, multasque per provincias 
debacchando discurrentes, ne sexui quidem mu- 
liebri, vel innocuae parvulorum pepercerunt aetati, 
quin universos atrocitate ferina contraderent xhey receive 
morti. Tunc rex JSgelredus, procerum suorum winter «t 

' Sax. Chron. 

' Rex Norreganorum,'] This 
was the famous Norwegian kinj^ 
Oiaf Tryggvason, who, after his 
conversion and baptism by a 
hermit on one of the SdUy 
islands, became a most Gruel 
persecutor of his pagan conn- 
trymen. He perished by leap- 

ing overboard with the survi- 
Tors of his crew, in the battle 
of Svoldr (a. 1000), against the 
combined fleets of his former ally, 
Syein king of Denmark, and 
Olaf of Sweden. See the Treaty 
between him aiid Athelred in the 
< Ancient Laws «nd Inatitiitea of 


southamp' consilio^ ad eos legatos misit^ promittens tribu- 

tum et stipendium ea conventione illis se datu- 

rum^ ut a sua crudelitate omnino desisterent; 

qui petitioni regis acquiescentes, ad suas regressi 

sunt naves^ et sic ad Suthamtun totus congrega- 

tus exercitus ibidem hiemaverunt; quibus de 

tota West-Saxonia stipendium dabatur; de tota 

vero Anglia tributum^ quod erat xvi. millia libra^ 

Aniafis rum^ dependcbatur. Interea^ jussu regis JSgel- 

AndoYer; rcdi, Wintonieusis episcopus Alphegus^ nobilisque 

dux iEthelwardus regem Anlafum adierunt^ obsi- 

dibusque datis^ illum ad regiam villam Andeafa- 

ran^ ubi rex manebat^ cum honore deduxerunt ; 

quem rex honorifice suscepit^ confirmari ab epi- 

scopo fecit, sibi in filium adoptavit^ regioque 

promiset not muncre donavit : ille vero se non amplius ad An- 

Engiand gliam cum exercitu venturum^ regi ^gelredo 

army. promisit^ ct ad naves postea rediit» aestateque 

imminente ad patriam devectus, sua promissa 

bene custodivit.^ 

A.D.995. Cometa visus est. Siricio Doruberniae archi- 

Ab^Ti^erio episcopo succcssit Alfricus monachus Glastonien- 

^^by sis^ Wiltuniensium episcopus^ illique successit^ 

wiiton,*Md ' ad Wiltuniam Brihtwoldus. Lindisfame-Ii dici- 

woid! ^*^*" tur insula quae a vulgo Halig-ealond appellatur : 

in mari sita est^ maris recessus quotidie intran- 

tibus siccum praabet iter. In hac insula sedes 

episcopalis fuit Cuthberti et antecessorum ejus^ 

Ss"*cuth" successorum quoque multo tempore. Ea vero 

berht. tcmpestate^ qua Hinguar et Hubba Angliam 

vastaverunt/ Eardulfus, qui tunc episcopus erat 

Lindisfamensis ecclesiae^ cum his qui in ecclesia 

erant^ incorraptum S. Cuthberti corpus tollens, 

insulam reliquit^ propter barbarorum immanita- 

tem, et per aliquot annos incertis sedibus cum S. 

* Sax. Chron. ' VasiaveruntJ] A. D. 875. 



Cuthberti corpore vagabatur^ donec in loco <l^i^j^^*°" 
Cunegaceastre dicitur, episcopalis cathedra esset gJJJ^j*® 
locata, quod factum est tempore -ffilfredi regis street^ ^^ 
Anglorum. Post annorum curricula muItorUm j to Durham. 
regnante JSgelredo rege Anglorum, corpus san- 
ctum, sicut oraculo coelesti praemonstratum fuerat, 
in Dunhelmum perlatum est, atque sedes episco- 
palis ibidem constituta. Idcirco sanctus Beda 
Lindisfarnensem ecclesiam ponit, ubi primitus 
sedes erat episcopalis; tempore namque Beda; 
nuUa erat cognitio Dunhelmi. Anno vero ab in- 
carnatione Domini nostri Jesu Christi d.cgcg.xcv.» 
sedes episcopalis in Dunhelmum translata est. 

Alfricus Doruberniae archiepiscopus consecra- a.d.996. 

. l Abp. iElfrie 

tUr. eonsecrated. 

Danorum exercitus, qui remanserat in Anglia, A.D.997. 
circumnavigata West-Saxonia, ostium Sabrinee enter the^ 
fluminis intravit^ et nunc septentrioualem Bry- ravage' 

.. ^i* •Tv • Comwall, 

tanniam> nunc Cornubiam^ nunc in Domnania Devon, etc.-, 
Wecedport devastavit, villisque quamplurimis in- 
censis, multas hominum strages dedit. Deinde, land in the 
Penwithsteort^ regirato, in ostium fluminis Ta-- 
merae Domnaniam et Comubiam sequestrantis 
devectus, navibus prosilivit, nulloque prohibente, 
usque ad Lydefordam suum incendium continua- 
vit, et caedes hominum reiteravit. Ad haec etiam bum Tavi. 
Ordulfi Domnaniae primatis monasterium, quod ^^ ^ ^* 
Teavistoce nominatur, combussit, ingentique 
prseda onustus, ad naves repedavit, eodemque in 
loco hiemavit.' 

Memoratus Paganorum exercitus ostium flu- a.d.998. 
minis quod Frome dicitur appulsus, Dorsetaniam '^^ag^Tx- 
maxima ex parte devastavit^ dein frequenter In- Sund«' 
sulam Vectam adiit, saepe Dorsetaniam repetiit, ISSS! *"^ 

* Sax. Chron. 

' Penwithsteart,'^ The Land's 

' Sax.Chron. Defuncto Sigaro 
Wellensi episcopo, successit Al- 
winus. Add, alia manu. 



A. D. 999. 

The Danm 




moreque solito praedae institit^ et quotiescunque 
in Vecta jacuit^ de Suth-Saxonia^ et de Sutham- 
tonensi provincia sibi victum accepit. Adversus 
tantam tempestatem multotiens congregatus est 
exercitus.sed quotiens proeUumessentcommissuri, 
Angli, aut insidiis^ aut aliquo infortunio impediti, 
terga verterunt^ et hostibus victoriam dederunt.^ 

Ssepe dictus exercitus Paganomm ostium Ta- 
mensis fluminis ingressus^ per flumen Meode- 
weage Roveceastram advehitur^ eamque paucis 
diebus obsidione cinxit. Ad quos repellendos con- 
globati Cantwarienses^ asperum cum eis proelium 
ineunt^ sed multis ex his et illis caesis, Dani loco 

and ravage dominantur funeris. Hinc equites effectiy occiden- 
talem Cantise plagam ferme totam sunt demoliti. 
Qua re cognita^ rex Anglorum JSgelredus^ suo- 
rum primatum consilio, et classem et pedestrem 
congregavit exercitum; verum dum paratae es- 
sent naves^ duces exercitus de die in diem moram 
coeptis innectentes, populum graviter vexabant. 
Ad ultimum vero, nec classica nec pedestris 
manus quicquam communis utilitatis agebat, 
prseter populi laborem, pecunias perditionem^ 
hostium incitationem.^ 

Danorum classis praefata hoc anno Nortman- 
niam petit. Rex JSgelredus terram Cumbro- 
rum fere totam depopulatus est. Hic sudB classi 

SJTmm!"'^ mandavit, ut circumnavigata Septentrionali Bry- 
tannia, in loco constituto sibi occurreret ; sed vi 
ventorum praepedita non potuit: insulam tamen 
quae Mopege dicitur devastavit.^ 

A.D. 1001. Inventio corporis sancti Ivonis archiepiscopi.^ 

|"Ji;Jj°°°'Memoratus Paganoqim exercitus de Normannia 


They sail to 

' Sax. Chrou. DomDaniae prae- 
sule ^EIfrico defuncto, successit 

Alfwoldus, illique alter 
woidus. Add, alia manu. 


* Sax. Chron. 

' Archiepiscopi.^ For the ftill 
particulars of this discovery see 
Hist. Rames. cap. lxviit. 


Angliam revectus^ ostium fluminis Eaxae ingredi- Tbe Danes 
tur, et mox ad expugnandam urbem Exancea^ sxeter. 
stram egreditur ; sed dum murum illius destruere 
moliretur^ a civibus, urbem viriliter defendentU 
bus, repellitur; unde nimis exasperatus, more 
solito yillas succendendo, agros depopulando, 
homines csedendo, per Domnaniam vagatur. 
Quare Domnanienses^ et Sumersetunenses inBattieat 
unum congregati, in loco qui dicitur Penho, cer- 
tamen cum eis ineunt; sed Angli^ pro militum 
paucitate^ Danorum multitudinem non ferentes, 
fugam capessunt; illi vero multa strage facta 
victores existunt. Deinde adeptis caballis^ per 
totam fere Domnaniam pejora prioribus mala 
gesserunt^ ingentique praeda capta, naves repe- 
tierunt. Inde ad Vectam Insulam cursum direxe- Tbe Daner 

ravage the 

runt. et modo in ea. modo in Suthamtonia. modo ^p^t 

' ' ' Wight, 

in Dorsetania. nuUo obsistente. diu solitse prasdse Hants, and 

' ' ^ Donetshire. 

institerunt^ et in homines ferro^ et in villas igne 
sunt in tantum grassati^ ut cum illis nec classica 
manus navali, nec pedestris exercitus certare 
auderet prcelio terrestri: idcirco et regi non 
parva moestitia^ et populo indicibilis inerat tri- 

Rex Anglorum .^Bgelredus^ habito consilio a.d. 1002. 
cum regni sui pnmatibus^ utile duxit a DanistotheDanes. 
dextras accipere^ illisque, ut a malis cessarent^ 
stipendium dare, et placabile tributum solvere. 
Hujus rei gratia dux Leofsius ad eos est trans- 
missuSy qui cum venisset^ stipendium et tributum 
ut acciperent flagitavit. Illi vero legationem 
ejus libenter amplectentes^ petitis acquieverunt, 
et^ pro tenenda pace^ quantum tributi sibi depen- 
deretur statuerunt. Nec diu post xxiv. millia 
librarum illis persolvebantur. Interea idem dux jEfic mur- 

* Sax. Chron. 


deredby Leofsius nobilem virum Eafic, summum regis 
prsepositum, occidit^ unde rex ira succensus^ 

^theired patria illum expulit. Eodem anno Emmam^ Sa- 

E^a? xonice ^fgivam vocatam^ ducis Nortmannorum 
Primi Ricardi filiam^ rex JSgelredus duxit uxo- 

Transiation rcm. Aldulfus archipraesul Eboracensis, coepi- 

of St. Oswald . v«A«i_ i_A« !_• i«»« 

abp. scopiSy abbatibus^ presbytens^ monachis^ religiosis 

quoque viris aggregatis, sancti Oswaldi archipree- 
sulis ossa^ anno regis Anglorum JSgelredi xxv^ 
indictione xv., xvii. kal. Maii [15 Apr.], feria 
quarta, e tumulo levavit, et in scrinio, quod para- 

Eaiduif abp. verat, honorifice locavit : et non multo post, id est, 

" secundo nonas Maii [6 Maii], ipse defunctus, in 

ecclesia Sanctse Mariae Wigornise est sepultus ; 

succeeded by cui succcssit abbas Wlstanus. Quo etiam anno 

Wulfstan. •jrt , 1 V^ a i. 

Massacreof rcx iiiigelredus omnes Danos Angliam inco- 

theDanes. i ^ . ^ . ^ . 

lentes, majores et mmores, utnusque sexus, 

occidi jussit ; quia illum suosque primates vita 

regnoque privare, et totiiis Angliae dominium 

suae ditioni conati sunt subdere.^ 

A.D. 1003. Hoc anno rex Danorum Swein, per insilium, 

Exeter. ^ incuriam, et traditionem Nortmannici comitis Hu- 

gonis, quem regina Emma Domnaniae praefecit, 

civitatem Exanceastram infregit, spoliavit, mu- 

rum ab orientali usque ad occidentalem portam 

destruxit, et cum ingenti prseda naves repetiit. 

Post haec autem, cum Wiltoniensem provinciam 

devastaret, fortis exercitus de Suthamtunensi et 

Wiltonensi provinciis congregatus, viriliter et 

constanter adversus hostes pugnaturus, ascendit ; 

sed cum tam prope essent exercitus, ut alter al- 

Treacheryofterum vidcre quivisset, Alfricus dux supra me- 

manJBifric. moratus, qui loco ducis Anglis tunc extitit, anti- 

quas artes statim prodidit, et, simulata infirmi- 

tate, vomere ccepit, dicens se magnam infirmita* 

* Sax. Chron. 


tem incurrisse, et ob hoc cum hostibus dimicare 
nequivisse ; cujus inertiam et timiditatem ut 
vidit exercitus^ a suis inimicis sine pugna divertit 
moestissimus : unde dictum est in antiquo pro- 
verbio, ' Tremescente duce in proelio, caeteri 
omnes prceliatores efficiuntur pavidiores/ Swein 
autem videns Anglorum inconstantiam, ad civi- 
tatem Wiltoniam suum duxit exercitum, eamque 
devastavit et incendit. Simili quoque modo 
Searebyriam consumpsit, et post suas naves re- 
petiit/ [Kilianus abbas Scottorum Sancti 
Martiniy ipseque Scottus, obiit xix. kal. Ja- 
nuarii [14 Dec.]. Helias Scottus post eum 

Rex Danorum Swein cum sua classe North- a.d. 1004. 
wic advectus, illam devastavit et incendit. Tunc Nomich; ' 
magnae strenuitatis dux East-Anglorum Ulfke- t^^ bim 

- 1 . . . .. , andUlfkytel; 

tel, quia ex improviso vemt, nec contra eum 
spatium con^egandi excrcitum habuit, cum ma- 
joribus East-Anglide habito consilio, pacem cum 
eo pepigit. Verum iile, dirupto foedere/ tertia he burns 
post haec hebdomada, cum copiis suis latenter e 
navibus prosiliens, Theodfordam invasit, deva- 
stavit, nocte una in ea mansit, diluculo incendit; 
Quo cognito, dux Ulf ketel quibusdam de pro- Battie 

..i.-i j^aai^a* i* • between 

vmcialibus mandavit, ut hostium naves confnn- svein and 
gerent ; at illi vel non audebant, vel jussa per- ^^^^*®^* 
ficere negligebant Ipse vero interim, quam 
citius potuit, clam suum congregans exercitum, 
adversus hostes audacter ascendit ; quibus ad 
naves repedantibus, non aequa manu militum illis 
occurrit, durissimumque cum eis proelium com- 
misit, multisque ex his et ex illis caesis, nobiliores 
quique de East-Anglia corruerunt, Dani vero vix 
evaserunt ; sed si vires East-Anglorum jam ades- 
sent, nullo modo naves suas repeterent: ut 
enim ipsi testati sunt, durius et asperius bellum 



A. D. 1005. 

A famine. 
Tetarns to 
^lfwine bp. 

A.D. 1006. 

Abp. ^lfric 

ob. ; ^lfeah 






Murder of 
iElf helm by 




of Winton 
ob. ; 8UC- 

in Anglia nunquam experti sunt quam illis dux 
Ulfketel intulerat.^ 

Hoc anno dira magnaque fames Angliam in- 
vasit, quapropter rex Danorum Swein Denemar- 
ciam revertitur^ post non longum tempus rever- 
surus.^ Alwino Wellensi episcopo defuncto, suc- 
cessit Livingus, qui et JSthelstanus. 

Alfricus Dorubernensis archiepiscopus obiit^^ 
cui Wintoniensis episcopus Alphegus successit^ et 
pro illo Burgensis^ abbas Kenulfus episcopatum 
suscepit. Rex JEgelredus Wlfgeatum Leovecae 
filium, quem pene omnibus plus dilexerat^ propter 
injusta judicia, et superba quae gesserat opera, 
possessionibus^ omnique honore privavit.^ Dolo- 
sus et perfidus Edricus Streona dolum adversus 
nobilem ducem ^lfhelmum cogitans, apud Scrob- 
besbyrig magnum ei paravit convivium, ad quod 
cum invitatus venisset, suscepit eum Edricus, 
quasi suus familiaris amicus : sed insidiis prsepa- 
ratis^ tertio vel quarto die convivii^ illum secum 
venatum in sylvam duxit ; ubi cunctis circa vena- 
tionem occupatis, quidam Scrobbesbyriensis car- 
nifex, Godwinus Porthund^ id est^ Oppidi Canis^ 
quem multo ante^ donis magnis multisque pro- 
missionibus^ pro patrando facinore^ excsecaverat 
EdricuSy ex insidiis subito prosiluit^ et ducem 
JSlfhelmum nefarie peremit.* Parvo interjecto 
tempore^ filii ejus Wlfeagus^ et Ufegetus, jussu 
regis JSgelredi, apud Cocham^ ubi ipse tunc 
degebat, caecati sunt. Kenulfus Wintoniensis 
episcopus obiit^ cui JBthelwoIdus successit. 
Mense dehinc Julio^ Danorum classis innumera^ 

> Sax. Chron. 

' Obiit.'] £t sepultus est Ab- 
bendoniae, unde monachus exti- 
terat. L, add. 

8 Burgensis,] Of Burhor Peter- 

^ Peremit.J These particu- 
lars are not given in the Sax. 


Angliam advecta^ portum Sandicum subiit, etTheDanes 
csede et incendio obvia quaeque consumens^ sandwich; 
modo in Cantia^ modo in Suth-Saxonia maximam 
prasdam egit. Ob hoc rex ^Egelredus de Mercia avow a 
et West-Saxonia exercitum congregavit, et cum «vagi the 
eis fortiter dimicare statuit ; sed illi cum eo pa- 
lam confligere nullatenus voluerunt, verum nunc 
in his, nunc in illis locis rapinas frequentes ex- 
ercuerunt, et mox ad naves mor<i^saliter repe- 
dabant, eoque modo per totum autumnum An- 
glorum vexabant exercitum ; quo domum re- 
deunte, nam hiems imminebat, illi cum enormi 
prsedaVectam Insulam adiere, et ibidem usque 
ad Nativitatem Domini mansere: qua adveni- 
ente, quia rex tunc temporis in Scrobbesbyriensi 
provincia morabatur, per Suthamtunensem pro* 
vinciam ad Bearrucscire venerunt, et Reading^m, 
Walingafordam, Ceolesegiam vicosque quamplu- 
res combusserunt. Inde moventes, Eascesdune 
transitOy Cwicelmeslawe adierunt; unde per 
aliam viam revertentes, juxta Kenetan incolas 
loci paratos ad proelium offenderunt, statimque 
cum eis commiserunt, illosque fugaverunt, et 
postmodum, cum prseda quam ceperant, ad naves 

Hoc anno rex Anglorum iBgelredus, cam a.d.ioo;. 
consilio primatum suorum, nundos ad Banos ^'{^"^^^s^ 
I^ans, eis nunciare mandavit-, quod sumptus et 
tributum eo tenore ilHs dare vellet, ut a rapinis 
desisterent, et pacem cum eb firmam tenerent ; 
cujus postulationi ccmsenserunt^ et ex eo tempore 
de tota Anglia sumptus illis dabatur, et tribu* 
tum^ qaod erat xxxvi. millia librarum, persolve- 
batur.^ Quo etiam anno, rex Edricum supra Eadric made 

* Sax. Chron., though more circumstantially thau in the existing 



of Merei*. 

A.D. 1008. 

raises a fleet. 

who flees 
several of 
the king^s 

A. D. 1009. 

and Heming 
with Eglaf 

memoratum j£gelrici filium, hominem humili qui- 
dem genere, sed cui lingua divitias ac nobilitatem 
comparayerat, callentem ingenio^ suavem eloquio^ 
et qui omnes id temporis mortales, tum invidia 
atque perfidia^ tum superbia et crudelitate^ supe- 
ravit, Merciorum constituit ducem ; cujus fratres 
extiterunt Brihtricus, JSlfricus, Goda, .^gelwinus, 
.^gelwardus, JSgelmserus, pater Wlnothi, patris 
West-Saxonum ducis Godwini. 

Rex Anglorum ^gelredus de ccc.x. cassatis 
unam trierem, de novem vero loricam et cassidem 
fieri, et per totam Angliam naves intente praece- 
pit fabricari :^ quibus paratis, electos in eis mi- 
lites cum alimentis posuit, et ut ab exterorum 
irruptionibus fines regni sui defenderent, illas ad 
Sandicum portum congregavit. Eo tempore, vel 
paulo ante, frater perfidi ducis Edrici ^treonae, 
Brihtric, homo lubricus, ambitiosus, et superbus, 
apud regem injuste accusavit Suth-Saxonicum 
ministrum Wlnothum, qui, ne caperetur, mox 
fugam iniit, et xx. navibus acquisitis, circa ripas 
maris rapinas frequentes exercuit. Ubi autem 
regise classi nunciatum est, quod si quis velleti 
illum facile capere posset, Lxxx. trieribus as- 
sumptis, ad persequendum illum Brihtricus pro- 
fectus est: sed cum diu prospere navigasset, 
subito validissima tempestas oborta naves di- 
verberavit, conquassavit, et in aridam projecit, 
quas Wlnothus non exussit. Ea re 
cognita, rex cum ducibus et proceribus domum 
rediit, classis vero jussu illius Lundoniam adiit, 
sicque totius populi maximus labor periit.^ 

Danicus comes Turkillus . sua cum classe ad 
Angliam venit : exinde, mense Augusto, alia 
classis Danorum innumerabilis, cui prseerant 

* Sax. Ohron. 


duces Hemingus et Eglafus^ ad Tenedlaiid insu-arriveat 
lam applicnlt^ et praedictae classi sine dilatione se 
junxit. Deinde ambae Sandicum portum subeunt^ 
et e navibus prosilientes^ civitatem Cantuariam 
hostiliter adeunt, eamque effringere coeperunt; areceivesooo 
quibus mox cives Cantwarienses cum Orientali- Kent; go t? 
bus Cantwariis dextras petentes^ acceperunt, etwigbt; 
eis in. libras pro firma pace dederunt. Illi sussex and 

. 1 -vr -r •■ Hampshire. 

autem naves repetentes, ad Vectam Insulam cur- 
sum direxerunt, deinde in Suth-Saxonia et Suth- 
hamtunensi provincia circa ripas maris^ uti con- 
sueverant, frequenter prsedam egerunt, et villas 
quamplures incenderunt. Quocirca rex JSgel- istheired 

- _ A 1 • • • fftisee &n 

redus de tota Anglia exercitum congregavit, etamy. 
per provincias mari vicinas adversus illorum 
irruptiones locavit : sed illi pro hoc non destite^ 
runt, quin pro situ ubique locorum rapinas age- 
rent. Quadam igitur vice, dum illi solito longius 
a mari praedatum descederent, et onerati prseda 
redirent, viam qua ad naves suas reversuri erant 
rex praeoccupavit, multis millibus armatorum 
instructus, et, ut totus erat exercitus, mori 
vel vincere paratus. At perfidus dux Edricus The DMes 
Streona, gener ejus, habuit enim in conjugio through the 
filiam ejus Edgitham, et insidiis et perplexis Eadric 

-• ., T • • A j • Streona. 

orationibus ne proelium mirent, sed ea vice suos 
hostes abire permitterent, modis omnibus allabo- 
ravit : suasit et persuasit, et a manibus Anglorum 
Danos, ut patriae proditor» eripuit, et abire per- 
misit. Illi vero ab eis divertentes, magnp cum 
gaudio ad suas regressi sunt naves. Post haec, Thcy piun- 
emensa S. Martini festivitate [11 Nov.l, in Can-hanksofthe 

*" _ Thames; 

tiam devecti, in Tamensi flumine hiemalem sta- 
tionem elegerunt, et sumptus de East-Saxonia 
aliisque provinciis utrique ripae fluminis vicinis^ 
sibi rapuerunt. Saepe etiam civitatem Lundo-aBtrepuised 
niam aggressi, expugnare moliti sunt, sed a civi- London. 




retuin to 
their shlpt; 

bus^ noii sine parvo snorum detrimento, repnlBi 
?f*sdi^y^b.; sunt.^ Defuncto Osbrihto* Sdelesiensi episcopo, 
^to^rsuc: successit JSlmarus. 

A. D. 1010. Memoratus Danorum exercitus mense Januario 
^^f^; navibus exilientes^ per saltum qui dicitur Ciltem, 
Oxenafordam adeunt^ eamque devastantes incen- 
dunt, et sic in utraque parte Tamensis fluminis 
in revertendo praedam agunt. Quibus cum nun- 
ciatum fuisset^ exercitum adversus illos Lun- 
doniae congregatum, et cum eis proelium commis- 
surum^ pars exercitus per septentrionalem ripam 
gradientis^ in loco qui dicitur Stane^ transivit^ et 
in utium coUecti^ preedaeque ubertate ditati, per 
Suthregiam ad suas repedarunt naves^ quas tem- 
pore Quadragesimali^ dum consisterent in Cantia^ 
refecerunt.* Post Pascha [9 Apr.] East-Angliam 
advecti, et prope Gipeswic navifous ^[ressi^ ad lo- 
Aniiians at cum qui Riugmere dicitiur, ubi ducem Ulfketelum 

Ringmere; .. •■. j. 

cognovere cum exercitu consedisse, perrexerunt, 
et durum cum eo proelium^ tertio nonas Maii [5 
Maii], commiserunt;^ sed cum pugna vehemens 
esset; East-Angli terga vertere^ quodam Danico 
ministro Turkytelo, Myrenheafod^ cognomento, 
fugam primitus incipiente : verum Grantebrycgen- 
ses viriliter pugnantes diu restiterunt, victique de- 
mum fugerunt. In eo prcelio gener regis JSthel- 
stanuSy nobilis minister Oswius cum filio, Wlfiicus 
Leofwini filius, Eadwius JBfici praefati germanus^ 
et multi alii nobiles ministri, populusque innume- 
rabiliSy corruerunt. Dani vero, loco funeris domi- 
nati, East*AngIiam obtinuerunt^ et equites effecti» 

land at 
defeat tlie 

- Sax. Chron., but more cir- 
cumstantially than FloreDce. 

* OtbrihU,'] This is an error; 
his name was Ordbriht. 

' Stane,'] Staiiais. 

* Sax. Chron. a. 1009. 

' CommUertoKt,'] The Chro- 
nicle dates this battle on the 
< Prima Ascensib Dommi/ or 
18t)i May. 

• Myrenhe€ifod,'\ * Equse caput/ 
superser. C. 


tribus mensibus per totam provinciam discurrere^ 
prsedas agere^ viUas cremare^ homines et animalia 
non cessabant trucidare; in paludibus etiam id 
idem per omnia fecerunt. Exin Theodfordam et bum Thet- 
Grantebrycge devastantes^ cremaverunt. His clLntoidge; 
gestis^ pedites navibus devecti, equites vero equis 
subvecti, Tamensem fluvium repetierunt. Paucis devastate 
diebus interjectis, iterum depraedaturi exierunt^ of oxford, 
et recto tramite ad Oxenafordensem provinciam ht^, Beit- 
tetenderunt, eamque primitus, deinde Buccingam- HertfwA; 
nensem, Bedefordensem, Heortfordensem provin- 
cias^ villasque cremandOy homines et animalia 
trucidando^ depopulati sunt^ et post ad naves 
suas cum ingenti prseda regressi sunt. Ppst hsec^ bumNorth- 
circa festivitatem sancti Andreae Apostoli [30en^®' . 

Wessex, and 

Nov.l, Northamtuniam. et in circuitu ejus quan- bum and 

•^ «f -x plunderin 

tum volebant^ ig^i tradiderunt, et inde Tamen- wutshire. 
sem fluvium transeuntes^ West-Saxoniam adie- 
runt^ et Ganingamersce, majorique parte Wilto- 
niensis provincise cremata, more solito^ cum 
praeda magna ad suas naves circa Nativitatem 
Domini reversi sunt.^ 

East-Anglia^ East-Saxonia, Middel-Saxonia, a.d.ioii. 
Heortfordensi, Buccingahamnensi, Oxenaforden- ^es for^ 
si, Bedefordensi, Grantebrycgensi provinciis^ me- m£in/^ 
dietate quoque Huntedunensis provincise, magna- *"** *"^"**' 
que parte Northamtunensis pagi^ in australi vero 
plaga Tamensis fluminis^ Cantia, Suthregia, Suth- 
Saxonia^ SuthamtUnensi^ Wiltoniensi, Bearruc- 
scirensi provinciis» a memorato Danorum exer- 
citu, ferro flammaque demolitis, rex Anglorum 
.^gelredus^ et regni sui primates ad illos mise- 
runt legatos pacem ab eis petentes, et ut a depo- 
pulatione desisterent^ stipendium et tributum eis 
promittentes. Quibus auditis^ ut rei probavit 

* Sax. ChFon., but more circamstantlaUy than Florence. 

VL 2 


exituSy non sine dolo et simulatione oblatis con- 
senserant; licet enim eis affluenter sumptus 
pararetur, et ad sua vota tributum penderetur, 
hon tamen destiterunt quin turmatim per proyin- 
cias ubiyis discurrentes. villas devastarent, rebus 
suis miseros quosdam spoliarent, quosdam yero 

TheDanet necarcnt. Ad ultimum, inter Nativitatem S. 

terbury"* Marise [8 Scpt.], et S. Michaelis festivitatem [29 

treacherjrof Scpt.], Cautwariam circumvallantes, obsederunt. 

conJEiftnier. Viccsimo autcm obsidionis die, per insidias JEU 
mari archidiaconi, quem S. Alphegus ne morti 
traderetur prius eripuit, pars civitatis incenditur^ 

Theircniei- excrcitus ingrcditur, urbs capitur ; alii ferro jugu- 
^ lantur, alii flammis consumuntur, plures quoque. 

de muris praecipites dantur, nonnulli per verenda 
suspensi deficiunt ; matronse crinibus per plateas 
civitatis distractas, demum flammis injectaB, mori- 
untur; parvuli a matrum uberibus avulsi, aut 
lanceis excipiuntur, aut superacto carro minuta-. 
tim conteruntur. Interea archipraesul Alphegus 
capitur, vincitur, tenetur, et variis modis afficitur. 
^maras abbas monasterii S. Augustini abire 
permittitur. Capiuhtur Godwinus Hrofensis epi- 
scopus, Leofrana abbatissa monasterii S. Mildry- 
thse,^ JSIfredus regis prsepositus, monachi quoque 
et clerici, populusque utriusque sexus innumera- 
bilis. Exin ecclesia Christi spoliata comburitur, 
grex monachilis et turba virilis^ sed muliebris nec 
infantiliSy decimatur^ novem trbcidantur^ decimus 
vitae reservatur. Quatuor monachis et d.ccc. 
viris decimatorum summa perficitur. Populo 
caeso, urbe spoliata^ et tota cremata, archi- 
praesul Alphegus vinctus extrahitur, impellitur, 
graviter sauciatury ad classem ducitur^ post in 
carcerem retraditur» ibique vii. mensibus affligi- 

* Ss MUdrytha,'] In the isle of Th«net. 



tur. Interea ira Dei in bomicidam populum 
desseyiens, ex eis duo millia per diros internorum 
cruciatus prostravit : caeteii quoque simili modo 
percussi^ a fidelibus commonentur ut pontifici 
satisfaciant ; sed differunt. Praevaluit interim 
clades^ et nunc denos^ nunc vicenos, nunc plures 

Perfidus dux Edricus Streona, et omnes An- a.d. 1012. 
glise primates utriusque ordinis, ante Pascha [13 
Apr.] Lundonise congregati sunt^ et ibi tamdiu 
morati sunt, quousque tributum Danis promis- 
sum, quod erat XLViii. millia librarum, persolve- 
retur . Interea sacrosancto Dominicae requiei Murder ot 
Sabbato [19 Apr.], archipraesuli Alphego a Danis ^eah.^ 
proponitur conditio, ut si vita ac libertate velit 
potiri in. librarum persolvat ; illo nolente^ necem 
ejus usque ad aliud Sabbatum^ protelant. Quo 
adveniente^ adversus illum exarserunt ira magna; 
et quia vino nimis inebriati fuerant^ et quia prohi- 
buerat ne quis pro sua redemptione quicquam eis 
daret^ proinde de carcere ducitur^ ad eorum con- 
cilium protrahitur. Mox illi e sedibus prosiliunt^ 
aversis securibus illum dejiciunt^ lapidibus^ ossi- 
bus, bovinis capitibus obruunt. Ad ultimum 
quidam, Thrum nomine^ quem confirmavit pridie, 
impia motus pietate^ securim capiti illius infixit ; 
qui statim in Domino xiii. kal. Maii.[19 Apr.] 
obdormivit, et victorem spiritum cum triumpho 
ad coelum direxit: cujus corpus die sequenti 
Lundoniam defertur, a civibus honorifice suscipi- 
tur, et ab episcopis Eadnotho Lindicolinensi, et 
Alfhuno Lundoniensi in ecclesia S. Pauli sepelitur. 
Post haec, tributo soluto, et pace juramentis fir- 

^ Sax. Chron., Osbemi Vita 
S. Elphegi apud Whartoa, 1. 11. ; 
Ditmar Merseberg. lib. vii. 

' Sabbatum,'] Here Florence 
renders the * Saetemes-daig' 6f 
the Chronicle by Sabbaium. See 
p. 148, note *. 



A D. lOlS. 

Lyfing abp. 
of Cant. 

ghen, etc. 

mata^ Danica classis,^ ut prius erat congregata^ 
longe lateque dispergitor; sed cum rege xly. 
naves remansere, eique fidelitatem jurayere, et 
adversus exteros Angliam se defensuros eo te- 
nore pfomisere^ ut eis yictum tegimenque prse- 

Livingus^ arcbipraesulatum Doruberniae sus- 

cepit. Mense Julio rex Danorum Suanus cum 

and'^^' Talida classe ad Sandicum portum est appulsus^ 

te^h? ibique paucis diebus moratus, discessit^ et East- 

Anglia circumnayigata^ ostium Humbrse fluminis 

intrayit, de quo in flumen Trentam intrayit, et 

sataniaiion Geaguesburh navigayit^ ubi et castra posuit : cui 

uh^d,the sine cunctatione comes Uhtredus et Northhym- 

Kpn. brenses, et Lindisienses primitus, deinde Fif-bur- 

genses, mox etiam omnis populus qui habitabat 

in septentrionali plaga Weatlinga-stretae, id est, 

strata quam filii Weatlaa regis^ ab Orientale mare 

usque ad Occidentale, per AngUam straverunt^ 

deditionem obtulerunt^ et pace cnm illo stabilita^ 

obsidibusque datis^ fidelitatem ei juraverunt; 

quibus praecepit^ ut equos et alimenta suo exer- 

svein citui pararcut. His impletis et classe cum obsi- 

againstthe dibus Canuto filio suo commendata, sibi lectos 

Mel^cians; auxiliarios dc deditis sumens, adversus Australes 

the country-, Mcrcios expeditiouem movit^ et pertransita Weat- 

linga-streta, suis edictum posuiti videlicet» ut 

agros devastarent^ villas cremarent^ ecclesias 

spoliarent^ quicquid masculini sexus in manus 

veniret^ sine respectu misericordidB, jugularent^ 

feminas ad suam libidinem explendam reserva- 

rent, et omnia quse possent mala peragerent. 

S^?rd- Quibtts ita facientibus^ et rabie ferina debacchan- 

tibuSy venit Oxenafordam, et illam citius quam 

putavit obtinuit^ obsidibusque acceptis^ festinato 

' Sax. Chron. 

^ Livingus,'] Qui et Athel- 

stanus, Wyllensis episcopus ix"*. 
C. suprascr. 


Wintoiiiam properavit : quo cum yeDisset, crude- proeMdt u» 
litatis ejus magnitudme mves Wintonienses per- and Loudon. 
territi^ pacem cum eo sine mora fecerunt, et 
obsides quos vel qupt expetiit^ dederunt. Quibus 
acceptis, versus Lundoiuam movit exercitum^ de 
quo multi in Tamensi fluvio submersi interierunt, 
quia nunquam pontem neque vadum quaerere 
Yoluerunt. Cumque Lundoniam venisset, multis nepnised 

j]* .11 111 1 • from Lon- 

modis illam vel dolo capere, vel vi expugnare don, he 
conatus est ; sed rex Anglorum iElgelredus cum w^ii^^foni 
civibus^ et juvamine Danici comitis Turkilli saepe ^ 
memorati, qui secum tunc temporis intus erat^ 
muros urbis. viriliter defendit^ et illum abegit : qui 
repulsus, primo Walingafordam, dein Bathan^ ob- 
via quseque more solito rapiendo et demoliendo, 
adiit, ibique exerdtum suum refrigerando con- 
sedit. Tnnc venit ad eum JBthelmarus Domna- submission 

. 1 . , - ' . • A oftheealdor- 

nise comes, et cum eo occidentales mmistn^ et man ^thei- 
pace cum illo facta^ obsides illi dederunt. Quibus weJtem 
omnibus ad velle peractis^ ad suam classem re- svein'de. 

•■ • A 1 1 • • claredking. 

versus, ab omm Anglorum populo rex, si jure 
queat rex vocari, qui fere cuncta tyrannice facie- 
baty et appellabatur et habebatur. Cives etiam 
Lundonienses obsides illi miserunt» et pacem cum 
eo fecerunt; metuebant enim furorem illius in tan- 
tum super se exardescere, ut omnibus suis rebus 
ablatis^ vel oculos illorum ecui, vel manus vel 
pedes detruncari, juberet. Quod cum vidisset Emma and 
rex JEgelredus, reginam Emmam Nortmanniam Jnt'to ** 
ad suum fratremvSecundum Ricardum Nortman- ^®""*"**''' 
norum comitem^ et filios suos, Eadwardum et 
JSIfredum, cum magistro illornm ^lfhuno Lun- 
doniensi episcopo, et Alsium Medeshamstuden- 
sem abbatem naviter misit. Ipse vero cum 
Danica classe, quse in Tamensi jacebat^ in loco 
qui Grenewic nominatur^ aliquantisper mansit^ 
et post ad Vectam Insulam devectus, Nativita- ^ilh5JS?8 



to the Iflle 
and thenoe 
pay for the 
exacted t^ 
8veln and 

A.D. 1014. 

Syein leyies 
tiOtas on St. 

Hi8 death 
at OaiDs- 

tem Domini in illa celebravit. Qua peracta, 
Nortmanniam devehitur^ et a Ricardo comite 
honorifice suscipitur. Interea Suanus tyrannus 
suae classi sumtus afluenter parari^ et tributum 
fere importabile solvi praecepit: similiter per 
omnia comes Turkillus classi, quse apud Grene- 
wic jacebat, solvi mandavit. Et super hsec omnia^ 
uterque illorum quotiescunque eis libuerat^ prae- 
das egerunt^ et multa mala fecerunt,^ 

Suanus tyrannus, p6st innumerabilia et crudelia 
mala, quse vel in Anglia vel in aliis terris gesse- 
rat^ ad cumulum suse damnationis^ ex oppido ubi 
corpus pretiosi martyris Eadmundi incorruptum 
requiescity quod nemo prius audebat facere ex 
quo id oppidum datum fuerat memorati sancti 
ecclesias^ grande tributum ausus est exigere : 
quod si cito non penderetur, se proculdubio ipsum 
oppidum cum oppidanis crematurum, ipsius mar- 
tyris ecclesiam funditus eversurum^ clericos va- 
riis modis cruciaturum^ minatus est sa^pissime. 
Insuper frequenter ipsi martyri multis modis de- 
trahere, et illum nil sanctitatis habere^ fuit ausus 
dicere : at quia modum suae malitiae noluit po- 
nere, ultio divina non permisit blasphemum diu- 
tius vivere. Denique imminente vespera diei, 
qua in generali placito, quod apud Geagnesburh 
tenuerat, haec eadem minitans reiteravit, cum Da- 
norum cuneis circumvallatus esset densissimis, 
S. Eadmundum ex adverso venientem solus vidit 
armatum. Quem cum vidisset, expavit, et nimio 
cum clamore vociferari ccepit, 'Succurrite/ in- 
quiens, ' commilitones, succurrite; ecce sanctus 
Eadmundus me venit occidere ;' et haec dicendo, 
acriter a sancto confossus cuspide, de emissario, 
cui insederat, decidit, et usque ad noctis crepu- 

' Sax. Chron. 


sculum^ magno cruciatus tormento, tertio nonas 
Februarii [3 Feb.] miserabili morte vitam finivit.^ 
Quo mortuoy filium ejus Canutum sibi regem con- He is tac 
stituit classica manus Danorum. At majorescnnt. 
natu totius Angliae ad regem ^gelredum pari jE^th^ed. 
consensu nuntios festinanter misere^ dicentes, 
se nuUum plus amare yel amaturos esse quam 
suum naturalem dominum^ si ipse vel rectius 
giibernare^ vel mitius eos tractare vellet quam 
prius tractarat. Quibus auditis^ Eadwardum 
filium suum cum legatis suis ad eos dirigens^ 
majores minoresque gentis suae^ amicabiliter salu- 
tavit, promittens se illis mitem devotumqne do- 
minum futurum^ in omnibus eorum voluntati con- 
sensurum, consiliis acquieturum^ et quicquid sibi 
vel suis ab illis probrose et dedecorose dictum 
vel contrarie factum fuerat, placido animo con- 
donaturum ; si omnes unanimiter, et sine perfidia^ 
illum recipere vellent in regnum. Ad hsec cuncti 
benigni responderunt. Dein amicitia plenaria ex 
utraque parte et verbis et pacto confirmatur. 
Ad haec principes se non amplius Danicum regem 
admissuros in Angliam unanimiter spoponderunt. 
His gestisy ab Anglis in Normanniam mittitur, 
rex festinato Quadragesimali tempore reducitur, 
et ab omnibus honorabiliter excipitur. Interea cnut driTen 
Canuto et Lindisiensibus convenit^ ut caballis sey? 
exercitui suo paratis, praedatum simul descende- 
rent ; sed antequam essent parati^ yenit illo rex 
^gelredus cum exercitu valido, et Canuto cum 
classica manu expulso, Lindesegiam totam de- 

1 Vitam Jinivit.] The Chro- 
nicle simply records tbe death of 
Svein, omittiDg the miracle. The 
Knytlinga Saga (p. 184) informs 
us, that Englishmen say that the 

holy king Edmund (J&tmundr) Church/ vol. i. p. 449. 

slew him in the same manner as 
St. Mercurius slew Julian the 
Apostate. The Legend of St. 
Mercurius is printed in the 
' Homilies of the Anglo-Saxon 


populana iSammisque consnmeBS, omnes iiuxdas^ 

proceedtto quos potemty occidlt. IUe vero^ fugae preesidio 

and muti. celenter arrepto^ versus austrum cursum dmgens^ 

hMtaget. brevi Sandicum ad portum est appulsus ; et ob- 

sideSy qui de tota^ Anglia patri suo dati fuerant^ in 

tenram exposuit ; illorumque manibus truncatis, 

auribus amputatis^ naribus preecisis^ abire per- 

misit, et deinceps profectus est Denemarciam^ 

Acontribn- aimo sequeuti reversurus. Super hdec omnia 

thefleet. mala rex ^gelredus classi, quae s^ud Grenewic 

jacuit^ tributum, quod erat xxx. millia librarum^ 

A great pendi maudavit. Mare litus egreditur tertio kal. 

Octobris [29 Sept.]^ et in An^ia villas quamplu- 

rimas innumerabilemque populi multitudinem 


A.D. 1015. Hoc anno» Gum apud Oxenafordam magnum 

si^erth^ baberetur placitum^ perfidus dux Edricus Streona 

andMorkere. digniQreg ^^ poteutiores ministros ex Seoven- 

burbgensibus, Sigeferthum et Morkerum, filios 
Eamgrimiy in cameram suam dolose suscepit^ et 
occulte eos ibi necari jussit ; quorum facultates 
rex ^gelredus accepit^ et derelictam Sigeferthi, 
Aldgitham, ad Maidulfi Urbem^ deduci prsecepit : 
Thestheiing qu8e cum ibi custodiretur^ venit illuc Eadmundus 
marries clito^ et, coutra voluntatcm sui patris, illam sibi 

8igeferth'i -x x • x a x- ri /c a n 

widow. uxorem accepit, et mter Assumptionem [15 Aug.J 
et Nativitatem S. Mariae [8 Sept.] profectus ad 
fifburhgingos, terram Sigeferthi et Morkeri in- 

cnnt arriTes vasit, ac populum illarum sibi subjugavit. £o- 

' dem tempore Canutus rex Danorum cum magna 

classe ad Sandicum portum venit, et mox Cantia 

piunders in circumuavigata, ostium Fromae fiuminis introivit, 

Dorsetshire, o 7 » 

etc. et in Dorsetania, et Sumerseatania, Wiltonien- 

sique provincia magnam prdedam egit. Tunc, 

1 u 

Sax. Chron. 

' Maidulfi Urbem,^ Malmes- 


quia rex Mgelredns apud Cossham fiegrotavit, £admund 
Eadmundus clito, filius ejus^ ex sua parte^ et dux raiMaii 
insidiis et dolo plenus, Edr^cus Streoua^ in raa^ 
magnum congr^averunt exercitum : sed cum in Eadric^s 

, -. «v • «j- i*A. • treachery. 

unnm conyemrent, modis omnibus insidias cktom 
dux tetendit, illumque dolo perimere tentavit: 
quibus cognitis^ mox ab invicem discesserunt, et 
locum suis inimicis dederunt. Non diu post, Eadrieaad 
idem dux de r^ia classe xjl. naves, Danids mili- saxons 
tibns instructas, sibi allexit^ et Canutum adiens, cnut. 
ipsius dominio se mandpavit. Idem West-Sa- 
xones datis obsidibus fecerunt, et post exercitui 
caballos paraverunt.^ Defuncto JSthelwoldo ^l^o? wto- 
Wintoniensi episcopo, successit JSlsius^ ^^V^^mbitthen 
^fwinus ^^:^^' 

Rex Danorum Canutus, et perfidus dux Edri- a.d. loie. 
cus Streona, cum multo equitatu amnem Tamen- £^f^^ 
sem, in loco qui Cricgelade dicitur, transeuntes, wk^hin^' 
ante Epiphaniam Domini [6 Jan.] Merciam ho- 
stiliter intraverunt, et multas villas in Weari- 
wicana provincia populantes, incenderunt^ ac 
omnes quos invenerant occiderunt. Quod ut Eadmund 

valnly raises 

audivit clito Eadmundus, cognomine Ferreum «i army. 
Latus^ exerdtum festinato congregavit, sed cum 
congregatus esset, cum West-Saxonicis et Danis 
nolebant congredi Mercenses^ nisi cum illis essent 
rex jSlgelredus et cives Lundonienses : quapro^ 
pter expeditione dimissa, unusquisque redit in sua. 
Festivitate vero transacta, iterum Eadmundus is again 

1.. . .. .. finutrated. 

olito majorem congregavit exercitum : quo con- 
gregato^ nuntios Lundoniam misit, rogans patrem 
suum^ ut, cum omnibus quos habere poterat^ sibi 
quam citius posset occurreret : qui^ multis pugna- 
toribus coadunatis, illi festinanter occurrit. Sed 
cum exercitus in unum convenissentj intimatum 

V Sax. ChroD. 



to Northiun' 

Cnat and 
and Uhtred 
ravage the 

Uhtred sub- 
mits to 
Cnut; is 

Cnut maket 
Eadric earl 
of Northum- 
bria, and 
to hia ships. 

Death of 

words at the 
coronation of 

est regi, quod nisi praBcaveret sibi^ quidam ex 
snis auxiUariis essent illum tradituri: idcirco 
mox exercitu dimisso^ Lundoniam rediit, clito 
vero in Northhymbriam ivit : unde putabant non- 
nulli^ quod adhuc adversus Canutum congregare 
majorem vellet exercitum ; sed sicut Canutus et 
Edricus ex una parte, ita ille et Uhtredus, North- 
hymbrorum comes, provincias sunt populati 
nonnuUas ; nam prius StaBffordensem, deinde 
Scrobbesbyriensem, et Legecestrensem provincias 
devastavere, quia adversus Danorum exercitum 
ad pugnam exire noluerunt. Interea Canutus et 
Edricus Streona primitus Buccingahamnensem, 
Bedefordensem, Huntadunensem, Northamtu- 
nensem, Lindicolinensem, Snotingahamnensem 
provincias, dein Northhymbriam depopulantur : 
quo cognito, clito Eadmundus, depopulatione di- 
missa, ad patrem suum Lundoniam properavit. 
Comes vero Uhtredus domunr festinanter rediit, 
et necessitate compulsus, ad Canutum cum omni- 
bus Northhymbrensibus se contulit, et obsides ei 
dedit : et tamen ejus jussu vel permissu, a Ture- 
brando, nobili et Danico viro, est peremptus, et 
cum eo Turketelus Neavanae filius. Quo pa- 
trato, Canutus Egricum pro Uhtredo comitem 
posuit, et post alacer versus austrum per aliam 
viam regressus, ante Paschalem festivitatem suas 
cum omni exercitu naves repetiit. Eo tempore 
rex Anglorum ^gelredus xiv. indictione, nono 
kal. Maii [23 Apr.], feria ii., Lundonise defunctus 
esty post magnos labores et multas vitae suas 
tribulationes,' quas super illum venturas, regalis 
consecrationis suse die, post impositam coronam, 
prophetico spiritu, sanctus ei praedixerat Dun- 
stanus : ** Quoniam/' inqult, '^ aspirasti ad re- 

^ Sax. Chron. 


gnnm per inortem fratris tui^ quem occidit mater 
tua, propterea audi verbum Domini : haec dicit 
Dominus: ^Non deficiet gladius de domo tuay 
sseyiens in te omnibus diebus vitdB tuse^ inter- 
ficiens de semine tuo, quousque regnum tuum 
transferatur in regnum alienum cujus ritum et 
linguam gens cui pra^sides, non novit.' Nec 
expiabitur nisi longa vindicta peccatum tuum, et 
peccatum matris tuse, et peccatum virorum, qui 
interfuere consilio ejus nequam/'^ Corpus au- 
tem illius in ecclesia S. Pauli Apostoli bonorifice 
sepultum est. Cujus post mortem, episcopi, The bishops, 
abbatesy duces^ et quique nobiliores Anglise^ in DoUes 

. . . • j • ^ choose Cnat • 

UDum congregati^ pari consensu^ in dommum etforkiiig,and 
regem sibi Canutum elegere^ et ad eum in Suth- o£pr'n^of ^ 

.... . . ^thehred. 

amtonia vementes^ omnemque progeniem regis 
^gelredi coram illo abnegando repudiantes^ pa^ 
cem cum eo composuere^ et fidelitatem illi juravere ; 
quibus et ille juravit quod^ et secundum Deum 
et secundum seculum^ fidelis esse vellet eis domi- 
nus. At cives Lundonieuses, et pars nobilium» The Lon- 

• ." •it_AT j» i»A. doners make 

qui eo tempore consistebant Lundonise^ chtonem Eadmund 
Eadmundum unanimi consensu in regem levavere ; "^' 
qui solii regalis sublimatus culmine, intrepidus 
West-Saxoniam adiit sine cunctatione^ et ab 
omni populo magna susceptus gratulatione, suse 
ditioni subegit eam citissime: quibus auditis, 
multi Anglorum populi magna cum festinatione 
illi se dederunt voluntarie. Canutus autem in- cnut 
terim cum tota sua classe circa Rogationes Londo?. 
[7 Maii] Lundoniamdevehitur: quo cum venissety 
in australi parte Tamensis magnam scrobem 
foderunt^ et naves suas in occidentalem plagam 
pontis traxerunt ; dein urbem alta lataque fossa 
et obsidione cingentes^ ingressum et egressum 

*. Nequam.'] See Osberni Vita S. Dunstani. 



BatUe of 

Battle cf 

cunctis intercloseninty ac eam frequenter expu- 
gnare moliti sunt, sed a ciyibus, illis viriliter re«[- 
stentibus^ procul a moenibns repelluntur. Qua- 
propter, obsidione ad tempus dimissa, exerdtus- 
que parte ad naves eustodiendas relicta^in West- 
Saxoniam abierunt propere, et regi Eadmundo 
F^reo Lateri^ spatium cong^egandi exerdtum 
non dedere; quibus tamen ille cum exercitu^ 
quem in tantillo spatio congregarat^ Dei fretus 
auxilio, audacter in Dorsetania occurrit^ et in 
loco qui Peonnum vocatur^ juxta Gillingabam^ 
cum eis congressus^ vicit^ et eos in fugam yertit. 
Post haec^ media sestate transacta, denuo majori 
quam prius exercitu congregato^ fortiter confli- 
gere statuitcum Canuto^ cui occurrit in Hwiccia» 
in locp qui Scearstan^ nominatur. Ubi exerci- 
tum pro loco et copiis instruit^ optimum quemque 
in primam aciem subducit, caBterum exercitum in 
subsidiis locat, unumquemque nominans^ appellat^ 
hortatur^ rogat^ ut meminerint se pro patria^ pro 
liberis, pro conjugibus, atque suis domibus 
certare, et optimis sermonibus militum animos 
accendebat : deinde tubicines canere^ et cohortes 
paulatim incedere jubet. Idem facit hostium 
exercitus. Ubi eo ventum estubi ab illis proelium 
committi posset^ maximo clamore cum infestis 
signis occurrunt ; lanceis et gladiis pugna geritur^ 

^ Scearstan,'] Sherston in Wilts 
(the Sofstam or, Sorestone of 
DoiBeflday), according to Gam- 
den; but this is not Mn Hwic- 
ijia :' according to others, a boun- 
^fry-flone, separating the coun- 
tiet of Oxford, Gloucester, Wor- 
oeiter, and Warwick. May not 
QlMiiliir be the spot, a hamlet 
It Oxfindshire, in the parish of 
BsBpltm-in-the-Bush, near the 
of Gloiicesteri^ire : the 

name of Ghimney being merely 
a translation (introduced after 
the Norman Gonquest) of Scear- 
stan or Sceorstan (^Dan, Skor- 
steen, Ger. Schornstein, a chim- 
netf); and may probably have 
owed its origin to a Saxon house 
or hall, conspicuous for having 
a chimney, at a time when that 
luxury was elsewhere unknown 
or of very rare occurrence. 



maxima vi certatur. Interea rex Eadmnndus 
Ferreum Latus in prima acie cominus acriter 
instabat^ omnia providebat, multum ipse pngna- 
bat^ saepe hostem feribat» strenui militis et boni 
imperatoris officia simul exequebatur: sed quia 
Edricus Streona^ dux perfidissimus, et ^lmarus 
Dilectus^ Algarusque filius Meawes» qui ei auxi- 
lio esse debuerant, cum Suthamtoniensibus et 
Wiltoniensibus provincialibus^ innumeraque po- 
puli multitudine in parte Danorum fuerant^ ejus 
exercitus nimis erat defatigBtus. Attamen primo 
die belli^ Lunse scilicet die, tam durum tamque 
cruentum extitit proelium^ ut uterque exercitus 
prae lassitudine diutius non valens pugnare, sole 
jam occidente^ ab invicem sit digressus spontanea 
Yoluntate. Sed postera die rex Danos protereret Base stmta- 
omneSy si perfidi ducis Edrici Streonse non essent ^idrk 
msidiae. Siquidem cum pugna venemens esset^ 
et Anglos fortiores esse cemeret^ cujusdam yiri, 
regi Eadmundo facie capillisque simillimi, Os- 
meari nomine^ capite amputato etinaltumlevato, 
exclamat Anglos frustra pugnare, dicens ; * Vos 
Dorsetenses, Domnam, Wiltonienses^ amisso 
capite prsecipites fugite» en domini vestri caput^ 
Eadmundi basilei, hic teneo manibus : cedite 
quantoeius.' Quod ubi Angli accepere, magis 
atrocitate rei quam fide nuncii terrentur: unde 
factum est^ ut inconstantiores quique paulum a 
fnga abessent; sed illico qood rex viveret com- 
perto, animos tollebant» et in Danos acrius ince- 
debant^ ex illisque multos prosternabant^ summis 
certantes viribus usque ad crepusculum noctis; 
qua adveDiente, ut pridie, digressi sunt spontanee.^ 

1 Spontmee,'] The accouiit of 
the battle of Sceorstan in the 
Ghronicle itt yery brief, omitting 
all mention of the base dtnitagem 

of Eadric. The Knytlinga I9aga 
(p. 190) informB us, that 'king 
Eadmnnd rode forwards intathe 
Danii^ host, a&d oame so near to 



Cnut agaln 






Battle of 

The Danes 



Battle of 

At ubi plerumque noctis processit^ Canutns e 
castris suos abire silentio jussit^ et versus Lun«- 
doniam iter arripiens^ ad naves repedavit, ac non 
multo post Lundoniam reobsedit. Ubi autem 
dies advenit^ et rex Eadmundus Ferreum Latus 
Danos fugisse comperit» majorem congregaturus 
exercitum^ in West-Saxoniam revertitur : cujus 
strenuitatem videns sororius ejus perfidus dux 
Edricus^ ut naturalem dominum requisivit illum^ 
et pace cum eo redintegrata^ se fidelem ei per- 
mansurum juravit. Itaque exercitu vice tertia 
congregato^ Lundonienses cives ab obsidione rex 
liberavit^ Danos ad suas naves fugavit. Post 
biduum Tamensim, in loco qui Brentford nomi- 
natur^ transfretavit^ cum Danis tertio proelium 
commisit^ et fugatis eis victor extitit. Ea vice 
multi Anglorum populi, dum incautius fiumen 
transirent^ demerguntur. Exinde rex^ numero-. 
siorem congregaturus exercitum, in West-Saxo- 
niam properat. Dani vero Lundoniam repetunt, 
obsidione illam cingunt, et omni ex parte oppu- 
gnant^ sed Deo juvante, nil omnino proficiunt. 
Ob quam rem cum sua classe recedentes inde, 
amnem qui Arewe dicitur intrant^ et navibus^ 
exilientes^ prsedatum in Merciam pergunt, obvios 
quosque csedunt^ more solito viilas incendunt^ 
praedam agunt^ post ad naves redeunt ; pedestres 
in fiumen, quod Meodeweage nuncupatur^ navi- 
bus devehuntur, equestres vero vivam praedam 
per terram minantur. Interea rex Eadmundus 
Ferreum Latus exercitum fortem de tota Anglia 
quarto congregavit^ et in loco ubi prius Tamensi 

hlt step-father king Knud that 
h« oould strike at him with his 
•word. King Knud thrust his 
MM forwards over the neck of 
lUi hiot§»9 so that the blow fell on 

the shield a little below the hand- 
strap, and was so strong that it 
cut the shield asunder, and clove 
the fore-hand of the horse; but 
the Danes pressing on him/ etc. 


fluyio transmeato, in Cantiam citus intravit» ac 
juxta Ottafordam cum Danis pugnam iniit: at 
illi non ferentes impetum ejus, terga verterunty 
et cum suis equis in Sceapege fugerunt ; ex qui- 
bus tamen omnes^ quos comprehendere potuit» 
occidit^ et nisi perfidus dux Edricus Streona suis 
insidiis et insiliis eum apud Eagelesford/ ne suos 
persequeretur hostes, retineret, eo die plena po- 
tiretur victoria. Quo in West-Saxoniam reverso, canateagain 
Canutus suas copias in East-Saxoniam trajecit, Merda! 
et iterum praedandi causa Merciam repetiit, et 
pejora prioribus exercitum facere jussit. Illi 
autem satis impigre jussa peragunt^ et omnibus 
qui in manus venerant obtruncatis, villis quam 
plurimis incensis^ agris depopulatis, prasdse uber- 
tate ditati, ad naves repedant festini: quos rex 
Anglorum Eadmundus Ferreum Latus, cum 
exercitu^ quem de tota Anglia contraxerat, inse- 
cutus. in monte qui Assandun<^ id est. Mons Asini. Battieof 

, -t • n A' Aagandun. 

nominatur, abeuntes est consecutus : ibi lestme 
triplicibus subsidiis aciem instrait^ dein singulas 
turmas circumiens, monet atque obtestatur uti, 
memores pristindB virtutis atque victoriae, sese 
regnumque suum a Danorum avaritia defendant : 
cum eis certamen fore quos antea vicerunt. In- 
terea Canutus paulatim in sequum locum suos 
deducit ; at contra, rex Eadmundus aciem, sicuti 
instruxerat, velociter movet, et repente signo dato 
Danos invadit. Summa vi utrinque dimicatur, 
ex his et illis multi cadunt; verum perfidus dux 
Edricus Streona, videns Danorum aciem inclina- 
tam, et Anglos habituros victoriam, ut prius 
Canuto promiserat, cum Magesetensibus,^ et exer- 
citus parte cui praserat, fugam capessit, et domi- 

' Eagele^ord,'] Aylesford. 
' Aamndun,'] Assington, ac- 
cording to Gibson. 

^ Magesetensibus,'] The Mage- 
saetas, or people of the Hwiccas, 
the present diocese of Worcester. 




tlie slain. 

num saam regem Eadmnndam et Angloram 
exercitnm dolis circumvenit, et Danis yictoriam 
snis insidiis dedit. Occisns est in ea pugna 
iElfricus dux, Godwinus dux/ Ulfkctelus East» 
Anglomm dux, iEthelwardus dux^ filius ducis 
East-Anglomm iEthelwini Dei Amici, totusque 
fere globus nobilitatis Anglomm, qui nullo in 
bello majus unquam vulnus quam ibi acceperant. 
Eadnothus quoque Lindicolinensis episcopus, 
Ramesigensis quondam prsepositus, et Wulsius 
abbaSy' qui ad exorandum Deum pro milite bel* 
confereDce lum agcute convcneranty interfecti sunt. Inter- 

between , , • ^ • » t« ■■ 

Eadmund jectis Dost hsec paucis diebus. cum rex Eadmun- 

andCnut. , JL J ^ „ „ 

dus Ferreum Latus cum Canuto vellet adhuc 
congredi^ perfidus dux Edricus et quidam alii id 
nuUo modo sinebant fieri^ sed Oli consilium 
dabant^ ut pace facta cum Canuto, regnum divi- 
deret : quomm suggestionibus, licet invitus, ad 
postremum cum consentiret» recurrentibus inter- 
nuntiis^ et obsidibus ad invicem datis, ambo reges^ 
ad locum qui Deorhyrst nominatur^ in unum con- 
venemnt : Eadmundus cum suis in occidentali 
ripa Sabrinae, Canutus vero in orientali cum suis 
Theydwide conscdit. Dciu utcrquc rex in insulam quse 
Olanege appellatur, et est in ipsius fluminis 
medio sita, trabariis advehitur; ubi pace, ami- 
citia, fratemitate, et pacto et sacramentis con- 
firmata, regnum dividitur. West-Saxoniam, 
East-Angliam, East-Saxoniam cum Lundonia 
[civitate, et totam terram ad australem plagam 
Tamesis fluminis obtinuit Eadmundus, Canuto 
aquilonares partes Angliae obtinente; corona 
tamen]' regni Eadmuudo remansit. Dein armis 


> Godwinus dux.'] Ealdormao 
<if Uiidaey. Sax. Chron. 

* WMM»cbbas.\ Of Ramsey. 
HiiL Sames. c. lxxii. 

' Lundonia . . regni,'] Here in all 
the MSS. a space occursof about 
a line in length. Immediately 
following the word * Landoiiia/ 


et vestibns mutatis, tributoque quod classicas 
mauui penderetur statuto^ ab invicem discesse^ 
runt. Dani tamen cum praeda quam diripuerant 
suas ad naves redierunt ; cum quibus pacem dato 
pretio cives Lundonienses fecerunt, et eos secum 
hiemare permiserunt. Post haec, rex Eadmun- Death of 
dus Ferreum Latus, circa festivitatem S. An- 
dreae Apostoli [30 Nov.], xv. indictione, decessit 
Lundoniae, sed cum avo suo, rege pacifico Ead- 
g"aro, sepultus est Gleastoniae :^ cujus post mor- ^""*,"-^ 
tem, rex Canutus omnes episcopos et duces, w«hops and 

* * , , nobles, who 

necnon et principes, cunctosque optimates gentis decure him 
Angliae, Lundoniae congregari jussit. Qui, cum Engiand. 
venissent ante eum, quasi nesciens, interrogavit 
eos sagacissime qui fuerunt testes inter eum et 
Eadmundum, quando conventionem amicitiae et 
divisionem regni inter ipsos gesserunt, qualiter 
ipse et Eadmundus de fratribus et filiis ejusdem 
inter se locuti fuissent ? Utrum fratribus et filiis 
ejus liceret in regno Occidentalium Saxonum 
post patrem eorum regnare, si Eadmundus more* 
retur vivente illo ? At illi coeperunt dicere, se 
proculdubio scire quod rex Eadmundus fratribus 
suis nullam portionem regni sui, nec se spirante 
neque moriente, commendasset ; dixeruntque hoc 
se nosse, Eadmundum regem velle Canutum ad- 
jutorem et protectorem esse filiorum ejus, donec 
regnandi aetatem habuissent. Verum illi, te- 
stante Deo, falsum perhibuerunt testimonium, et 
fraudulenter mentiti sunt, existimantes illum sibi 
et mitiorem esse propter mendacium eorum, et 
se ab eo pretium sumere magnum. Ex quibus 
falsis testibus quidam, non post multum tempus, 
ab eodem rege sunt interfecti. Tunc rex Canu- 

* Canuto' is written in a later 
han*^. The words within brackets 
are supplied from R. Wendover. 

* Sax. Chron., though less cir- 



tus, post supradictam interrogationem^ conatus 

est a praefatis optimatibus fidelia juramenta re- 

cipere. At ipsi juraverunt illi, quod eum regem 

sibi eligere yellent^ eique humiliter obedire, et 

suo exercitui vectigalia dare; et» accepto pignore 

de manu sua nuda, cum juramentis a principibus 

Danorum^ fratres et filios Eadmundi omnino de- 

cnutem. spcxerunt, eosque reges esse negaverunt. Unus 

^^Xcto autem ex ipsis prsefatis clitonibus erat Eadwius, 

atheiing ^ cgregius ac reverendissimus regis Eadmundi ger- 

^'^*' manus, quem ibidem cum consilio pessimo exu- 

lem esse debere constituerunt. Et cum audisset 

Canutus rex adulationem supradictorum, et de- 

spectionem quam fecerunt in Eadwium, gaudens 

introivit in cameram suam, vocansque ad se per- 

fidum ducem Edricum, sciscitabatur ab eo quo- 

modo decipere valuisset Eadwium, ut mortis 

subiret periculum. Qui respondens, dixit se 

scire quendam virum alium, ^Sltbelwardum no- 

mine, qui se facilius eum in mortem tradere qui- 

visset, cum quo colloquium habere posset, illique 

nimiam mercedem promittere. Cognito autem 

viri nomine, vocavit eum rex ad se, astutissime 

dicens : * Sic et sic allocutus est me dux Edricus, 

dicens te posse seducere Eadwium clitonem, ut 

occidatur. Modo acquiesce dbnsiliis nostris, et 

potieris omni honore et dignitate patrum tuorum; 

et quaere mihi caput ejus, et eris mihi carior 

fratre germano.' IUe vero dicebat se velle eum 

quaerere ut interficeretur, si ullo modo valuisset. 

Veruntamen nondum illum necare volebat, sed 

propter excusationem hoc promittebat ; erat enim 

um$t ille ex nobilissimo genere Anglorum ortus.^ Re- 

HfwJHM»!»^! verendus vir Leofsius Thomegiensis abbas sus- 

cepit episcopatum Wigorniensis ecclesise. 

— — — I i ^ 

I Ortus,'] Of the preceding 1 the existing M SS. of the SAion 
imrilculars there are no traces in | Chronicle. 



Hoc anno rex Canutus totius Anglise suscepit a.d.ioi7. 
imperium, idque in quatuor partes di visit : West- ESSiaSlT"'* 
Saxoniam sibi, East-Angliam Turkillo comiti, ^veS-' 
Merciam Edrico duci, Northhymbriam Yrco co- °'®"*"' 
miti.^ Foedus etiam cum principibus et omni 
populo ipse, et illi cum ipso percusserunt, et 
amicitiam firmam inter se juramentis stabilierunt, 
omnesque veteres inimicitias postponentes seda« 
verunt. Dein consilio perfidi ducis Edrici, rex He baniRhes 
Canutus clitonem Eadwium, regis Eadmundi ger- ^riiSg^** 
manum, et Eadwium, qui rex appellabatur rusti- %ng ofThe 
corum, exlegavit : verum sequenti tempore cum ^""^' 
rege pacificatus est Eadwius; Eadwius veroEadwigthe 
clito, deceptus illorum insidiis quos eo tenus 52?!^* 
amicissimos habuit, jussu et petitione regis Ca- 
nuti, eodem anno innocenter occiditur. Dedit Eadmand'8 
etiam consilium Edricus, ut clitunculos, Eadwar- iiSSgM^**^ 
dum et Eadmundum, regis Eadmundi filios, ne- 
caret ; sed quia magnum dedecus sibi videbatur 
ut in. Anglia perimereutur, parvo elapso tempore, 
ad regem Suanorum occidendos misit ; qui, licet 
foedus esset inter eos, precibus illius nullatenus 
voluit acquiescere, sed illos ad regem Ungario- 
rum, Salomonum* nomine, misit nutriendos, vitae- 
que reservandos: quorum unus, scilicet Ead- 
mundus, processu temporis ibidem vitam finivit ; 
Eadwardus vero Agatham, filiam germani im- 
peratoris Heinrici,^ in matrimonium accepit, ex 
qua Margaretam Scottorum reginam, et Christi- 
nam sanctimonialem virginem, et clitonem Ead- 
garum suscepit. Mense Julio rex Canutus dere- cnutmarries 
lictam regis ^gelredi, reginam iElfgivam, in con- 
jugium accepit : ac in Nativitate Domini, cum 

* ScuL. Chroo. 

' ScUomonum.'] From a. 997 to 
1038 Stephen was king of Hun- 

^ Heinrici,'] The second of that 

name. Snhm (H. af Danm. Bd. 
iii. p. 726) takes Agatha for a 
daughter of Bruno, a brother of 
Henry II., and afterwards bishop 
of Augsburg (ob. 1029). 






esset Lundonise, perfidnm ducem Edricum in 

palatio jussit occidere, quia timebat insidiis ab eo 

aliquando circumveniri^ sicut domini sui priores 

^gelredus et Eadmundus frequenter sunt cir- 

cumventi ; et corpus illius super murum civitatis 

Northman, projici, ac inscpultum prsecepit dimitti : cum quo 

andothers dux Nortmanuus, filius Leofwini ducis^ frater 

scilicet Leofrici comitis ; et ^tbelwardus, filius 

Agelmari ducis ; et Brihtricus filius Alpbegi Do- 

mnaniensis satrapae, sine culpa interfecti sunt. 

Leofricum, pro Nortmanno suo germano^rex con> 

stituit ducem^ et eum postmodum valde carum 


A.D. 1018. Hoc anno de tota Anglia lxxii. millia, et de 

ui?Danuh^^ Lundonia x. millia d. librae exercitui Danorum 

""^' sunt persoluta; et cum rege Canuto xl. naves 

remansere, caeterae vero Denemarciam sunt re- 

Theiawsof vcctaB. An&fli et Dani apud Oxenafordam de 

Eadgar to be ^ •■ 

observed. legc rcgis Eadgari tenenda concordes sunt ef- 

A.D. 1019. Hoc anno rex Anglorum et Danorum Canutus 
Denm^kV^ Dcnemarciam adiit, et ibi per totam hiemem 
^Siul^i.; mansit.^ Defuncto ^lmaro Saelesiensi episcopo^ 

successit -ffithelricus. 

Canutus rex Angliam rediit, et in Paschali 


A.D. 1020. 
Cnut returns 

' Sax. Chron., though less cir- 
cumstantially. Pius pastor abbas 
Abbendonise Wulgarus obiit, anno 
XXVIII*'. ex quo illum divina pietas 
eidem ecclesiae praefecit. Cujus 
abbatis industria vigilante, necnon 
et Dei misericordia protegente, 
inter tam dissidentes in Anglia 
motus, coenobium Abbendonense 
a Danorum devastatione perman- 
sit immune, cum dextra laevaque 
hostium incursio passim loca uni- 
versa subrueret; aut si benevo- 
lentior fieret, maximo sese pretio 
habitatores eorum redimere siue- 

ret. Cui in pastoralitate domnus 
Adelwinus successit, quem rex 
KanutuSypro laudabilis vitse me- 
rito, secretorum suorum conscium 
efiSciens, a noxiis sese retrahere 
ac recta appetere ejus suasionibus 
studebat. Hinc et coenobium 
Abbendonense a rege diligitur, 
et muneribus ejus cumulatur; 
nam inter alia sua donaria^capsani 
de argento et auro parari fecit, in 
qua S. Vincentii levitae et mar- 
tyris reliquiae collocarentur. L. 

^ Sax. Chron. 


festivitate [17 Apr.], apud Cireuceastram ma- to Engiand. 
gnum consilium habuit. et jEthelwardum ducem ^theiwewd 

_ outlawed* 

exlegavit. Livingus Doruberniae archiepiscopus LvflDg abp. 
vita decessit, cui ^thelnothus, qui Bonus appel-^theinoth" 


labatur, nobilis viri JBgelmari filius, successit. 
Eodem anno ecclesia, quam rex Canutus et comes cnut dedi. 

__ cates a 

Turkillus. in monte qui Assandun dicitur, con-churohat 


struxerant, illis praesentibus, a Wlstano Ebora- 
censi archiepiscopo, et multis aliis episcopis, cum 
magno honore et gloria dedicata est.^ Defuncto Aidhun bp. 
Aldhuno Lindisfarnensi episcopo, tribus penefameob.; 
annis ecclesia pastorali destituebatur solatio. Eadmund. 
Facto in unum conventu, cnm de episcopi ele- 
ctione tractaretur, religiosus presbyter quidam'^ 
Eadmundus nomine, supervenit, et joco dixit: 
' Cur me episcopum non eligitis V Cujus jocum 
non jocose accepere qui aderant, sed elegerunt 
illum, et triduano indicto jejunio, S. Cuthberhti 
velle super hoc quaerebant. Celebrante presby- 
tero missam ad caput ipsius sancti, in medio 
canone, quasi de ejusdem patris sepulchro, vox 
audita est, quse tribus vicibus Eadmundum epi- 
scopum nominavit.^ 

Ganutus rex Anglorum et Danorum, ante fe- a.d. 1021. 
stivitatem S. Martini [11 Nov.], Turkillum saepe Su ^?Ih. 
dictum comitem cum uxore sua Edgitha expulit Sp. of^"*^" 
Anglia. Algarus Orientalium Anglorum episco- SlTiEifwine 
pus obiit,^ cui Alwinus successit. succeeds. 

^thelnothus Dorubernise archiepiscopus Ro- a.d. 1022. 
mam ivit; quem Benedictus papa magno cum ^p^oi?cant. 
honore suscepit, et pallium illi dedit.* KfmS? 

Corpus sancti Alphegi martyris de Lundonia a.d. 1023. 
Doruberniam est translatum.' Wlstanus, Ebo- 2fTJEife5i. 
racensium archiepiscopus, Eboraci, quinto kal. J^^^Jf*york 

ob. ; 

' Sax. ChroD. 

^ Dtfuncto ...... nominavit.'] 

From the margin of C. 



by JElArie. 

A. D. 1025. 

bp. of Lin- 

A. D. 1026. 

A. D. 1027. 

Cnut bribea 
the Korwe- 
gians to de- 
sert their 

Junil [28 Maii], feria tertia, defungitnr, sed 
corpus ejus Heli defertur, et ibi sepelitur;^ cni 
successit ^lfricus Puttuc^ Wintoniensis praepo* 

Eadmundus vir religiosus Lindisfamensem epi* 
scopatum suscepit. 

iElfricus Eboracensis archiepiscopus Romam 

^^\^to ^iity et a Johanne papa pallium suscepit.' Obiit 

Ridbl^du. Ricardus Secundus dux Normannorum, cui suc- 

mandy^ob.^'' ccssit Ricardus Tertius, qui eodem anno mortuus 

est ; cui Rotbertus frater ejus successit. 

Cum regi Anglorum et Danorum Canuto inti- 

matum fuisset, quod Norregani regem suum Ola- 

vum, propter ejus simplicitatem et mansuetudi- 

kingst.oiaf. uein^ sequitatem et religiositatem, nimis vili pen- 

derent, multum auri et argenti quibusdam illorum 

misit, multis rogans petitionibus^ ut illo spreto et 

objecto, deditionem illi facerent, ac illum super 

se regnare permitterent : qui^ cum ea quse miserat 

aviditate magna suscepissent, ei remandari jusse- 

runt, ad illum suscipiendum se paratos fore quan- 

docunque vellet venire. 

A.D. 1028. Canutus rex Anglorum et Danorum l. navibus 

st*!oi5r^ magnis Norregam devectus, Olavum regem de 

Marianus illa expulit, sibiquc eam subjugavit.^ [Eodem 

"' anno natus est Marianus^ Hibernensis probabilis 

Scottus^ cujus studio et labore baec chronica 

praecellens est de diversis libris coadunata.] 

Canutus rex Anglorum, Danorum, et Norrega- 
norum ad Angliam rediit, et post festivitatem 
HrkJ.n%ri. S* Martini [11 Nov.] Danicum comitem Hacun^ 
qui nobilem matronam Gunnildam^ sororis suse et 
Wyrtgeorni regis Winidorum filiam^ in matrimo- 
nio habuit, quasi legationis causa, in exilium 

A. D. 1028. 

Cnut re- 

* Sax. Chron. Hist. Eliens. 


* Puttuc.'] C. B. suprasc. 

^ Sax. Chron. 

* Marianus.'^ Add. froni MS. 
Cott. Nero, C. v. 


misit : timebat enim ab illo vel vita privari vel 
regno expelli. 

Prsedictus comes Hacun in mari periit:^ qni- a.d. loso. 
dam tamen dicunt eum fuisse occisum in Orcada feHAea at 
insula. Sanctus Olavus, rex et martyr^ Haroldi st^oiaf 
regis Norreganorum iiliuSy in Norrega injuste "^*^"' 
perimitur a Norreganis.^ 

Canutus rex Anglorum, Danorum, et Norre- a.d. losi. 
ganorum, de Denemarcia magno cum honore tcTR^m?.' 
Romam ivit/ et S. Petro, Apostolorum principi, 
ingentia dona, in auro et argento, aliisque rebus 
pretiosis obtulit, et a Johanne papa, ut Scholam 
Anglorum ab omni tributo et thelone liberaret, 
impetravit ; et in eundo et redeundo largas pau- 
peribus eleemosynas erogavit, ac multas per 
viam clausuras, ubi thelon a peregrinis extor- 
quebatur, ingenti pretio dato, dissipavit. Hic 
etiam ante sepulchrum Apostolorum suse vita; 
morumque emendationem Deo devovit; unde et 
epistolam memoria dignam, per viram prudentis- 
simum Livingum, tunc Teavestokensis eccleside 
abbatem, post vero mox eodem anno in Cridia- 
tunensLS ecclesiae pontificatu Eadnothi successo- 
rem, qui sibi comes itineris extitit, aliosque suos 
legatos Angliam misit, dum ipse Roma rediens 
per viam quam ierat, Denemarciam priusquam 
Angliam peteret : cujus epistolse textum hic sub- 
scribere dignum duximus. 

Canutus rex totius Anglise, et Denemarciaa, hib letter 

' Sax. Chron, | of Cnufs journey : it has with 

^ Yenerabilis abbas Abben- ._ much probability been assigned 

doniae Adelwinus obiit, cui ex to thelatter halfof theyear 1026. 

hac yita decedenti Siwardus, ex The objection that he was not 

Glestoniensi coenobio monachus, 
suGcessit, tam saecularium quam 
ecclesiasticarum vigore admodum 
fultus. L, add, 

^ Romam m^.] Great doubt 
prevails with respect to the date 

then in possession of Norway, of 
which he styles himself king, is 
of no great weight, being appa- 
rently an error of the later chro- 
niclers. See Lappenberg's £n- 
gland, II. p. 211. 



descriptiTe et NorreganoroiD, et partis Saanoruni, ^thel- 
ney to,**Md Dotho metropolitano, et Alfrico Eboracensi archi- 

■ojournat . ., • • ^ • x»u x 

Rome. episcopo, omniDusque episcopis et pnmatibus, et 
toti genti Anglorum, tam nobilibus quam ple- 
beis, salutem. Notifico vobis me noviter ivisse 
Romam, oratum pro redemptione peccaminum 
meorum, et pro salute regnorum^ quique meo 
subjacent regimini populorum. Hanc quidem 
profectionem Deo jam olim devoveram^ sed pro 
negotiis regni, et causis impedientibus^ huc 
usque perficere non poteram : nunc autem ip^i 
Deo meo Omnipotenti valde humiliter gratias 
ago, qui mihi concessit in vita mea sanctos 
Apostolos suos, Petrum et Paulum, et omne 
sanctuarium, quod intra urbem Romam aut extra 
addiscere potui, expetere, et secundum deside- 
rium meum praesentialiter venerari et adorare. 
Ob id ergo maxime hoc patravi, quia a sapieuti- 
bus didiciy Sanctum Petrum Apostolum magnam 
potestatem a Domino accepisse ligandi atque 
solvendi, clavigerumque esse coelestis regni, et 
ideo specialius ejus patrocinium apud Dominum 
diligenter expetere valde utile duxi. Sit autem 
vobis notum, quia magna congregatio nobilium 
in ipsa Paschali solemnitate ibi cum domino papa 
Johanne et imperatore Cuonrado erat, scilicet 
omnes principes gentium a monte Gargano usque 
ad istud proximum mare^ qui omnes me et ho- 
norifice suscepere^ et donis pretiosis honoravere : 
maxime autem ab imperatore donis variis^ et 
muneribus pretiosis honoratus sum, tam iu vasis 
aureis et argenteis, quam in palliis et vestibus 
valde pretiosis. Locutus sum igitur cum ipso 
imperatore^ et domino papa^ et principibus qui 
ibi erant^ de necessitatibus totius populi universi 
regni mei, tam Anglorum quam Danorum, ut 
eis concederetur lex scquior et pax sccurior in 


via Romam adeundi, et ne tot clausuris per viam 
artentur^ et propter thelon injustum fatigentur; 
annuitque postulatis imperator^ et Rodulphus^ 
rex, qui maxirae ipsarum clausurarum domina- 
tur ; cunctique principes edictis firmaverunt, ut 
homines mei, tam mercatores quam alii orandi 
causa viatores, absque omni angaria clausurarum 
et theloneariorum, firma pace et justa lege securi, 
Romam eant et redeant. Conquestus sum ite- 
rum coram domino papa, et mihi valde displicere 
causabar, quod mei archiepiscopi in tantum 
angariabantur immensitate pecuniarum, quse ab 
eis expetebatur, dum pro pallio accipiendo, 
secundum morem, apostolicam sedem expeterent ; 
decretumque est ne id deinceps fiat. Cuncta 
enim quae a domino papa^ et ab ipso imperatore^ 
et a rege Rodulpho, caeterisque principibus^ per 
quorum terras nobis transitus est ad Romam, 
pro meae gentis utilitate postulabam, libentissime 
annuerunty et concessa sacramento etiam firma- 
verunt, sub testimonio iv. archiepiscoporum, et 
XX. episcoporum, et innumerae multitudinis du- 
cum et nobilium, qui ibi aderant. Quapropter 
Deo Omnipotenti gratias magnificas reddo, quia 
omnia quae desideraveram/ prout mente decreve- 
ram, prospere perfeci, votisque meis ad velle 
satisfeci. Nunc itaque notum sit omnibus vobis, 
quia ipsi Deo Omnipotenti supplex devovi vitam 
meam amodo in omnibus justificare, et regna 
mihi subdita populosque juste et pie regere, 

' Rodulphus,'] The MSS. yary \ bert, son of Hugh Capet, was at 
as to the prinGe here spoken of Rome during the reign of that 
by Cnut. C. and B» read * Rod- pontiff, who died in the year 
bertus* and 'Rodberto;' while 1024, while Cnufs visit did not 
L. and the editions have ^ Rudol- j take place till 1026, or, perhaps, 
phus' and ' Rndolpho.' He was even later. See Recueil des 
Rudolf II. king of Burgundy. Histoires, tom. x. p. 434. Will. 
But from a letter of pope Bene- 1 GodcII, and Chrou. Turonense. 
dict VIII. it appears that Ro-[ 


aequumque judicium per omnia observare : et si 
quid per mese juventutis intemperantiam aut 
uegligentiam hactenus praeter id quod justum 
erat actum est, totum, Deo auxiliante, deinceps 
dispono emendare» Idcirco obtestor, et prdBcipio 
meis consiliariis, quibus regni consilia credidi, ne 
ullo modo, aut propter timorem mei^ aut alicujus 
potentis personae favorem, aliquam injustitiam 
amodo consentiant, vel patiantur pullulare in 
omni regno meo. Prsecipio etiam omnibus vice- 
comitibus et praepositis universi regni mei, sicut 
meam amicitiam aut suam salutem habere vo- 
lunt^ ut nulli homini, nec diviti nec pauperi^ vim 
injustam inferant ; sed * omnibus, tam nobilibus 
quam ignobilibus, et divitibus et pauperibus, sit 
fas justa lege potiundi, a qua nec propter favo- 
rem regium, aut alicujus potentis personam, nec 
propter mihi congregandam pecuniam^ ullo modo 
devietur; quia nuUa mihi necessitas est^ ut ini- 
qua exactione mihi pecunia congregetur. Ego 
itaque^ quod vobis notum iieri volo, eadem via 
qua exivi regrediens, Denemarciam eo, pacem et 
firmum pactum, omnium Danorum consilio, cum 
eis gentibus et populis compositurus, qui nos et 
regno et vita privare^ si eis possibile esset, vole- 
bant^ sed non poterant; Deo scilicet virtutem 
eorum destruente^ qui nos sua benigna pietate in 
regno et honore conservet, omniumque inimico- 
rum nostrorum potentiam et fortitudinem dein- 
ceps dissipet et annihilet. Composita denique 
pace cum gentibus qude in circuitu nostro sunt^ 
dispositoque et pacato omni regno nostro hic in 
Oriente, ita ut a nulla parte bellum aut inimici- 
tias aliquorum timere habeamus^ quam citius hac 
sestate apparatum navigii procurare potero^ An- 
gliam venire dispono. Hanc autem epistolam 
idcirco praemisi, ut de mea prosperitate omnis 


populus regni mei laQtificetur ; quia, ut vos ipsi 
scitis, nunquam memetipsnm nec meum laborem 
abstinui^ nec adhuc abstinebo, impendere pro 
omnis populi mei necessaria utilitate. . Nunc 
igitur praecipio^ et obtestor omnes meos episco- 
pos et regni pra^positos, per fidem quam Deo et 
mibi debetis^ quatenus faciatis, ut antequam ego 
Angliam veniam, omnia debita quae Deo, secun- 
dum legem antiquam, debemus, sint persoluta, 
scilicet eleemosynas pro aratris, et decimae ani- 
malium ipsius anni procreatorum, et denarii quos 
Romae ad Sanctum Petrum debemus, sive ex 
urbibns, sive ex villis ; et mediante Augusto de- 
cimae frngum, et in festivitate S. Martini [11 
Nov.] primitiae seminum ad ecclesiam sub cujus 
parochia quisque deget, quae Anglice ciric-sceat^ 
nominantur. Haec et his similia, si, dum yenero, 
non erunt persoluta, i*egia exactio secundum 
leges, in quem culpa cadit, districte absque venia 
cpmparabit. Valete. a. d. 1032. 

Ecclesia S. Eadmundi regis et martyris hocSe^cSireS^' 
anno dedicata est. mundK. 

Magnae religionis et modestiae vir, Leofeias *°*^\ .„ 

^.^^ _ A. D. 1033. 

Wicciorum episcopus, in episcopali villa Keme- Leofsigebp. 
segia XIV. kalend. Septembris [19 Aug.], feriacasob.;^^' 
tertia, obiit, et, ut credi fas est, ad coelica regna 
migravit; cujus corpus in ecclesia S. Mariae 
Wigorniae tumulatur honorifice:* in cujus sedem «occeeded by 
Persorensis abbas Brihteagus, filius videlicet 
sororis Wlstani Eboracensis archiepiscopi, leva- 

tUS eSt. A.D. 1034. 

Eathericus Lindicolinensis^ episcopus defungi- J^^JJfj^lJj^- 
tur, et in monasterio Ramesige sepelitur ; cui suc- Je^^\,'"^' 
cessit Eadnothus. Malcolm rex Scottorum obiit.^ S?^°*?*\. 

Malcotan k. 
of SooUand 

> Eleemosyna .... ciricscetU»'] 
See Adc. LL. aod iDstt. of Eog- 
land. ' Sax. Chron. 

* LindicoHnensis,'] The see was 
not transferred to Lincoln until 
about a. 1035. 



A. D. 10S5. 

Cnut gives 
Norway to 
STein ; 

Denmarkto iam peperissc 

Harthacnut •' '^ *^ 

Death of 

Ganutus rex Anglorum, ante suum obitum^ 
super Norreganos regem constituit Suanum, qui 
suus et Northamtunensis Alfgiyae^ filise videlicet 
Alf belmi ducis et nobilis matronae Wlfrunse, dice- 
batur filiuSy quem tamen nonnulli asserebant non 
regis et ejusdem Alfgiyae filium extitisse; sed 
eandem Alfgivam ex rege filium habere voluisse 
sed nequivisse, et idcirco receuter natum infan- 
tem cujusdam presbyteri sibi afierri jussisse, 
regemque omnino credulum fecisse, se filium illi 

Super Danos etiam suum et 
AlfgivaQ reginse filium Heardecanutum regem 
constituit.^ Et postea, hoc anno, secundo idus 
Novembris [12 Nov.], feria quarta, apud Sceaftes- 
byriam vita decessit, sed Wintoniae in Veteri 
Monasterio satis honorifice sepelitur. Quo tu- 
is guccecded mulato rcgiua Alfgiva ibidem resedit. Haroldus 

in England ,. , /»i. ^ . . -«.-r j 

byHaraid. vcro dixit sc fiuum cssc Canuti regis et North- 
amtunensis Alfgivae, licet id verum esset minime ; 
dicunt enim nonnulli filium cujusdam sutoris 
illum fuisse, sed Alfgivam eodem modo de illo 
fecisse, quo de Suano fertur egisse: nos vero, 
quia res in dubio agitur, de neutrorum genitura 
Haraidde. quid ccrti scivimus definire. Is tamen^ adepta 
E^ma^ofher rcgia diguitate, misit Wintoniam suos constipa- 
tores celerrime^ et gazarum opumque, quas rex 
Canutus Alfgivae reliquerat reginae, majorem 
melioremque partem ademit illi tyrannice, spo- 
liatamque dimisit ibidem^ ut coeperat, residere;* 
atque consentientibus quam plurimis majoribus 
natu Angliae, quasi justus haeres coepit regnare ; 
nec tamen ita potenter ut Canutus, quia justior 
haeres expectabatur Heardecanutus. Unde 
brevi post tempore regnum sorte dividitur An- 


^ Rtgtm eoMtthttf .] The fore- 
particalars are not from the 

' Sax. Chron,, though with 
some yariations. 


gliae, et Haroldo pars septentrionalis, Hearde- 
canuto provenit australis. Obiit Rotbertus dux Bobert duke 
Normannorum^ cui successit Willelmus Bastar-ob.; auc- 

j /;,. . . .1. A . ceededby 

dus, nlius ejus, m puerili aetate. wiiiiam. 

[Piligrinus archiepiscopus Coloniensis, instiga- a.d. lose. 
tus quorundam invidorum monachorum, de mo- r^f?""' 
nasterio S. Pantaleonis, verbis, qui Heliam ^jSSfcs 
abbatem Scottorum, qui illis quoque praefuit, SSnkT.""^ 
propter districtionem suam, et alios Scottos quos 
secum habuit, odio habebant ; praefatus archiepi- 
scopus minatus est eidem Heliae, quod postquam 
de curte regia venisset, nullum Scottum neque 
ipsum ibi dimisisset. Tunc Helias et alii Scotti 
responderunt : *Si Christus in nobis vere est 
peregrinus, non revertetur vivus ad Coloniam 
archiepiscopus Piligrinus.' Ita quoque Domi- 
nus effecit, et Helias duo monasteria rexit.] 

Innocentes clitones j^Ifredus et Eadwardus, ThcaBthei. 
TEgelredi quondam regis Anglorum filii, deandEadward 
Normannia, ubi cum Ricardo avunculo suo man- Engiand. 
serant tempore longo, multis Normannicis militi- 
bus secum assumptis, in Angliam paucis trans- 
vecti navibus, ad suae matris colloquium, qua& 
morabatur Wintoniae, venere : quod indigne gra- 
viterque ferebant potentes nonnulli, quia, licet 
injustum esset, Haroldo multo devotiores exti- 
tere quam illis, maxime, ut fertur, comes God- 
winus. Hic quidem ^EIfredum, cum versus ^ifired'8 
Lundoniam, ad regis Haroldi colloquium, utcmeiiy 
mandarat, properaret, retinuit, et arcta in custo- 
dia posuit: sociorum vero illius quosdam distur* 
bavit, quosdam catenavit, et postea coecavit; 
nonnullos cute capitis abstracta cruciavit, et 
manibus ac pedibus amputatis multavit, multos 
ctiam vendi jussit, et mortibus variis ac miserabi- 
libus apud Gyldefordam sexcentos viros occidit. 
Sed illorum nunc animas in paradiso creditur 


gaudere cum sanctis, quorum corpora tam cmde- 
liter sine culpa perempta sunt in arvis. Qao 
auditOy regina Al%iva filium suum Eadwardum, 
qui secum remansit, maxima cum festinatione 
BariMrmu Nortmauuiam remisit. Deinde Godwini et quo- 
and death of ruudam aliorum jussione, ad msulam Elig' clito 
Eiy. * ^lfredus strictissime vinctus ducitur; sed ut ad 
terram navis applicuit, in ipsa mox eruti sunt 
oculi ejus cruentissime, et sic ad monasterium 
ductus, monachis traditur custodiendus ; ubi 
brevi post tempore de hac migravit luce, et in 
australi porticu^ in occidentali parte ecclesise, 
corpus ejus sepelitur debito cum honore ; anima 
vero paradisiaca fruitur amoenitate.^ 
A.D. 1037. Haroldus rex Merciorum et Northhymbrorum, 
fi^i king -ut per totam regnaret A ngliam, a principibus et 
Engiand, omni populo, rcx eligitur. Heardecauutus vero, 
quia in Denemarcia moras innexuit, et ad An- 
gliam, ut rogabatur, venire distulit, penitus abji- 
Emma citur : cujus matcr Alfgiva^ Anglorum quondam 
iroesto ' regina^ hiemis initio^ sine misericordia expellitur 
Anglia ; quae^ rate mox parata, in Flandriam 
transvehitur, et a nobili comite Baldwino cum 
honore suscipitur: is, ut talem virum decuit, 
quamdiu necessitas poposcerat, ei necessaria 
iEficdean gratautcr ministrare curavit. Eodem anno, 

of Evesham i . ' t» • • a • t:! 

ob. paulo ante, magnse vir religionis Avicus £oves- 

hamnensis decanus obiit.^ 

A.D. 1038. w^thelnothus Dorubernensis archiepiscopus, 

rti^f"c2lit. quarto kal. Novembris [29 Oct.], vita decessit ; 

S^^^sSSy^^J^ obitus die septimo ^thelricus Suth-Saxo- 

^^* ' nise pra&sul obiit : petierat enim a Deo, ne post 

mortem dilectissimi sui patris ^thelnothi in hac 

luce diu viveret ; cui Grymky tel in episcopatum ; 

* Sax. GhroQ. Encomium 1 3 g Chron 
Emmae, p. 29, edit. Maseres. I 


^thelnotho vero regis capellanus Eadsios in suoceeded by 
archiepiscopatiiin successit. Decessit etiam orimi^td!^ 
eodem anno JBlfricus East-Anglorum episcopus ; Eimhanu' ^ 

_x TT • • • Tk •1.^ ji • andBritateah 

et Hwicciorum episcopus Brihteagus decimo to.ofthe 
tertio kal. Januarii [20 Dec.], feria quarta, vitam "^^® • 
finivit; cujus episcopatum Livingo Cridiatunen- succeeded by 
si antistiti rex dedit Haroldus.^ Pro JElfricoLySSS^*'*^ 
vero Stigandus, regis capellanus, est constitutus, 
sed postmodum ejectus, et Grymkytel pro auro^ stigand 
est electus, habuitque duas parochias tunc, Au- ori^kytei 
stralium Saxonum et Orientalium Anglorum. sti^and re- 
Sed iterum Stigandus receptus^ et Grymkytel * 
est ejectus, et Stigandus quidem Australium 
Saxonum episcopatum tenuit, et fratri suo ^Sgel- ^geimier 
maro Orientalium Anglorum praesulatum acqul- ^mham. 
sivit : minimumque id animositati suse ratus^^ stigand abp. 
Wintoniensem et Cantuariensem thronos ascen- bp. of ' 
dit^ vixque segreque exoratus^ ut Australibus 
Saxonibus proprius ordinaretur episcopus. Post Arfoatbp.of 
iEgelmarum fuit Helmhamnensis episcopus Ar- tnmsft^ 
fastus, qui ne nihil fecisse videretur, ut suntxhetfOTd? 
Normanni famae in futurum studiosissimi, episco- 
patum de Helmham transtulit ad Theodfordum. 

A. D 1089 

Brihtmarus Licetfeldensis episcopus obiit, cui sriht^eer 
Wlsius successit. Eadwinum Leofrici comitis JPid^oiV''*' 
germanum, et nobiles regis ministros^ Turkillum ^^^. 
et Alfgeatum, filium Eatsii, multosque cum eis ^^25* 
viros occiderunt Walenses. Heardecanutus rex Sdn**by"he 
Danorum, Flandriam devectus^ ad matrem suam HShicnut 
Alfgivam venit.^ ^rJ^, 

Haroldus rex Anglorum, obiit Lundoniae, et in a.d. 1040. 
Westmonasterio sepelitur. Quo sepulto, pro- J/^°«|.°"®''* 
ceres ferme totius Anglise legatos ad Heardeca- JicTO^s?"* 
nutum Brycgae, ubi cum matre sua morabatur. 

* Sax. Ghron. 

' Pro auro,'] So C for the 
common reading ^ pro eo/ Malm. 

de Pont. has * pro auro Grimketel 
electus ' ; and R, Wendover, * aere 




ment of 

mittentes^ et se bene facere putantes^ rogaverant 
illum ut Angliam veniret, et sceptra regni susci- 
peret : qui navibus lx. paratis, et Danicis mili- 
tibus instructis^ ante mediam aestatem Angliam 
advehitur, et gaudenter ab omnibus suscipitnr, 
regnique solio mox sublimatur; sed sui imperii 
tempore nil egit dignum potestate regia.^ Nam 
mox ut regnare coepit^ injuriarum, quas vel sibi 
vel suaQ genitrici suus antecessor fecerat rex 
Haroldus, qui frater suus putabatur, non im- 
memor> iEIfricum Eboracensem archiepiscopum^ 
Godwinum comitem, Stir majorem domus, Edri- 
cum dispensatorem, Thrond suum carnificem, et 
alios magnae dignitatis viros^ Lundoniam misit, 
et ipsius Haroldi corpus efibdere^ et in gronnam 
projicere jussit : quod cum projectum fuisset, id 
extrahere, et in fiumen Thamense mandavit pro- 
jicere. Brevi autem post tempore a quodam 
piscatore captum est, et ad Danos allatum sub 
festinatione, in coemeterio quod habuerunt Lun- 
doniae sepultum est ab ipsis cum honore.^ Qui- 

forthefleet. bus actis^ octo marcas uiicuique suae classis 
remigi, et xii. unicuique gubematori de tota 
Anglia praecepit dependi, tributum videlicet tam 
grave, ut vix aliquis id posset persolvere ; qua- 
propter omnibus qui prius adventum ejus deside- 
rabant magnopere, factus est exosus summopere.^ 

Proce«ding8 Ad hsec ctiam. pro nece sui fratris ^lfredi, ad- 

on account 

of JEifred'8 vcrsus Godwiuum comitem et Wigornensem epi- 


scopum Livingum, accusantibus illos yEIfrico 
Eboracensi archiepiscopo et quibusdam aliis, ex- 
arsit ira magna. Idcirco episcopatum Wigor- 
nensem Livingo abstulit, et ^lfrico dedit; sed 

A heavy 

^ Sax. Ohron. 

' Cum funwreJ] In the Saxon 
Chronicle it is merely said that 

Harthacnut caused the dead Ha- 
rald to be taken up and cast into 
a fen. The cemetery spoken of 
wasihat of St. Clement Danes. 


sequenti anno ablatum ^lfrico, Livingo secnm 
pacificato beni^ne reddidit. Godwinus autem oodwine 

presents a 

regi pro sua amicitia dedit trierem fabrefactam, spiendid 
caput deauratum habentem, armamentis optimis Harthacnut. 
instructam, decoris armis electisque lxxx. mili- 
tibus decoratam^ quorum unusquisque habebat 
duas in suis brachiis aureas armillas^ sedecim 
uncias pendentes^ loricam trilicem indutam, in 
capite cassidem ex parte deauratam, gladium 
deauratis capulis renibus accinctum, Danicam 
securim auro argentoque redimitam in sinistro 
humero pendentem, in manu sinistra clypeum, 
cujus umbo clavique erant deaurati^ in dextra 
lanceam, quae lingua Anglorum ategar appel- 
latur.^ Insuper etiam, non sui consilii nec suae 
voluntatis fuisse, quod frater ejus coecatus fuisset, 
sed dominum suum regem Haroldum illum facere 
quod fecit jussisse^ cum totius fere Angliae prin- 
cipibus et ministris dignioribus regi juravit. 

Hoc anno rex Anglorum Heardecanutus suos a.d.io4i. 

i_ -t o * • A • • ••ji Feader and 

huscarias^ misit per omnes regm sui provmcias ad Thurstan 
exigendum quod indixerat tributum ; ex quibus w^mter. 
duos, Feader scilicet et Thurstan, Wigomenses 
provinciales cum civibus, seditione exorta, in 
cujusdam turris Wigomensis monasterii solario^ 
quo celandi causa confugerant, quarto nonas 
Maii [4 Maii], feria secunda^ peremerunt. Unde Harthacnut 
rex, ira commotus. ob ultionem necis illorum, ceatertobe 

bumt and 

Thuri Mediterraneoram, Leofricum Merciorum, thecountry 


GodwinumWest-Saxonum, Siwardum Northhym- ravaged. 
broram, Roni Magesetensium, et caeteros totius 
Angliae comites, omnesque ferme suos huscarlas. 

' Ategar appeUatur,'] A. S. 
aetg^r, O. Nor. atgeirr, O.H. Ger, 
azk^r. For a description of the 
splendour of the Danish vessels at 
this period, see Encom. Emmae, 
p. Sf edit. Maseres. For an ac- 

count of the Mora, the Con- 
queror*s ship, see Roman de Rou, 
II. pp. 146, 532. 

^ HuscarlagJ] Danish body 

o 2 


cum magno exercitu, iEIfrico adhuc Wigornen- 
sem pontificatam tenente^ illo misit, mandans nt 
omnes viros^ si possent, occiderent, civitatem 
depraedatam incenderent, totamque provinciam 
devastarent. Qui die veniente secundo idunm 
Novembrium [12 Nov.], et civitatem et provin- 
ciam devastare coeperunt, idque per iv. dies agere 
non cessaverunt; sed paucos vel e civibus vel 
provincialibus coeperunt aut occiderunt, quia 
praecognito adventu eorum, provinciales quoque 
locorum fugerant. Civium vero multitudo in 
quandam modicam insulam, in medio Sabrinse 
fluminis sitam, quae Beverege nuncupatur, con- 
fugerant, et, munitione facta, tamdiu se viriliter 
adversus suos inimicos defenderant, quoad pace 
recuperata, libere domum licuerit eis redire« 
Quinta igitur die civitate cremata, unusquisque 
magna cum praeda rediit in sua, et regis statim 
Arrivaiof quicvit ira. Non multo post Eadwardus, ^gel- 

the stheling ' o 

Eadweard. rcdi quoudam regis Anglorum natus, de Nor- 
mannia, ubimultisexulabat annis, venit Angliam, 
et a fratre suo Heardecanuto rege susceptus ho- 
norifice, in curia sua mansit.^ 

A.D. 1042. Rex Anglorum Heardecanutus, dum in con- 

SlrthMnut. vivio, in quo Osgodus Clapa, magnae vir po- 
tentiae, filiam suam Gytham Danico et praepo- 
tenti viro Tovio, Prudan cognomento, in loco qui 
dicitur Lamhythe, magna cum laetitia tradebat 
nuptui, laetus, sospes et hilaris, cum sponsa prse- 
dicta et quibusdam viris, bibens staret, repente 
inter bibendum miserabili casu ad terram corruit, 
et sic mutus permanens, sexto idus Junii [8 Jun.], 
feria- tertia, expiravit, et Wintoniam delatus, 
juxta patrem suum regem Canutum est tumu- 

succcssionoflatus; cujus frater Eadwardus, annitentibus ma- 
xime comite Godwino et Wigornensi prsesule 

* Non multo pott mansitJ] Sax. Chron. 


LivingOy Lundoniae levatur in regem ; Cujus pater 
^gelreduSy cujus pater Eadgarus, cujus pater 
Eadmundus, cujus pater Eadwardus Senior^ cujus 
pater ^lfredus. [Helias Scottus abbas obiit Abbot Heiias 
secundo idus Aprilis, vir prudens et religiosus, col^e ; 
et ideo monasterium S. Pantaleonis cum suo^ id 
esty S. Martini^ sibi commissum est regendum. 
Ipse optimum missalem librum monachi Franci, 
sine licentia in commune scriptum, in monasterio 
S. Pantaleonis igne consumpsit, ne alius quid- 
quam sine licentia facere auderet ; cui successit «ucceeded by 
Maiolus Scottus, vir sanctus.] 

Eadwardus ab archipraesulibus Edsio Doru- a.d. io4s. 
bernensiy et iElfrico Eboracensi, aliisque ferme fnolme"** 
totius Angliae praesulibus, primadie Paschae, iii. '*"*' 
nonas Aprilis [3 Apr.], ungitur in regem Win- 
toniae. Eodem anno, xiv. diebus ante festivita- despoua bis 
tem S. Andreae Apostoli [16 Nov.], festinato her trea- 
rex cum comitibus Leofrico, Godwino, et Si- 
wardo, de civitate Glaworna Wintoniam venit 
improvise, et, ut illi consilium ei dederant, suae 
genitrici, quicquid in auro, argento, gemmis, 
lapidibus, aliisve rebus pretiosum habuerat, abs- 
tulit ; vel quia priusquam rex esset effectus, vel 
post, minus quam volebat illi dederat, et ei valde 
dura extiterat : veruntamen sufficienter ei mini- 
strari necessaria praecepit, et illam ibidem quietam 
manere jussit.^ 

[Animchadus Scottus monachus et inclusus in Animchadus 
Fuldaobiit iii. kal. Februarii,^ super cujussepul- Ftodaob. 
chrum visa sunt lumina, et psalmodia audita est. Accountor 
Super cujus sepulchrum Marianus, hnjus chronicae M^ianus 

,1 «i-i^j^.i Scottus< 

auctor, decem annis ad pedes ejus stans mclusus, 
missas cantavit, qui haec etiam de supradicto Anim- 
chado retulit : Ipse, inquit, cum in Hibernia esset^ 
in insula quae Keltra dicitur, quadam die, fratri. 

» Sax. Chron. » iii. kal, Fe&.] Add. MS. Cott. Nero C. v. 


bus quibusdam advenientibus^cum licentia senioris 
sui^ nomine Cortram, caritatem eis fecit. Cum- 
que quidam post cibum essent egressi, illi qui 
remanserant, ad ignem se calefacientes^ conse- 
derunt, atque bibere ab eo petierunt ; quo nolente 
sine licentia, coegerunt illum. Tandem con- 
sensit^ prius tamen ex eo potu seniori suo quasi 
benedictionem misit. Crastino autem ab eo in- 
terrogatus, unde sibi illum potum misisset^ omnia 
quse gesta erant retulit ; moxque propter hanc 
tantum culpam, eum senior de Hibemia exire 
jussit, quod ille humiliter adimplevit; sicque 
Fuldam veniens^ sancte vivendo inclusus, ut prse- 
dixi, obiit. Hoc autem mihi retulit Tigernah 
senior meus, cum quandam culpam parvam coram 
eo fecissem. Me quoque audiente in Fuldam 
incluso, quidam religiosissimus ejusdem ccenobii 
monachus^ nomine Willelmus^ supradictum Anim- 
chadum^ jam sepultum, rogavit^ ut se benedi- 
ceret ; atque sicut postea mihi confirmavit, eadem 
nocte per visum vidit Animchadum, in sepul- 
chro suo stantem^ nimio fulgore nitentem, et ex- 
tensa manu se benedicentem : totamque ipsam 
noctem etiam ego mellifluo plenam odore duxi.] 
Haec ait Marianus. 
A.D.1044. ^lfwardus Lundoniensis praesul^ qui et ante 
bisho^f episcopatum et in episcopatu^ abbatis jure, 
Eoveshamnensi ccenobio prsefuit, cum pontifica- 
tum administrare pro sua infirmitate minus suffi- 
ceret^ Eoveshammi residere voluit^ sed fratres 
loci illius id omnino consentire noluerunt.^ Qua- 
propter^ ablatis ex maxima parte libris et orna- 
mentis, quae ipse eidem contulerat loco^ et quae- 
dam, ut fertur^ quae alii contulerant^ ad monaste- 
rium Ramesege secessit, et omnia quae attulit 

' Noluerunt,'} Because he v^aa afflicted with leprosy. See Hist. 
Rames. c. 4iv, 

London ob. 



sancto contulit Benedicto, ibique resedit,^ et hoc 
anno, octavo kal. Augusti [25 Jul.], feria quarta, 
defungitur, ibidemque sepelitur. In generali 
conciliOy quod eodem tempore celebratum est 
Lundonise, religiosus Eoveshamnensis monachus wuifoi»r 
Wlmarus, qui et Manni, ut abbatis jure suoSbi"^ 
monasterio praeesset, eligitur, et quarto idus 
Augusti [10 Aug.], feria sexta, ordinatur. Eo- ounhudand 
dem anno nobilis matrona Gunnilda, regis nL^h^^from 
Wyrtgeorni et sororis Canuti regis filia,^ et comi- ^"^^*^^* 
tum Hacuni et post Haroldi morte viduata, cum 
duobus filiis Hemmingo et Turkillo expellitur de 
Anglia; quae Flandriam devecta, in loco qui 
Brycge dicitur aliquandiu resedit, et sic Dane- 
marciam adiit.^ Capellanus regis Stigandus stigand bp. 
praesulatum East-Anglia? suscepit.' ° Angna. 

Brihtwoldus Wiltoniensis episcopus obiit, cui a.d. 1045. 
regis capellanus Herimannus, de Lotharingia b^of wuton 
oriundus, successit. Quo anno rex Anglorum niiiman 
Eadwardus ad Sandicum portum congregavit ^*^*^^^ 
classem prdevalidam contra Magnum, Norrega- couectt a 
norum regem, Angliam adire disponentem : sed ^*^"* ®' 
bellum a Suano rege Danorum illi illatum iter 

Livingus Hwicciorum, Domnaniae, et Comu- a.«d. io46. 
biae praesul, x. kal. Aprilis [25 Mar.], die Domi- 5j?HwiSi,Sf 
nica obiit ; cujus post decessum, regis cancellario Jucce^cdby 
Leofrico Brytonico mox Cridiatunensis et Cor- EjJdred?"^ 
nubiensis datus est praesulatus : et Aldredus, qui 
primo monachus Wintoniensis, post abbas Tea- 
vistokensis extitit, Hwicciorum pontiticatum sus- 

1 Sax. Chron. a. 1046. 

» See p. 184. 

3 Hoc anno Cantuarensis me- 
tropoleos Edsius accitum Si- 
wardum abbatem Abbendoniae, 
quem prudentia plurimum yigere 
noverat, regis consensu et regni 
primorum pontificatus decoravit 

apice, ac patriarchatus sui vice 
ipsum fungi instituit; nam ipse 
privatis uti volebat, quia aegritu- 
dine laborabat. Abbendoniensi 
autem ecclesiae ^thelstanus, 
ejusdem loci sacrista, abbas con- 
stitutus est. L, add, 
* Sax. Chron. 



osgod ciapa cepit/ Osgodus Clapa expellitm* Anglia.^ Ma- 
Magnut gDus Norreganorum rex, sancti Olayi regis niius, 
Denmark. fugato rege Dauorum Suano, sibi Danemarciani 


A.D.1047. Nix in Occidente tanta cecidit ut silvas quo- 

bp.*^theV que fraugeret; quo etiam anno liiems extitit 

•SSSJIdSd'' durissima. Grymkytelus Sutii-Saxoniae praesul 

^Ei^lSlbp. obiit, cui regis capellanus Heca successit.* De- 

of wintoQ cessit quoque iEIfwinus Wintoniensis episcopus ; 

stSSdf^^in cujus sedem praesul East-Angliae sublimatur 

svein seekt Stigaudus^^ Suauus rcx Danorum suos legatos 

Magnus^irho misit ad Eadwardum regem Anglorum, et rogavit 

fromDen. ut sibi classcm mitteret contra Magnum regem 

Norreganorum.^ Tunc comes Godwinus consi- 

lium regi dedit, ut saltem l. naves militibus in- 

structas ei mitteret ; sed quia Leofrico comiti et 

omni populo id non videbatur consilium, nuUam 

ei mittere voluit. Post haec Magnus rex Norre- 

ganorum, classe multa et valida constipatus, cum 

Suano proelium commisit, et multis militibus 

utrinque occisis, illum de Danemarcia expulit, et 

post in illa etiam regnavit, atque tributum sibi 

non modicum pendere Danos coegit ; ac non 

multo post obiit.^ 

Suanus Danemarciam recepit, et Haroldus 
Harvager/ Siwardi regis Norreganorum filius, 
et ex parte matris frater sancti Olavi^ patruus 
scilicet Magni regis, Norregam repetiit^ brevique 
post tempore suos nuntios ad regem Eadwardum 
misit^ et pacem amicitiamque illi obtulit, et re- 
sveinappues ccpit : ad qucm etiam rex Danorum Suanus 
legatos mittens, rogavit ut ei navale mitteret 

A. D. 1048. 

Peace irith 
Harald of 

* Sax. Chron., under three 
dates, yiz. 1044, 1046, 1047. 

* Sax. Chron. aa. 1047, 1048. 
3 Sax. Chron. a. 1048. 

* Harvitger,'] The usual blun- 

der of the English chroniclers 
for <H&rdrdda.' King Harald 
Harfagr died in 936. Ordericus 
Vitalis and Geffrey Gaimar com- 
mit the same error. 



adjutorium ;^ sed licet comes Godwinus voluisset 
ut saltem l. naves illi mitterentur, Leofricus 
comes omnisque populus uno ore coutradixerunt.® 
Terraj motus kal. Maii (1 Maii], die Dominica, An eanh- 
extitit inagnus Wigomiae, Wic, Deorbeiae, et 
multis aliis locis.^ Mortalitas hominum et ani- Agreatmor- 
malium multas occupavit AngliaB provincias, et spontkneous 

... 1 ,. ^ .1 A« • Tk combustion. 

igms aerius, vulgo dictus suvaticus, m Deor- 
begensi provincia, et quibusdam aliis provinciis, 
villas et segetes multas ustulavit.^ Eadmundus Eadmund 
Lindisfamensis episcopus Glawornae obiit, sed aditfomeob.; 
suis deportatus, Dunholmi sepelitur; cui succes-^succeededby 
sit Edredus, sed illo divina ultione percusso, in A^heiric!* 
ejus locum ^gelricus Burgensis monachus sub- 

Henricus imperator innumerabilem congrega- a. d. 1049. 
vit exercitum contra Flandrensium comitem He5^^*"' 
Baldwinum, maxime eo quod apud Neomagum* Sf]£ad?in 
suum palatium combussisset atque fregisset pul- «^ ^»°<*«"- 
cherrimum. In qua expeditione fuit Leo papa, 
et de multis terris nobiles et magnifici viri quam- 
plurimi. Suanus etiam rex Danoram, ut im- 
perator illi mandarat, cum sua classe, ibi affuit, 
et ea vice fidelitatem imperatori juravit. Misit 
quoque ad regem Anglorum Eadwardum, et ro- 
gavit illum ne Baldwinum permitteret efiugere, 
si vellet ad mare fugere. Idcirco cum magna 
classe rex ad Sandicum portum adiit, et ibi tam- 
diu mansit, quoad imperator de Baldwino omnia 
quae voluit habuisset.^ Interea Suanus comes, svegen son 
Godwini comitis et Gythae filius, qui relicta prius ^etu^sto^ 
Anglia, eo quod Edgivam Leonensis monasterii "^ ^° 

' Sax. Chron. a. 1049. 

» Contradixerunt,'] Apparently 
a repetition ; see a. 1047. 

3 Vir Domini ^thelstanus ab- 
bas Abbendonias obiit, cui suc- 
cessit quidam de monasterio S. 

Eadmundi monachus, in auri 
argentique fabricio operator miri- 
ficus, nomine Sperafoc. L. add* 

* Neomagum,'] Nymwegen. 

^ Sax. Chron. 



abbatissaniy^ quam corruperaty in matrimonium 
habere non licuerit^ Danemarciam adierat^ navi- 
bus VIII. rediit, dicens cum simulatione, se cum 
rege fideliter amodo remansurum; cui Beorn 
comeSy filius avunculi sui Danici comitis . Ulfi^ 
filii Spraclingi, filii Ursi, ac frater Suani Dano- 
rum regisy promisit se a rege impetraturum, ut 
suus ei comitatus redderetnr.^ Pacificato itaque 
cnm imperatore Baldwino comite, comites God- 
winus et Beom xlii. navibus Pevenesea regis 
licentia sunt devecti ; reliquam vero classis par- 
tem domum jussit redire^ paucis secum navibus 
ibi retentis. Cui cum nuntiatum fiiisset, quod 
Osgodus Clapa cum xxix. navibus in Ulpe^ 
jaceret, de navibus quas remisit quot potuit re- 
osgodciapa vocavit. Osgodus autem, uxore sua, quam apud 
the°c<^iof Brycge commiserat^ recepta, sex navibus Dane- 
marciam rediit; alise vero East-Saxoniam ade- 
untes, praeda circa Promontorium Eadulfi rapta 
A tempett. uou modica^ redibant : verum eas in redenndo 
S8Bva corripuit tempestas^ omnesque submersit, 
exceptis duabus, quse in transmarinis partibus 
captdB sunt, occisis omnibus qui in illis erant. 
Dum haec agebantur^ Suanus comes Pevenesea 
venit, et consobrinum suum Beom comitem cum 
dolo rogavity ut ad Sandicum portum secum iret, 
et, ut illi promiserat^ eum cum rege pacificai*et : 
qui fisus in consanguinitatey tribus tantum sociis 
assumptis^ cum illo proficisci coepit. At ille ad 
Bosanham, ubi naves ejus erant, eum duxit, et 
in navim introductum duris mox loris vinciri 
jussit, ac secum tamdiu habuit, donec ad ostium 
Derta&^ veniret ; ubi illo occiso, et in altam fossam 

Murder of 
Bi5m by 

' LeonensU numasterii abbatia- 
sam,'] Of Leomiiuiter. 

• Promisit redderetur.] 

This is very doubtful. See Sax. 

• Ulpe."] OrWulpe,ayillageon 
the coast of Flanders, to the 
N.W. of Sluys. See 6rimm's 
Deutscbe Heldensage, p. SSO. 

* Dertai,] Of the Dart 



projecto, terraque obruto, dimiserunt illum sex 
naves, quarum duas paulo post coeperunt Ha- 
stingenses, et occisis qui fuerunt in eis, naves ad 
Sandwic conducentes, regi obtulerunt. Suanus 
vero ad Flandriam duabus fiigiens navibus, ibi 
mansit, quoad Wigornensis episcopus Aldredus 
illum reduceret, et cum rege pacificaret.^ Eo-irishpirates, 
dem anno, mense Augusto, Hibernienses piratae GHffln of 
XXXVI. navibus ostium intrantes Sabrinse, inpiu^dirin 
loco qui dicitur Wylesc Eaxan appulerunt, et"**®*''®™' 
cum adjutorio Griffini regis Australium Bryto- 
num, circa loca illa praedam agentes, uonnuUa 
mala fecerunt ; dein conjunctis viribus, rex et 
ipsi pariter flumen quod Weage^ nominatur trans- 
euntes Dymedham incenderunt, et omnes quos 
ibi reperiebant peremerunt: contra quos Wi-defeatthe 
gornensis episcopus Aldredus, et pauci de pro- ESSfed^bp. 
vincialibus Glawornensibus ac Herefordensibus, **'^®"^*«'- 
festinanter ascenderunt; sed Walenses, quos 
secum habuerant, eisque fidelitatem promiserant> 
ad regem Griffinum clanculo nuntium miserunt, 
rogantes ut quam citius posset super Anglos 
irrueret; qui mox et cum suis et cum piratis 
Hiberniensibus advolavit, et diluculo super 
Anglos irruens, multos ex illis occidit, cseteris 
per fugam lapsis.^ Eadnothus Dorcestrensis epi- Eadnoth bp. 
scopus obiit, cui regis capellanus Ulfus genere ?er^b!^***"' 
Nortmannus successit. Oswius abbas Thorne- ui?*oSwi7 
gensis et Wlnothus abbas Westmonasterii deces- ?hOTiey, 
serunt ; decessit quoque Siwardus Edsii Doru- ^JJSSn/ 
bemensis archiepiscopi corepiscopus, et Abban- Eld^g^ob. 
doniae est tumulatus.^ Quo etiam anno sanctus 

' Sax. Chron. a. 1049, accord- 
ing to one account ; according to 
another, a. 1050. 

• Weage.^ The Wye. 

3 Sax. Chron. a. 1050. Here 
Floreuce'8 narratiye is more cir- 

cumstantial than that in the 

* Sax. Chron., under three 
dates, viz. 1048, 1050, 1051. L, 
reads : Sed et archiepiscopi yices 
moderans, Siwardus, aegritudine 



the abbey 
of Rheiint, 

and bolds a 
synod tbere. 

A. D. 1050. 

of Cant. ob. ; 
sueceeded by 

Heriman bp. 
and Ealdred 
of Worcester 
go to Rome. 

A.D. 1051. 

^lfric abp. 
of York ob. ; 
sncceeded by 

Count of 
lands at 

papa LeOy rogatu eximise religionis abbatis Heri- 
mari, in Franciam venit, habens in comitatu suo 
praefectum et digniores quosque Romulese uj*bis : 
et sancti Remigii Francorum apostoli monaste- 
rium, Remis constitutum^ maximo cum honore 
dedicavit ; et postmodum in ipsa urbe magnam 
synodum archiepiscoporum, episcoporum^ et ab- 
batum^ sex diebus celebravit; in qua fuit ^lf- 
winus Ramesigensis abbas^ et abbas monasterii 
Sancti Augustini^ a rege Anglorum Eadwardo 
illo directi/ 

[Rex Scottiae Macbethad Romse argentum 
spargendo distribuit.] Edsius Dorubemensis 
archiepiscopus obiit, cui Rotbertus Lundoniensia 
episcopuSy genere Nortmannus, successit. Spear- 
heafocus abbas Abbandunensis Lundonise prae- 
sulatum suscepity sed antequam esset consecratus^ 
a rege Eadwardo est ejectus.' Herimannus 
Wiltunensis episcopus^ et Aldredus Wigomensis 
antistes Romam ierunt.^ 

JBlfricus Eboracensis archiepiscopus, Suth- 
wealle defunctus, Medeshamstede sepelitur ;^ cui 
regis capellanus Kinsigius successit. Rex Ead- 
wardus absolvit Anglos a gravi vectigali, trice- 
simo octavo anno ex quo pater suus rex ^gel- 
redus primitus id Danicis solidariis solvi man- 
darat.^ Post haecy mense Septembri^ Bononiensis^ 
comes Eustatius senior^ qui sororem Eadwardi 
regis, Godam nomine, in conjugium habuerat, 
paucis Doruverniam applicuit navibus ; in qua 

correptus, Abbendoniam a Cantia 
aeger defertur, et duobus illic 
mensibus lecto detentus, ab hac 
vita educitur, atque ibidem se- 

' Sax. Ohron. aa. 1049, 1050. 

' Venerat per hos dies ad 
regem quidam de Norwagia gente 
episcopus, vocabulo Rodulfus, 

regi propinquus. Is Abbendo- 
nensibus abbatis jure praeficitur. 
L, add. 

' Sax. Chron. aa. 1047, 1050, 

* Ib. aa. 1050, 1052. 

* Ib. a. 1052. 

* BononienmJ] Of Bononia, 


milites ejus, cum stolide et insipienter sibi hospi- a fray there 
tia quaererent, unum e civibus peremerunt; quod townsmen. 
videns ejus concivis, ulciscitur illum^ occiso milite 
uno. Ob quam rem comes et sui nimis irati, 
viros et mulieres quamplures armis interfecerunt, 
pueros et infantes suorum pedibus equorum con- 
triverunt ; sed ubi cives ad obsistendum concur- 
rere viderunt, turpem fugam ineuntes, vix evase- 
runt, septem ex sociis illorum peremptis, et ad 
regem Eadwardum, qui tunc temporis Glawornae 
morabatur, fugerunt. Talia geri in suo comitatu Gk>dwine 

^ j . «^ /• • . ralsesan 

comes Godwmus graviter ferens, nimiaque com- army. 
motus ira, de toto suo comitatu, scilicet de 
CantiaySuth-Saxonia, et West-Saxonia; et filius 
ejus primogenitus Suanus de suo, id est, de Ox- 
nafordensi, Glawomensi, Herefordensi, Sumer- 
seatunensiy Bearrucscirensi provinciis ; alterque 
filius Haroldus de suo comitatu, videlicet de 
East-Saxonia, East-Anglia, Huntednnensi et 
Grantebrycgensi provinciis, innumerabilem con- 
gregaverunt exercitum, quod regem Eadwardum 
non latuit. Idcirco nuntiis ad Leofricum Mer-Theeari» 
censium. et Siwardum Northhymbrorum comites siward coi- 

_ . , . , _ . , lect forces 

festinato missis, rogavit ut ad se^ m magno pen-againBthim. 
culo constitutum^ cum omnibus quos habere pot- 
eranty venire accelerarent. IUi autem primo 
cum paucis venerunt^ sed ubi cognoverunt quo- 
modo se habuit res, per suos comitatus celeres 
miserunt veredarios^ et magnum congregavernnt 
exercitum. Similiter et Radulfus comes, Godse 
sororis Eadwardi regis filius^ de suo comitatu 
quot potuit congregavit. Interea Godwinus etGodwineand 
filii ejus cum suis exercitibusy post Nativitatem enter oion- 
S. MaridB [8 Sept.], in Glawornensem provinciam anddemand 
venientes, in loco qui dicitur Langetreo castra- tottem^r 
metati sunt, et legatis Glawornam ad regemiiisfoiiowers. 
directis, comitem Eustatium et socios ejus, in^ 


super et Nortmannos^ et Bononienses^ qni ca- 
stellam in Domverni» clivo tennerunt, sub de- 
nuntiatione belli reposcebant. Ob id autem ad 
tempus rex perterritus, et in angore magno con- 
stitutuSy quid ageret ignorabat penitus. Sed nbi 
exercitum comitum Leofrici, Siwardi, et Radulfi 
adventarecomperity se nuUatenus Eustatium alios- 
que requisitos traditurum^ constanter respondit : 
quo auditOy vacui redeunt legati. Quibus abeun- 
tibusy exercitus Glawornam intravit, ita inflam- 
matus^ et concordi animo ad pugnam paratus, nt 
statim^ si rex permitteret^ cum exercitu Godwini 
A witena- puguam inire vellet. At quia de tota Anglia quique 
London. mcliores in sua et illorum parte erant coadunati, 
comiti Leofrico et quibusdam aliis magnum yide- 
batur insilium, ut ipsi cum suis compatriotis 
bellum inirent ; sed obsidibus ad inyicem datis^ 
rex et Godwinus die constituto ad placitandum 
Lundoniam convenirent. Probato consilio et 
nuntiis intercurrentibus, obsidibus datis et ac- 
ceptis^ dux in West-Saxoniam rediit ; rex vero de 
tota Mercia, et Northiiymbria copiosiorem exer- 
citum congregavit, et secum Lundoniam duxit. 
Fiightand Godwiuus autcm et filii ejus ad Suthweorce 

exile of God- '' 

wineandhii vcnere cum magna West-Saxonum multitudine ; 
sed quia suus ab eo paulatim defluxerat exercitus, 
placitum inire cum rege non audebat, verum 
nocte superveniente fugam iniit. Quare mane 
facto, rex in suo concilio, et omnis exercitus 
unanimi consensu, illum et quinque filios ejus 
exules fore decreverunt; qui mox cum conjuge 
sua Gytha, et Tosti cum uxore sua Juthitta, 
filia videlicet Baldwini Flandrensium comitis, ac 
duo alii ejus filii, Suanus et Gyrth, ad Thomege, 
ubi navis eis parata fiierat, venerunt : in quam 
tantum auri et argenti^ aliarumque rerum pretio- 
sarum, quantum illa portare potuit, festinanter 




imponentes, eamque citatim conscendentes^ ad . 
Flandrensium comitem Baldwinum cursum di- 
rexerunt. Porro Haroldus et Leofwinus, filii 
ejusy Brycgstowam adeuntes, navem^ quam frater 
illorum Suanus sibi paraveraty conscenderunt, 
et in Hibemiam transvecti sunt. Reginam vero Queen Ead- 
Edgitham rex, propter iram quam adversus mitted tS' 
patrem suum Godwinum habuerat^ repudiavit^ et abbeyT^ 
cum una pedissequa ad Hwereweallam eam sine 
honore misit^ et abbatissae^ custodiendam com- 
mendavit. His gestis Nortmannicus comes Wil- Amvaiof 
lelmus cum multitudine Nortmannorum AngliamdukeofXor. 
vemty quem rex Eadwardus et socios ejus ho- 
norifice suscepit^ et magnis multisque donatum 
muneribus ad Nortmanniam remisit.^ Eodemwiuiam 
anno Willelmus regis capellanus LundoniensemofLondon. 
episcopatum, qui Spearheafoco prius datus fue- 
rat, suscepit.* 

Marianus chronographus seculum reliquit. a.d. 1052. 
-ZElfgiva Imme, conjnx regum -ZEgelredi etqu^J"^ 
Canuti, 11. nonas Martii [6 Mar.J, Wintoniae ^""** 
obiit, et ibi sepulta est.* Eodem anno Walen- oriffln king 
sium rex Griffinus magnam partem Herefordensis devastates 

- _ ^ *^ Hereford- 

provincidB depopulatus est ; contra quem pro- shire. 
vinciales illi, et de castello quampliires Nort- 
manni ascenderunt; sed multis ex illis occisis, 
ille victoriam habuit, et secum praedam magnam 
abduxit. Ha3C pugna facta est eodem die, quo 
ante xiii. annos, fratrem comitis Leofrici Ead- 
winum Walenses per insidias interfecerunt.^ 

' Abbatissa,'] She was a sister 
of the king. 

^ Sax. Chron. where two nar- 
ratives of the fray with Eustace 
and its consequences are given, 
under the years 1043 and 1052. 

* Sax. Chron. a. 1062. Ro- 
dulfus episcopus et abbas Ab- 
bendoniensis ecclesise obiit, cui 

successit Ordricus ejusdem ec- 
clesise monachus. L, add, The 
Chronicle (a. 1051) states that 
Spearhafoc was deprived of his 
bishopric, and never received 
consecration, which, by command 
of the pope, archbishop Robert 
refused to perform. 
* Sax. Chron. 


Haroidand Parvo post hoc temporo^ Haroldas comes et 
e^erthe frater ejus Leofwinus, de Hibemia redeuntes^ et 
XndSri? ostium Sabrinee navibus multis intrantes, in con- 
Db^thkM; finio Sumersetanise et Dorsetani» applicuerunt^ 
et illis in partibus villas ac agnros deprsedati sunt 
defeatthe multos. Adversus quos, et de Domnania et 

inhabitants. cn . • i u.* jm ' 

Sumersetaniay quamplures congregati ascende- 
runty sed eos vicit Haroldus, csesis ex illis plus* 
quam triginta nobilibus ministris^ cum aliis mul- 
tis; dein ad naves cum praeda rediit^ et mox 
Eadweard Pcnwithsteort^ circumnavigayit. Tunc rex Ead-^ 

sendsafleet j _ i • a_ ■■• a.» i a* 

tosandwich. wardus quadraginta naves, ahmentis electisque 
militibus instructas^ ad Sandicum portum festi- 
oodwine uato misit^ et eos adventum Godwini comitis 
aoxiiiaries. oppcriri ct obscrvare jussit. Sed tamen, igptio- 
rantibus omnibus^ ille cum paucis navibus re- 
versus, in Cantia applicuit^ et missis latenter 
nuntiis^ primitus Cantuarienses^ dein Suth-Sa- 
xones^ East-Saxones^ Suthregienses^ et omnes 
butsecarlas de Heastinga, et ubique circa ripas 
maris^ aliosque nonnullos, in adjutorium sui 
allexit. Hi omnes uno ore, aut vivere aut mori 
cum eo se paratos fore^ sibi promiserunt. Quod 
ubi regisd classi, qud& ad Sandicum portum jace- 
bat, innotuity illum insequuntur ; verum ipse 
fugiens evasit, et, quo in loco potuit, se occultavit. 
Illi vero ad Sandicum portum sunt revecti, et 
inde Lundoniam sunt reversi. Hoc cognito^ 
comes Godwinus ad Vectam Insulam revehitur^ 
et circa ripas maris tamdiu vagabatur, donec ad 
illum filii ejus Haroldus et Leofwinus sua cnm 
classevenirent; sed ex quo in unum convenerant, 
a depraedatione ac populatione desistebant ; 
victum tamen exercitui suo, cum res exposceret, 
sumebant ; circa ripas autem maris, et ubicunque 

' Penwithsteort.^i The Land'8 End. 


locoram^ omnes quos poterant sibi in adjutorium 

allicienteSy et butsecarlas omnes quos obvios in- 

yenerant secum legentes^ versus Sandicum por- 

tum cursum direxerunt. Quo cum venissent, 

regi Eadwardo^ tunc temporis Lundonid& demo- 

rantiy illorum adventus nunciatur; qui nuntiis 

propere missis, omnibus qui a se non defecerant 

mandavity ut in adjutorium sui venire matura- 

rent. At illi nimis tardantes, ad tempus non 

venerunt. Interea cum sua classe Godwinus oodwine 

comes adversus cursum Tamensis devectus, dietheThamet 

Exaltationis Sanctaa Crucis [14 Sept.], feriawark. 

secunda, ad Sutliweorce venit, et ibi tamdiu ex- 

pectavit quoad maris accessus veniret. Interim 

quosdam per internuntios, quosdam per se cives 

LundonienseSy quos variis pollicitationibus prius 

illexeraty convenity et ut omnes fere qu8B volebat 

omnino vellent, effecit. Inde rebus omnibus 

dispositis et ordinatis, reumate advenientey festi* 

nanter anchoras sustulerunt^ ac nuUo in ponte 

obsistente^ per australem fluminis crepidinem 

sursum navigaverunt. Venit et pedestris exer- 

cituSy ac se per oram fluvii ordinatim dis<- 

ponenSy spissam terribilemque fecit testudinem. 

Dein classis se versus aquilonalem ripam vertit, 

quasi regis classem circundare vellet: habebat 

enim et rex classem, ac numerosum pedestrem 

exercitum. Sed quia ibi, et cum rege et cum 

Godwino^ erant perpauci qui fortitudinis aliquid 

haberenty nisi tantum Angli^ pugnare adversus 

suos propinquos ac compatriotas pene omnes 

abhorrebant ; unde sapientiores quique ex utra- 

que parte^ inter regem et ducem pacem redinte- 

granteSy exercitum ab armis discedere jusserunt. 

Mane autem facto^ concilium rex habuit, pristi- oodwine 

numque honorem pleniter reddidit Godwino etfamiiy 


uxori suae, filiisque omnibus, excepto Suano ; ille i>eath of 




The Nor- 
mans ex 

enim ductus poenitentia, eo qnod, nt prselibavi- 
mus^ consobrinuro suum Beorn occiderat^ de 
Flandria nudis pedibus lerusalero jam adierat, 
indeque rediens, invalitudine ex nimio frigore 
contracta^ mortuus est in Licia.^ Filiam quoque 
ducis, Eadgitliam reginam, digniter rex recepit, 
ac pristinae dignitati restituit. Facta igitur 
Miied from concordia, paceque firmata^ omni populo rectam 
legem promiserunty et omnes Nortmannos qui: 
leges iniquas adinvenerantyetinjustajudicia judi- 
caveranty multaque regi insilia adversus Anglos 
dederant^ exlegaverunt. Paucos tamen, scilicet, 
Rotbertum diaconem^ et generum ejus Ricardum 
filium Scroby^ iBlfredum regis stratorem, An- 
fridum, cognomento Ceocesfot, et quosdam alios, 
quos plus caeteris rex dilexerat, eique et omni 
populo fideles extiterant, in Anglia remanere 
permiserunt. Porro Rotbertus Dorubemise 
archiepiscopus, et Lundonise prsesul Willelmus, 
et Ulf Lindicolinensis antistes^ cum suis Nort- 
mannis vix evadentes, mare transierunt :' sed 
Willelmus^ propter suam bonitatem^ parvo post 
tempore revocatus^ in suum episcopatum re- 
cipitur. Osbemus vero, cognomento Pentecost^ 
et socius ejus Hugo sua reddiderant castella; 
et comitis Leofrici licentia per suum comitatum 
Scottiam adeuntes, a rege Scottorum Macbeotha 
suscepti sunt. Eodem anno, in nocte festivitatis 
sancti Thomae Apostoli [21 Dec.], tantus tamque 

A violent 

' Licia,'] According to the 
Chronicle, Swegen died at Con- 
Btantinople on his joumey home. 
According to Malmesbury, he 
was slain by the Saracens. 

* Scrob.} Both this Richard 
fil. Scrob, and his son Osbern 
nrr mentioned in Domesday as 
MdiMg lands T. R. E. (Tem- 
|i«««« Kfgift Edwardi). Osbem 
A|i|ie«rt a1»o nmong the tenants 

in capite, as a great landholder, 
in no less than six counties, at 
the time of the Survey, and also 
as an under tenant. His chief 
seat was at Ricard's Castle in 
Herefordshire, so called from his 
father the builder of it. See 
Ellis, Introd. to Domesday, i< 
pp. 460, 485, and ii. pp. 103, 

' Sax. Chron. 


vehemens extitit ventus, ut multas ecclesias 
domosque dirueret, et innumerabiles arbores 
frangeret, vel radicitus erueret.^ 

Griffini regis Australium Walensium frater, a.d. 1053. 
Res nomine, propter frequentes prsedas quas souttTwaies 
egit in loco qui Bulendun dicitur, jussu regis '**"*°' 
Eadwardi, occiditur, et Glawornam caput ejus 
ad regem in vigilia Epiplianise Domini [5 Jan.] 
est allatum.^ Eodem anno, dum secunda Pa- Death or 
sclialis festivitatis celebraretnr feria [12 Apr.], 
Wintonise, Godwino comiti, more solito regi ad 
mensam assidenti, suprema evenit calamitas ; 
gravi etenim morbo ex improviso percussus, 
mutus in ipsa sede declinavit. Quod filii ejus, 
comes Haroldus, Tosti, et Gyrth videntes, illum 
in regis cameram portabant, sperantes eum post 
modicum de infirmitate convalescere : sed ille 
expers virium, quinta post hasc feria [16 Apr.], 
miserabili cruciatu vita decessit, et in Veteri 
Monasterio sepultus est ; cujus ducatum susce- 
pit filius ejus Haroldus, et ejus comitatus datus 
est Algaro Leofrici comitis filio.^ Mense Octo- wuifsige bp. 
bri Wlsius Licetfeldensis episcopus, et abbates the abbots ' 
Godwinus Wincelcumbensis, et ^gelwardus windh^mbe 
Glastoniensis decesserunt. Wlsio Leofwinus, teard of ^ ' 
Coventrensis abbas, et -^gelwardo .^Egelnothus, ob" »uc"^ 

. , . •• i_ M oeededby 

eiusdem monasteni monachus, successerunt. Leoiwine, 
Aldredus vero Wigomiensis episcopus abbatiam and oodric. 
Wincelcumbensem tamdiu in manu sua tenuit,^ 
donec Godricum, regis capellani Godmanni filium, 
abbatem constitueret. ^lfricus germanus Oddse 
comitis apud Deorhyrste xi. kal. Januarii 
[22 Dec.] obiit, sed in monasterio Persorensi est 
tumulatus.^ [Aed, clericus barbosus in Hibernia, Aedexpeiied 
vir famosissimus et mirae religionis fuit, qui lan?. ^^' 

1 <5„_ pu-»- I ' Sax. Chron., but less cir- 

oax. i.nroii. | cunistantially than Florence. 

P 2 



cleiicorumy pacllarumy et laicorum magnam 

scholam habebat^ puellasque more clericorum 

tondebat^ propter quod etiam de Hibemia pro- 

jectus est.^J 

A.D. 1054. Strenuus dux Northhymbrorum Siwardus, 

l^S^acot- jussu regis, cum equestri exercitn et classe 

MMbelh?**' valida Scottiam adiit, et cum rege Scottoram 

Macbeotha prcelium commisit, ac multis milli- 

bus Scottoram, et Nortmannis omnibns, quoram 

supra fecimus mentionem, occisis, illum fugayit^ 

andraises ct Malcolmum, rcgls Cumbroram filium, ut rex 

Maloolm to , , ... 'j. w a. t 

thethrone. jusscrat, rcgem constituit. In eo tamen proelio 

suus filius et multi Anglorum et Danoram ceci- 

Bp. Eaidred deraut.^ Eodem anno, in festivitate sancti 

missionto Kcnclmi martyris [17 Jul.], Aldredus Wigornen- 

' sis episcopus Godricum abbatem Wincelcnmbse 

constituit ; dein magnis cum xeniis regis fungituj* 

legatione ad imperatorem; a quo simul et ab 

Herimanno Coloniensi archiprsesule, magno sus- 

ceptus honore, ibidem per integrum annum mansit; 

et regis ex parte imperatori suggessit, ut legatis 

Ungariam missis, inde fratraelem suum Ead- 

wardum, regis videlicet Eadmundi Ferrei Lateris 

filium^ reduceret, Angliamque venire faceret.' 

Siwardus dux Northanhymbroram Eboraci 
decessit, et in monasterio Galmanho, qnod ipse 
His earidom constraxcrat, sepultus est ; cujus dutatus Tostio, 
^towedon jjj^jqJ^j ducis germauo^ datus est.^ Non multo 
Suia^Jdf ' post, rex Eadwardus, habito Lundoniae consilio, 
Algarum comitem, filium Leofrici comitis, sine 
withGriffln culpa cxlegavit ; qui mox Hiberniam petiit, et 
w^eshe xviii. piraticis navibus acquisitis, rediit^et Griffi- 

A. D. 1055. 

Death of 

* Prqjectus est,] Ipse enim 
foeminaB et puerulos more cleri- 
corum coronando tondebat; et co- 
ronas, et non velata capita, foemi- 
nas conversas habere debere prae- 
dicabat. Marian, Ed, 

* Sax. Chron. 

' Venire faceret,'] FiorencA'8 
account of bishop Ealdred'8 Mtis- 
sion is more circumstantial fhan 
that in the Ghronicle. 


num regem Walensium adiit^ eumque petivity ut invades 
contra regem Eadwardum sibi esset in auxilium. "^ 
IUe statim de toto regno suo copiosum exercitum 
congregans, Algaro praecepit, ut loco constituto 
sibi et exercitui cum suis copiis occurreret; 
quibus in unum convenientibus^ fines Anglorum 
depopulaturi^ Herefordensem provinciam intra- 
verunt. Contra quos timidus dux Radulfus^Theydefeat 

. Ti j j. • z»i* -x theEnglish 

regis Ead wardi sororis nlius^ exercitum congre- under eari 
gans^ et duobus miliariis a civitate Hereforda, 
IX. kal. Novembris [34 Oct.] illis occurrens» 
Anglos contra morem in equis pugnare jussit: 
sed cum proelium essent commissuri^ comes cum 
suis Francis et Nortmannis fugam primitus 
capessit. Quod videntes Angli, ducem suum 
fugiendo sequuntur^ quos adversarii fere omnes 
insequuti, cccc. vel quingentos viros ex eis pere- 
merunt, multosque vulneraverunt. Dein victoria piunder aud 
potiti> rex Griffinus et comes Algarus Herefor- ford. 
dam intraverunt^ et vii. canonicis^ qui valvas 
principalis basilicse defenderant» occisis^ ac mo- 
nasterio quod verus Dei Christicola antistes 
JBthelstanus construxerat^ cum omnibus orna- 
mentis, et reliquiis sancti JBgelberhti regis et 
martyris/ aliorumque sanctorum, cumbusto, et 
nonnullis e civibus necatis^ multisque capti*^ 
vatiSy civitate etiam spoliata et cremata^ prsedse 
ubertate ditati redierunt. Quod ubi regi inno- Harow 
tuit^ de tota mox Anglia exercitum congregari against 
jussit^ cui Glawornae congregato strenuum du- 
cem Haroldum praBfecit, qui devote jussis obtem* 
peranSy Griffinum et Algarum impigre insequitur^ 
ac fines Walanorum audacter ingressus^ ultra 
Straddele^ castrametatus est ; sed illi^ quia virum 
fortem et bellicosum ipsum sciebant^ cum eo 

* Martyris.^l See sub anno 1 ' StraddeleJ] Saauduna. R» 
793. Wendov^r, 




I)p. Tre- 
iiierln ob. 

committere bellum uon andeDtes, in Sath-Waliam 
rngenint. Quo comperto, majorem exercitus 
partem ibi dimisit, mandans eis ut suis adver- 
sariiSy si res exposceret, yiriliter resisterent ; cum 
csetera vero multitudine Herefordam rediens, 
vallo lato et alto illam cinxit, portis et seris 
munivit. Interea legatis intercurrentibus, Griffi- 
nus, AlgaruSy et Haroldus, et qui cum illis fuerant, 
in loco qui Biligesleagea dicitur convenerunt, et 
pace data et accepta^ firmam amicitiam inter 
se pacti sunt. Quibus patratis, classis Algari 
comitis Legeceastram devecta, stipendium, quod 
eis promiserat, ibi expectavit. Ipse vero ad 
regem venit, et ab eo suum comitatum recepit. 
Eo tempore religiosus vir Tremerin* Walonicus 
antistes decessit. Hic multo tempore vicarius 
^thelstani Herefordensis praesulis extitit, post* 
quam ipse ministerium episcopale per se implere 
nequivit, erat enim per annos tredecim oculorum 
iieriman bp. luminc privatus.^ Herimannus Wiltonise pro- 
nMiKnihii vincia^ proesul^ offensus quia ei sedem episcopa- 
lem transferre de villa quae Reamnesbyrig dicitur 
ad abbatiam Malmesbyriensem rex nollet conce- 
dere, episcopatum dimisit^ marique transfiretato, 
apud Sanctum Bertinum' monachicum habitum 
Buscepity ibique in ipso monasterio iii. annis 
A. D. 1050. Magnse vir sanctitatis Herefordensis episcopus 
^^^"("h^ iEthelstanus, iv. idus Februarii [10 Feb.], in 
ford ob. : episcopali villa quae vocatur Bosanbyrig decessit ; 
cujus corpus Herefordam delatum, in ecclesia, 
quam ipse a fundamentis construxerat, est tumu- 
fuccwNied by latum ; cui Leovegarus ducis Haroldi capellanus 
hTuin^y ° successit ; qui eodem anno, xvi. kal. Julii [16 

the WeUh. 

* Tremerin.^ Sax. Chron. Tre- 


• Priratus,] Ploreuce^snarralive 

of these events also, is far inorc 

copious than that in the Chronicle. 

^ S.Bertinum.^l AtSt.Omer*s. 


Jun.jy a Griffino Walanorum rege, in loco qui 
Claftbyrig^ vocatur, cum clericis suis et vice- 
comite Agelnotho, et multis aliis, occisus est.^ 
Mansit autem in episcopatu undecim septimanis, 
et IV. diebus. Quo perempto, Aldredo Wigor- 
nensi praesuli, donec antistes constitueretur, com- 
missus est episcopatus Herefordensis. Post haec Peace with 
idem episcopus, et comites Leofricus ac Haroldus, 
cum rege Eadwardo Walanorum regem Griffi- 
num pacificaverunt.^ [Marianus, peregrinus fa- Marianas 
ctus pro coelesti patria, venit Coloniam, ibique in monk at 
monasterio Scottorum Sancti Martini, quinta 
feria, kal. Augusti [1 Aug.], monachus factus 
est.] Ecclesiarum amator, pauperum recreator, Eari ^thei- 

wine dieSa 

viduarum et . pupillorum defensor, oppressorum 
subventor, virginitatis custos^ comes Agelwinus, 
id esty Odda/ ab Aldredo Wigornensi episcopo^ 
ante suum obitum, monachizatus^ ii. kal. Septem- 
bris [31 Aug.], apud Deorhyrste decessit^ sed in 
monasterio Persorensi honorifice sepultus quie- 
scit.^ Dunholmensis episcopus Agelricus, episco* ^geiric bp. 
patu sponte relicto, ad monasterium suum, quod retires to 
dicitur Burh, ubi nutritus et monachus est fa- borough; 
ctus, secessit^ ibique annis xii. deguit; cui ejus- succeeded by 
dem monasterii monachus^ frater ipsius, Agelwi- 
nus^ in episcopatum successit.^ 

Clito Eadwardus^ regis Eadmundi Ferrei La- a.d. 1057. 
teris filius^ ut ei mandarat suus patruus rex ing^E^-^ ~ 
Eadwardus^ de Ungaria, quo multo ante, utj^st"" 
praediximus, in exilium missus fuerat, Angliam ^^^ *" ' 
venit. Decreverat enim rex illum post se regni and dies. 
haeredem constituere; sed ex quo venit parvo 
post tempore vita decessit LundoniaB.* _ Excel- ^ i^eofric 
lentis vir memoriee, laudabilis comes Leofricus, 
ducis Leofwini filius, in propria villa, quae dicitur 

• Clqftbyrig.^ Cleobury? 
a Sax. Chron. 

3 Odda.^ Earlof Devon. 


Bromleage^ ii. kal. Septembris [31 Aug.] in bonii 

decessit senectute^ et Coventreo sepultos est 

Munificence bonorlfice;^ quod monasterium, inter caetera bona 

ofLeofric . -^ .^ • * • 

and hii wife qudB lu sua vita gessit opera, ipse et uxor ejus, 

(GodiTa). Dei cultrix, sancteeque Marise semper virginis 

amatrix devota, nobilis comitissa Godg^va, de suo 

patrimonio a fundamentis construxerunt^ et id 

terris sufficienter locupletaverunt, omamentis 

variis adeo ditaverunt, ut in Anglia tanta copia 

auri^ argenti, gemmarum^ lapidumque pretioso- 

rum in nullo inveniretur monasterio^ quanta tunc 

temporis habebatur in illo. Leonense^ etiam et 

Wenlocanense ccenobium, Sanctique Johannis 

Baptistae, ac Sanctae Werburgas virginis mona- 

steriain Legeceastra' sita^ et ecclesiam quam Lin- 

dicolinensis preesul Eadnothus in loco famoso qui 

SanctdB MaridB Stou Anglice, Latine vero Sanctae 

MaridB Locus appellatur, pretiosis ditaverunt 

ornamentis. Wigornense quoque monasterium 

terris, et Eoveshamnense aedificiis^ ornamentis 

variis^ terrisque locupletaverunt. Hujus itaque 

comitis sapientia, quamdiu vixit, regibus^ omni- 

M\fg%t que Anglorum populo multum profecit; cujus 

i^ofiric. ducatum filius suus Algarus suscepit. Heca 

Heiieyob.; prdBsuI Australium Saxonum obiit; pro quo 

•ucoeedi. ^gclricus Christi EccIesidB monachus Cantwari- 

Kari Raduif cusis^ eligitur.^ Radulfus supradictus comes xii. 

kal. Januarii [21 Dec.] decessit, et in abbatia 

qua; Burh vocatur^ tumulatus est. 

A. D. 1068. [Paderbrunna civitas cum duobus monasteriis, 

burnt. ™ id est, cpiscopatus et moDachorum, feria sexta 

oftheBcot ante Palmas [10. Apr.l igne consumitur. In 

monasteno autem monachorum erat monachus 

nomine Patemus, Scottus, multisque annis in- 

clusus, qui etiam ipsum praenuntiabat incendium, 

* Sax. ChroD. 

* Leonense.'] Of LeoiDinster. 

3 Legec€astra.'\ Chester. 


qui pro cupiditate martyrii nuUo modo exivit^ sed 
in clausula sua combustus est, et per hunc ignem 
transivit in refrigerium: de cujus etiam sepulcbro 
quoedam bona narrantur. Ipsis vero statim die- 
bus^ feria secunda post octavas Paschse [27 Apr.]^ 
exiens de Colonia, causa claudendi,^ cum abbate 
Fuldensi ad Fuldam, super mattam supra quam 
combustiis est, ego oravi. Haec ait Marianus 
Scottus inclusus.] Algarus Merciorum comes aEariJEifgar 
rege Eadwardo, secundo exlegatus est, sed regis **^ 
Walanorum Griffini juvamine, et Norreganicae 
classis adminiculo, quse ad illum venerat ex impro- 
viso, cito per vim suum comitatum recuperavit.^ 
Stephanus papa obiit iii. kal. Aprilis [30 Mar.]; Popeste- 
Benedictus successit, qui Stigando Dorubernise lu^Jd^ by 
archiepiscopo pallium misit. ^gelricus Suth- jjgeiriobp. 
Saxonum praesul ordinatur, et abbas Siwardus JJ^JJJJ. 
consecratur episcopus ad Hrofensem ecclesiam.^siwardcon- 

^ ^ , secratedbp. 

Aldredus Wigomiensis episcopus ecclesiam, quam ofRochester. 
in civitate Glaworna a fundamentis construxerat, consecrates 

■ t • • • k A. t Tk X * 1 • his abbey at 

in honorem principis Apostolorum Fetri, honori- oioucester. 
fice dedicavit ; ^ et postea, regis licentia, Wlstanum waifstan its 
Wigornensem monachum a se ordinatum, abba- 
tem constituit ibidem. Dein prsesulatu Wilto- Bp. saidred 
nensis ecclesiae, qui sibi ad regendum commissus l^m. ^'^* 
fuerat, dimisso, et Herimanno, cujus supra me-^ 
minimus, reddito, mare transiit, et per Ungariam 
profectus est Hierosolymam, quod nullus archi- . 
episcoporum vel episcoporum Angliee eatenus 
dinoscitur fecisse. 

Nicolaus, civitatis Florentise episcopus, papa a.d. 1059. 
eligitur, et Benedictus ejicitur.* [Marianus in- SwtSd^ope. 
clusus cum Sigefrido Fuldensi abbate, juxta cor- Benedict 
pus S. Kiliani in Wirziburh consecratus est pres- Mariauus 
byter, Sabbato Mediae Quadragesima^, iii. idusprieV"^ 

' CausaclaudendiJ] Causaora- 
tionis. Marian, ed. 

^ Sax. Ghron. 


Martii [13 Mar.]; et feria sexta post Ascensio- 

nem Domini» pridie idus Maii [14 Maii]^ iQclasus 

est in Fulda per annos decem.] 

A. D. iMo. Heinricns rex Francomm obiit^' cni filius ejus 

kt^^^^tbe primogenitas Philippus successit. Wyllensis 

f^!SS!iMbj episcopus Duduc obiit^ cui successit Gisa regis 

D^ bp. of capellanus/ ambo de Lotharingia oriundi. Ebo- 

^*^;^*!^ racensium archiepiscopus Kinsins xi. kal. Jan. 

xl^Srigeabp. U^ Dec.] Eboraci obiit; cujus corpus ad mona- 

ofYorkob.; gterium quod Burh dicitur, delatum^ honorifice 

EaidnNi est tumulatum ; pro quo Wigomensis episcopus 

■uoeeeds. ^|]fedus ad archiepiscopatum in Nativitate 

waiterof Domini [25 Dec.] eligitur: et Herefordensis 

•ue^edsto praesulatus^ qui ei propter suam industriam fu* 

uereford. ^^^ commissus, capcllano Edgithse reginse Wal- 

teix>^ Lotharingo est datus. 

A.D.1061. Aldredus Eboracensis archiepiscopus cum 

^^•^^J^ Tostio comite Romam ivit, et a Nicolao papa 

toRMoS! palliuni suscepit:^ ubi etiam Gisa Wellensis, et 

Walterus Herefordensis ab ipso papa episcopi 

ordinati sunt. Usque ad Johannem, successo- 

rem istius Gysae^ omnes episcopi Wyllensis ec- 

clesise sedes suas Wellis* habuerunt, in ecclesia 

AbbocMai- S. Audrese Apostoli. [Maiolus abbas Scotto- 

rum Colonise obiit. Foilanus post eum succes- 


AD. 106J. Wlstanus vir venerandus, pontifex Wigor- 

b^^rwo^ nensi eccIesidB praeficitur. Hic Deo amabilis, 

«•**'• regione Merciorum in provincia Warewicensi, 

parentibus religiosis oriundus, patre videlicet 

Eatstano^ matre vero Wlfgeova nomine ; in nobili 

autem monasterio^ quod Burh nominatur, litteris 

et ecclesiasticis officiis optime extitit imbutus. 

Qui ambo, scilicet parentes ejus^ in tantum 

religioni studebant, ut longe ante finem vitse 

I c^ f^mn ' WeUU,-] Whence (a, 1091) 

^uc. V.nron. ^ ^^^ transferred to Bath. 


castitatem professi^ se ab invicem separantes, siib 
sanctse conversationis habitu vitam consummare 
gauderent. Quorum exemplo ipse adolescens 
incitatuSy matre id maxime persuadente, seca- 
lum reliquit^ atque in eodem Wigornensi mona- 
sterio^ quo et ante pater suus Deo servierat, 
monachicum habitum et ordinem a venerabili 
Brihteago> ejusdem ecclesias episcopo, suscepit; 
a quo etiam in gradum tam diaconatus quam 
presbyteratus ordinatus est; statimque in ipso 
initio arduam et omni religiositate plenam vitam 
arripienSy in vigiliis^ jejuniis, orationibus, omni- 
que virtutum genere^ subito admirandus Uppa- 
ruit. Hinc^ ob morum disciplinam, primo ma- 
gister et custos infantum aliquandiu constituitur ; 
deinde, ob solertiam ecclesiastici officii^ cantor 
simul et thesaurarius ecclesiee ex prsecepto seni- 
orum efficitur. Nactus vero occasionem liberius 
Deo serviendi ex commissa sibi custodia eccle- 
sidd, tptum se contemplativae vitse dedit^ die 
noctuque in ea aut orationi aut divinae lectioni 
insistens, bidui triduique jejunio assidue corpus 
macerans; sacris vigiliis in tantum deditus, ut 
non modo noctem, sed etiam persaepe diem cum 
nocte aliquando^ quod a nobis vix crederetur^ si 
non ab ipsius ore hoc audissemus^ quatuor dies 
cum noctibus absque somno transigens^ fere ex- 
siccato cerebro periculum incurreret, nisi sopore 
praelibato naturse satisfacere maturaret. De- 
nique et cum vi naturae dormire compelleretur, 
non lecto aut lectosterniis membra ad soporem 
fovebat, sed super aliquod scamnum ecclesise, 
libro in quo orabat sive legebat caput sustentans, 
paulisper se reclinabat. Post aliquod autem 
tempus, defuncto Agelwino priore monasterii, 
ipse vir reverendus prior et pater congregationis 
ab Aldredo episcopoponitur; quodofficium valde 


laudabiliter adimplens^ prioris conversationis 
austeritatem minime reliquit, immo^ ut caeteris 
exemplum bene vivendi daret^ multipliciter ad- 
auxit. Deinde post aliquot annorum curricula, 
electo ad archiepiscopatum Eboracensis ecclesiae 
ipso Aldredo Wigornensis ecclesiee episcopo^ fit 
xinanimis consensus tam cleri quam etiam totius 
plebis in ejus electione, rege videlicet annuente 
ut quem sibi vellent prsesulem eligerent. Con- 
tigit namque eo tempore et legatos sedis aposto- 
licdB ejus electioni interesse^ Armenfredum, scili- 
cet^ Sedunensem^ episcopum, et alium, qui a 
domino papa Alexandro pro responsis ecclesia- 
sticis ad regem Anglorum Eadwardum missi^ 
regio prsecepto WigomidB per totam fere Quadra- 
gesimam degebant^ expectantes responsum suse 
legationis usque ad curiam regalem proximi 
Paschee. Hi videntes^ dum ibi morabantur» ejus 
laudabilem conversationem, in ejus electione non 
tantum consentiebant^ immo tam clerum quam 
plebem maxime ad hoc instigabant^ suaque au- 
ctoritate ejus electionem firmabant: illo vero 
obstinatissime renuente^ seque indignum accla- 
mante^ et cum sacramento etiam affirmante se 
multo libentius decollationi quam tam altae 
ordinationi succnmbere velle. Cum saepe et fre- 
quenter a pluribus viris religiosis et venerabilibus 
personis super his circumventus^ ad consentien- 
dum minime persuaderi posset, tandem a viro 
Dei Wlsio incluso^ qui tunc plus xl. annis so- 
litariam vitam egisse noscebatur, acriter pro 
inobedientia et obstinacia correptus, divino etiam 
oraculo territus, consentire cum maximo cordis 
dolore compulsus est^ atque die Decollationis 
Sancti Johannis Baptistae [29 Aug.], electione 

> Stdunetuem,] Of Sedunum, now Sion, the capital of the Valais. 


canonice confirmata^ et episcopatu suscepto, 
Dominico die, quo Nativitas Sanctae Mariaa 
[8 Sept.] ab ecclesia celebrabatur, consecratus, 
vita et virtutibus clarus, Wigornensis ecclesise 
praesul effulsit. Consecratus est igitur episco- 
pus a venerando Aldredo Eboracensium archi- 
episcopo, eo quod StigandoDorubemiae archiepi- ofarchbp. 
scopo officium episcopale tunc a domino apostolico 
interdictum erat ; quia, Rodberto archiepiscopo 
vivente, archiepiscopatum suscipere praesumpsit ; 
canonica tamen professione praefato Doruber- 
nensi archiepiscopo Stigando, non suo ordinatori 
Aldredo facta. Insuper et ipse Eboracensis 
archiepiscopus, ejus ordinator, coram rege et 
regni optimatibus, ipso Stigando factitante 
propter subsequentium calumnias, profiteri jussus 
est, se nuUum jus ecclesiasticae seu secularis 
subjectionis super eum deinceps velle clamare, 
nec propter quod ab eo consecratus est, nec quia 
ante consecrationem ejus monachus factus est. 
Facta est autem haec illius ordinatio anno aetatis 
suae plus quinquagesimo, regni vero regis Ead- 
wardi anno xx''., indictione xv. 

Strenuus dux West-Saxonum Haroldus, jnssu a.d. loes. 
regis Eadwardi, post Nativitatem Domini [25^°ie8tke 
Dec.], equitatu non multo secum assumpto, de ra^eetloii. 
Glaworna, ubi rex tunc morabatur, ad Rudelan 
multa cum festinatione profectus est, ut regem 
Walanorum Griffinum, propter frequentes de- 
populationes quas in Anglorum finibus agebat, 
ac verecundias quas domino suo regi Eadwardo 
saepe faciebat, occideret. At ille, ejus adven- 
tu praecognito, fugam cum suis iniit, navem 
ascendit, et vix evasit. Haroldus vero, ut eum 
fugisse comperit, palatium incendere, et naves 
ejus cum armamentis comburere jussit, eodemque 
die rediit: sed cii^ca Rogationes [26 Maii] de 


Bryccstowe classica mann profectus^ magna ex 

parte terram Walanorum circumnavigabat ; cni 

frater suas comes Tostius, ut rex mandarat^ cum 

equestri occurrit exercitu^ et viribus simul 

junctis, regionem illam depopulari coeperunt. 

Unde Walani coacti, datis obsidibus, se dederunt^ 

et se tributum illi daturos promiserunt^ regemque 

suam Griffinum exlegantes abjecerunt.» 

A.D. 1064. Rex Walanorum Griffinus non. Augusti [5 

ofWa°ieV"*] a suis interficitur, et caput ejus caputque 

pe^^opiel^ ^*' navis ipsius cum ornatura comiti Haroldo mit* 

and bis titur, qu8e mox ille regi detulit Eadwardo. Qui- 

gi^n^tobis bus gestis, suis fratribus, Blethgento et Rith- 

brothers. ^alauo, rex terram Walanorum dedit; cui, et 

Haroldo comiti, fidelitatem illi juraverunt, et ad 

imperium illorum mari terraque se fore paratos, 

ac omnia quae prius de terra illa r^bus ante- 

rioribus fuerant pensa, obedienter se pensuros 


A.D. 1065. Reverendus vir Agelwinus, Dunholmensis, 

S^st* o""" episcopus, sancti Oswini, regis quondam Bemi- 

"-• ■ ciorum» ossa, in monasterio quod JHXta ostium 

Tinae fluminis situm est, de tomulo levavit, 

transactis a sepultura ejus cccc.xv. annis, et 

Haroid iu scriuio cum magno honore locavit. Strenuus 

hunting.8eat dux Wcst-Saxonum Haroldus, in terram Wa- 

forEadweard ■, . , • n x «xi. • x 

atPortske. lauorum, m loco qui Portascith nommatur, 
mense Julio, magnum eedificari jussit eedificium, 
et multa quse pertinent ad esum et potum illuc 
congregari mandavit, ut dominus suus rex Ead- 
wardus illic aliquandiu venationis causa degere 

whichcra- possit: scd Cradoc filius regis Suth-Walano- 

doc prince of ^ . «» • ^ •m 

s.waies rum Gnmni, quem ante paucos annos Gnm- 
nus rex North-Walanorum occiderat, ejusque 
regnum invaserat, cum omnibus quos habere 

^ Sax. Chron. in substance. 1 ' Bemiciorum.'] See sub anno 
*Sax. Chron. 1651. 


poterat^ die festivitatis sancti Bartholomsei Apo- 
stoli [24 Aug.]^ illac venit, et operarios fere 
cunctos^ cum illis qui eis prdeerant, peremit, et 
omnia bona^ quse ibi congregata fuerant^ abs- 
tulit.^ Dein post festivitatem sancti Michaelis 
Archangeliy v. nonas Octobris [3 Oct.], feria in»nrrection 
secunda, Northhymbrenses ministri, Gamelbearn^ Northum- 
Dunstanus 61ius Athelnethes, Glonieorn filius 
Heardulfi, cum cc. militibus Eboracum vene- 
runt, et pro execranda nece nobilium Northhym- 
brensium ministrorum Gospatrici, quem regina 
Edgitha, germani sui Tostii causa, in curia regis^ 
iv^. nocte DominicdB Nativitatis [28 Dec.], per 
insidias occidi jussit; et Gamelis filii Orm, ac 
Ulfi filii Dolfini, quos, anno praecedenti Eboraci, 
in camera sua, sub pacis foedere, per insidias, 
comes Tostius occidere prsecepit; necnon pro 
immensitate tributi quod de tota Northhymbria 
injuste acceperat, eodem die primitus illius Dani- 
cos huscarlas Amundum et Reavensvartum de 
fuga retractos, extra civitatis muros, ac die se- 
quenti plusquam cc. viros ex curialibus illius, in 
boreali parte Humbrse fiuminis, peremerunt ; sera- 
rium quoque ipsius fregerunt, ac omnibus quse 
illius fuerant ablatis, recesserunt. Omnes dehinc Tbeyezpei 


fere comitatus illius in unum congregati, Haroldo 
West-Saxonum duci, et aliis quos rex Tostii 
rogatu pro pace redintegranda ad eos miserat, in 
Nbrthamtonia occurrerunt; ubi prius, et post 
apud Oxnefordam, die festivitatis Apostolorum 
Simonis et Judae [28 Oct.], dum Haroldus et alii 
quamplures comitem Tostium cum eis pacificare 
vellent, omnes unanimi consensu contradixerunt^ 
ac eum cum omnibus, qui legem iniquam statuere 
illum incitaverant, exlegaverunt : et post festivi- 

' Sax. Chron. 



A. D. 1066. 

Death of 
weard the 

tatem Omnium Sanctorum [1 Nov.], cum adjuto- 
rio comitis Eadwini, de Anglia Tostium expu- 

whogoetto lerunt; qui mox cum uxore sua Baldwinum 
Flandrensium comitem adiit, et apud Sanctum 
Audomarum^ hiemem exegit.* Post haec rex 

TheabbeyofEadwardus paulatim aegrotare ccepit. In Na- 

Westminster ., ,^ ^ Tk • • • x x «j. 

dedicated. tivitatc vero Domini cunam suam, ut potuit, 
Lundonise tenuit, et ecclesiam, quam ipse a fun- 
damentis construxerat, die Sanctorum Innocen- 
tium [28 Dec.], in honorem Sancti Petri Aposto- 
lorum principis, cum magna gloria dedicari 

Anglorum decus, pacificus rex Eadwardus^ 
iEgelredi regis filius^ postquam xxiii. annis^ 
mensibus vi.^ et xxviu diebus, potestate regia 
praefuit Anglo-Saxonibus, indictione iv., Epipha- 
nise Domini vigilia [5 Jan.], feria v., mortem 
obiit Lundoniae, et in crastino sepultus regio 
more,^ ab omnibus qui tunc affuere non sine 
Haroid lachrymis plangebatur amarissime. Quo tumu- 
eiecfed king. j^^^^ subrcgulus Haroldus, Godwini ducis filius, 

quem rex ante suam decessionem regni succes- 
sorem elegerat^ a totius Anglide primatibus ad 
regale culmen electus, die eodem ab Aldredo 
Eboracensi archiepiscopo in regem est honorifice 
Hisjustad. consecratus; qui mox ut regni gubemacula 

ministration. ... . . -i ^ .. 

susceperat, leges iniquas destruere, aaquas coepit 
condere^ ecclesiarum ac monasteriorum patronus 
fieri, epi^copos^ abbates^ monachos, clericos co- 
lere simul ac venerari^ pium^ humilem, afiabi- 
lemque se bonis omuibus exhibere, malefactores 
exosos habere ; nam ducibus, satrapis, vicecomi- 
tibus, et suis in commune praecepit ministris, 
fures, raptores, regni disturbatores comprehen- 

' Sanctum Audomarum,'] St. 

^ Sax. Chron.y though with 
fewer particuTars. 
' Sax. Chron. 


dere, et pro patriae defensione ipsemet terra 
marique desudare. Eodem anno viii. kal. MaiiAcomet. 
[24 Apr.], stella cometes non solum in Anglia^ 
sed etiam, ut fertur, per totum mundum visa, 
per VII. dies splendofe nimio fulgebat.^ NonTostigpiun. 
multo post, comes Tostius de Flandria rediens^ of wightud 
ad Vectam Insulam applicuit ; et postquam insu- 
lanos sibi tributum et stipendium.solvere coege- 
raty discessit, et circa ripas maris, donec ad 
Sandicum portum veniret, prsedas exercuit. Quo 
cognito, rex Haroldus, qui tunc Lundoniae mora- 
batur, classem non modicam et equestrem exer- 
citum congregari praecepit : ipse vero Sandicum 
portum adire parabat. Quod dum Tostio nun-Hegoesto 
tiatum fuisset, de butsecarlis quosdam volentes, " '*^' 
quosdam nolentes^ secum assumens, recessit^ et 
cursum ad Lindesegiam direxit^ in qua villas 
quamplures incendit, multosque homines neci 
tradidit. His cognitis, dux Merciorum Edwinus^ 
et Northhymbrorum comes Morkarus cum exer- 
citu advolant^ illumque de regione ipsa extru- 
dunt: ille autem inde discedens, regem Scotto- and thence 
rum Malcolmum adiit^ et cum eo per totam 
aestatem mansit. Interea rex Haroldus ad San- 
dicum portum venit, ibique classem suam ex- 
pectavit. Quae cum fuisset congregata, Vectam 
Insulam adiit; et quia Nortmannorum comes 
Willelmus, Eadwardi regis consobrinus, in An- 
gliam cum exercitu venire parabat, tota aestate 
et autumno adventum illius observabat : ad haec 
etiam pedestrem exiercitum locis opportunis circa 
ripas maris locabat. Adveniente itaque Nativi- 
tate Sanctae Mariae [8 Sept.], victu deficiente, 
et classicus et pedestris exercitus domum rediit. 
Quibus gestis, cum classica manu pervalida, sci- Hanud king 

* Sax. Chron. 



of Norway 



defeats Ead- 
Yr\ne and 

Battle of 



licet plus quingentis magnis navibuSy Haroldns 
Harvagra^ rex Norreganorum, frater^ sancti regis 
Olavi, in ostioTinae fluminis improvise applicuit; 
ad quem comes Tostius^ ut prius condixerant, 
sua cum classe venit, et citato cursu ostinm 
Humbrae fluminis intraverunt, et sic adversus 
cursum UsdB fluminis navigantes, in loco qui 
Richale dicitur applicuerunt. Quod ubi reg^i 
Haroldo innotuit» versus Northhymbriam expe- 
ditionem propere movit. Sed priusquam rex 
illuc veniret^ duo germani comites, videlicet 
Edwinus et Morkarus^ cum ingenti exercitu in 
vigilia S. Matthaei Apostoli [20 Sept.], feria iv., 
in boreali ripa Usse fluminis, ju^ta Eboracum, 
cum Norreganis proelium commisere^ et in primo 
belli impetu viriliter pugnantes, multos prostra- 
vere. At postquam diu certatum est^ Angli 
Norreganorum impetum non suffierentes, haud 
sineparvo detrimento suorum, terga dedere ; mul- 
toque plures ex illis in fluvio demersi fuere quam 
in acie cecidere. Norregani vero loco dominan- 
tur funeris^ et obsidibus cl. de Eboraca sumptis» 
ad uaves repedarunt^ relictis in ea de suis gl. 
obsidibus. Verum quinto post hsec die, id est, 
VII. kal. Octobris [25 Sept.], feria secunda^ rex 
Anglorum Haroldus, multis millibus pugnatorum, 
armis bellicis instructorum, Eboracum veniens» 
et Norreganis in loco qui Stanford-brycge dicitur 
occurrens, in ore gladii regem Haraldum comi- 
temque Tostium, cum majori parte sui exercitus, 
occidit, ac plenam victoriam, licet acerrime 
pugnatum fuisset, habuit. Filium autem ejus 
Olavum, et comitem de Orcada insula, Paulum 
nomine, qui ad naves custodiendas cum exercitus 

* Jlarvagra.^l See p. 200, note \ only of St. Olaf, on the mother's 
' Frater,'] He was half-brother side. 


parte faerant dimissiy acceptis prius ab eis ob- 
sidibus et sacramentiSy cum xx. navibus et 
reliquiis exercitus^ in patriam redire libere per- 

Interea dum haec agerentur^ et rex omnesLandingof 

... , X j X «A ^ • X- Williamof 

suos mimicos autumaret detntos fuisse^ nuntia- Nonnandy. 
tum est ei, Willelmum comitem gentis Nor- 
mannicae cum innumera multitudine equitum, 
fundibaliorum, sagittariorum, peditumque ad- 
venisse, utpote qui de tota Gallia sibi fortes 
auxiliarios conduxerat^ et in loco qui Pefhesea 
dicitur suam classem appulisse. Unde rex sta-Batueof 
tim versus Lundoniam sunm movit exercitum """""- 
magna cum festinatione ; et licet de tota Ang^Iia 
fortiores quosque in prceliis duobus bene sciret 
jam cecidisse, mediamque partem sui exercitus 
nondum convenisse, quam citius tamen potuit, in 
Suth-Saxonia suis hostibus occurrere non formi- 
davity et novem miliariis ab Heastinga^ ubi siM 
castellum firmaverant^ priusquam tertia pars sui 
exercitus ordinaretur, xi. kal. Novembris [22 
Oct.], Sabbato, cum eis proelium commisit : sed 
quia arto in loco constituti fuerant Angli, de ade 
se multi subtraxere, et cum eo perpauci con- 
stantes corde remansere : ab hora tamen diei 
tertia usque noctis crepusculum suis adversariis 
restitit fortissime, et se ipsum pugnando tam 
fortiter defendit et tam strenue^ ut vix ab hostili 
interimi posset agmine. At postquam ex his et 
illis qnamplurimi corruere^ heu, ipsemet cecidit 
crepusculi tempore. Comites etiam Gyrth et 
Leofwinus fratres illius cecidere, et fere nobi- 
liores totius Angliee ; Willelmus vero comes cum 
suis Heastingam rediit.^ Regnavit autem Ha- 

' Sax. Chron.y though appa- 
rentiy from a MS. no longer in 

^ Heastingam rediit.'] For 
fuller particularg of the battles 
of Stamford Bridge and Hastings, 

Q 2 



ravages the 

Many pre- 
lates and 
nobles sub- 
mit to hlm. 


crowned at 

roldas mensibus ix. et diebus totidem : cnjus 
morte audita^ comites Edwinus et Morkarus, 
qui se cum suis certamini subtraxere, Lundoniam 
venere, et sororem suam Aldgitham reginam 
sumptam ad Civitatem Legionum^ misere. .Ald- 
redus autem Eboracensis arcbiepiscopus, et 
iidem comites cum civibus Lundoniensibus et 
butsecar]is, clitonem Eadgarum, Eadmundi Fer- 
rei Lateris nepotem, in regem levare voluere, 
et cum eo se pugnam inituros promisere; sed 
dum ad pugnam descendere multi se paravere^ 
comites suum auxilium ab eis retraxere, et cum 
suo exercitu domum redierunt. 

Interea comes Willelmus Suth-Saxoniamy 
Cantiam, Suthamtunensem provinciam^ Suth- 
regiam^ Middel-Saxoniam, Heortfordensem pro- 
vinciam devastabat^ et villas cremare; homines- 
que interficere non cessabat, donec ad villam 
qudB Beorcham nominatur, veniret^ ubi Aldredus 
archiepiscopuSy Wulstanus Wigomensis episco- 
puSy Walterus Herefordensis episcopus, clito 
Eadgarus, comites Edwinus et Morkarus, et de 
Lundonia quiqne nobiliores, cum multis aliis^ ad 
eum venerunt^ et, datis obsidibus, illi deditionem 
fecerunt, fidelitatemque juraverunt; cum quibus 
et ipse fcedus pepigit^ et nihilominus exercitui suo 
villas cremare et rapinas agere permisit. Appro- 
pinquante igitur Dominicae Nativitatis festivitate^ 
cura omni exercitu Lundoniam, ut ibi in regem 
sublimaretur, adiit; et quia StigiEindus^ primas 
totius AnglidB, ab apostolico papa calumniatus 
est pallium non suscepisse canonice, ipsa Nativi- 
tatis die, quse illo anno feria secunda evenit, ab 

see Lappenberg's England, ii. 
pp. 27C — 304, and the authorities 
there cited. 


' Civitatem Legionum.'] Ches- 


Aldredo Eboracensium archiepiscopo in West- 
monasterio consecratus est honorifice, prius, ut 
idem archipraesul ab eo exigebat, ante altare 
Sancti Petri Apostoli, coram clero et populo 
jurejurando promittens, se velle sanctas Dei 
ecclesias ac rectores illarum defendere, necnon 
et cunctum populum sibi subjectum juste et re- 
gali providentia regere, rectam legem statuere 
et tenere, rapinas injustaque judicia penitus in- 





XVII. Ceolnothus. ' 
XYiii. JBtheredus. 

I. Augustinus. 

II. Laurentius. 

III. Mellitus. 

IV. Justus. 

V. Honorius. 

VI. Deusdedit. 

VII. Theodorus. 

VIII. Berhtwaldus. 

IX. Tatwinus. 

X. Nothelmus. 
XI. Cuthberhtus. 
xii. Breogwinus. 

XIII. laenberhtus. 

XIV. JBthelhardus. 
XV. Wulfredus. 

XVI. Feologildus. 

XIX. Pleigmundus. 
XX. JBthelmus. 
XXI. Wulfhelmus. 
XXII. Odo. 

XXIII. Dunstanus. 

XXIV. JBthelgarus. 
XXV. Sigericus. 

XXVI. Alfricus. 

XXVII. JBlfegus. 

xxviii. Livingus. 

XXIX. JBthelnothus. 

XXX. Eadsius. 

XXXI. Rodbertus. 
XXXII. Stigandus. 


I. Justus. VIII. Gebmundus. 

II. Romanus. ix. Tobias. 

III. Paulinus. x. Aldulfhs. 

IV. Ithamarus. xi. Dunn. 

V. Damianus. xii. Eardwlfus. 
VI. Putta. XIII. Diora. 

VII. Cuichelmus. xiv. Wermundus. 



xv. Beornmodus. 
XVI. Burhricus. 
XVII. iElfstanus. 

XVIII. Godwinus. 
XIX. Godwinus. 
XX. Siwardus. 






































































Christianissimo rege East-Anglorum Sigeberto 
regnante, Foelix episcopus, genere Burgundus, 
East- Anglos ad fidem Christi convertit : etprimus 
illorum praesul existens, in civitate Dommocensi' 
sedem episcopatus accepit. 

C. omit. 

« Wighedus. Editt. 

* Dunwich. 




I. Foelix. III. Berhtgils, 

qui et Bonifacius. 

II. Thomas. iv. Bisi. 

Postea East-Anglia in duas parochias dividitur. 



I. Beadwine. 
11. Northbertus. 

III. Heatholacus. 

IV. ^thelferthus. 
V. Lanferthus. 

VI. iEthelwlfus. 
VII. Hunferthus. 
VIII. Sibba. 

IX. Hunferthus. 

X. Hunbyrhtus. 


I. iEcce. 

II. iEscwlfus. 

III. Eardredus. 

IV. Cuthwinus. 
V. Aldberhtus. 

VI, Ecglafus. 

VII. Heardredus. 

VIII. JElfhunus. 
IX. Tidferthus,^ 

X. Wermundus. 
XI. Wilredus. 

Tempore Ludecan^ regis Merciorum, et Ecg- 
berti, regis West-Saxonum, Hunbyrhtus et Wil- 
redus East-Anglorum gesserunt praasulatum. 

XII. Athulfus. 

Hic regis Eadwii tem- 
pore East-Angliae prae- 
sulatum solus rexit; 
eodemque modo illius 

XIII -^lfricus. 
XIV. Theodredus. 

XV. Theodredus. 

XVI. iEthelstanus. 
XVII. iElgarus. 

XVIII. iElwinus. 

XIX. iElfricus. 

XX. ^lfricus. 

XXI. Stigandus. 

Sed statim ejectus 
est. Pro quo 

XXII. Grimkitelus 

pro auro electus.^ 
Habuit duas pafo- 
chias tunc, Austra- 
lium Saxonum et 
Orientalium Anglo- 
rum : sed ille postmo- 
dum ejectus est, et 

XXIII. Stigandus 

receptus est. 

XXIV. iEgelmarus, 

frater Stigandi. , 

' C.L, and Editt. Hidferthus, 
CC. V. Tidferthus, recte. See 
Cod. Diplom. i. pp. 211, 214. 

* Pro auro electus»'] Seep. 193, 
note ^ 



Wilfridus Australes Saxones^ rege Coen- 
walcho regnante^ ad fidem Christi convertit^ et 
illis in partibus annis quinque officium episco- 
patus exercuit. Vectae quoque Insulse Verbi 
ministros destinavit. 


I. Wilfridus, 


11. Eadberhtus. ' vii. Gislherus. 

Hic erat abbas mo- VIII. Tota. 

nasterii sancti Wilfridi * _^, ' , 

episcopi, quod dicitur I^» WlOntnunus. 

Saelesig. Po8tea,utde- x. iEthelwlfuS. 

cretum est synodali de- CenreAn^ 

creto,provinciaeAu8tra- -*-*• ^«nreaub. 

lium Saxonum, quae ea- XII. Gutheardus. 

tenus ad civitatis Wen- ^lfredus. 
tanae, cui tunc Daniel 

praeerat, parochiam per- XIV. Eadhelmus. 

tinebat, post Wilfridum ^V. ^thel^arus. 

pontificiali jure prasfi- ^ „ , . 

citur. XVI. Ordbyrhtus. 

III. EoUa. XVII. iElmarus. 

IV. Sicgga. xviii. JBthelricus. 
V. Aluberhtus. xix. Grimkytelus. 

VI. Osa. XX. Heca. 



Sanctus Birinus primus Occidentalium Saxo- 
num praesul extitit. Is^ ab Honorio papa missus, 
Angliam venit, et Cynegilsum regem cum sua 
gente ad iidem convertens, baptizavit, ac solus 

Berkshire. | ' Devon. 




^ >^wrest-Saxoniam pontificali jure rexit, habens 
W sedem episcopalem in civitate Dorcica.^ 


!• Birinus. ii. iEgelberhtus. 


III. Wine. 

Tempore iEgelberhti 
episcopi, Coenwalchius 
rex West-Saxoniam in 
duas parochias divisit: 
unde ^gelberhtus gra- 
viter offensus, dimisso 
praesulatu, in Galliam 
rediit, et Wine ambas 
parochias jure pontifi* 
cali rexit; sed paulo 
post ab ipso rege prse- 
sulatu pulsus,Lundoniae 
civitatis episcopatum 

IV. Leutherius. 

Leutherius episcopa- 
tum Gewissorum solus 

V. Headdi. 

Sanctus Headdi Ge- 
wissorum^ episcopatum 
solus gessit. Quo de- 
functo, praesulatus illius 
provinciae in duas paro- 
chias, rege West-Saxo- 
num Ine regnante, et 
Brihtwaldo Dorubemiae 
archiepiscopoy Hwicci- 
orumque praesule Ecg- 
wino pontificantibus, est 
divisus. Una data est 
Daniheliy altera Ald- 
elmo, ejusdem regis pro- 

VI. Daniel. 













































I 3 Ofthe West-Saxons. 



Rex Anglorum Eadwardus Primus^ et archi- 
praesul DoruberniaB Pleig^mundus» salubri con- 
silio invento^ singulis tribubus Gewissorum sin- 
gulos constituentes episcopos^ singulis episcopia 
constituerunt^ et quod dudum duo habuerunt^ in 
V. diviserunt. Quibus gestis^ Pleigmundus in 
civitate Dorubernia septem episcopos septem 
ecclesiis in una die consecravit : Frithestanum 
ad ecclesiam Wintoniensem^ JBthelstanum ad 
ecclesiam Corvinensem/ Werstanum ad eccle- 
siam Scireburnensem» JSthelhelmum ad eccle- 
siam Fontanensem^^ Eadulfum ad ecclesiam Cri- 
diatunensem ;^ Australibus Saxonibus Berne- 
thum^ et Merciis Australibus Coenulfum, ad civi- 
tatem quae vocatur Dorceaster.* 


I. iEthelstanus. 
II. Odo. 

Hic vir sanctus post 
Wulf helmum Doruber- 
nias suscepit archiprae- 

III. Osulfus. 

IV. iEIfstanas. 
v. Alfgarus. 

VI. Sigericus. 
VII. Alfricus. 

Hi ambo extiterunt 
archiepiscopi Doruber- 

VIII. Byrhtwoldus. 

IX. Heremannus. 

Hic praesulatum 
Scirebumensem ab 
Eadwardo rege ac- 
quisitum episcopatui 
suo copulayity et ca- 
thedram pontificalem 
utrorumque episco- 
patuum ScirebumaB 
sibi constituit; sed 
rege Willelmo se- 
niore regnante^ syn- 
odali auctoritate ac 
ejusdem regis muni- 
ficentia, inde ad 
Searesbyriam sedem 
suam mutavit. 

' Comubiensem.' W. Malm. 
« Of Wells. 

* Of Crediton. 

* For the chronological diffi- 
culties attending this act of king 
Edward the Elder aud archbishop 
Pleigmund, see Mr. Hardy's note 

to Malmesbury, p. 203, and Lin- 
gard, A. S. Church, l. p. 89. 

^ SunnungnensisJ] Sunning 
near Reading, a seat of the bi- 
shops of Wilton, and where untU 
recently the bishops of Salisbury 
had a house. 




t. Aldelmus. 

Sanctus Aldelmus, 
iDae regis West-Saxo- 
num amantissimi pro- 
pinquus, citharsedus 
erat optimus, Saxonicus 
atque Latinus poeta fa* 
cundissimus, cautor pe- 
ritissimus, doctor egre- 
gius, sermone nitidus, 
scripturarum tam libe- 
ralium quam ecclesia- 
sticarum eruditione mi- 
randus. Extitit enim 
primo docti viri Mail- 
dulfi, dein archipraesulis 
Theodori,et ejus coope- 
ratoris abbatis Adriani 
discipulus. Hic, cum 
adhuc esset abbas Mail- 
dulfi urbis, scripsit li- 
brumegregium adyersus 
errorem Britonum,cujus 
lectione multos eorum 
ad catholicam Domi- 
nicae PaschaB celebra- 
tionem perduxit. Scri- 
psit et alia nonnulla, ut- 
pote vir undecunque 



III. Herewald. 

IV. iEthelmod. 
V. Denefrith. 

VI. Wigberht. 
VII. Alhstan. 
VIII. Heahmund. 

IX. ^thelheagus. 

X. Alfsius. 

XI. Asser. 

XII. ^thelwardus. 

XIII. Werstanus. 

XIV. ^thelbald. 
XV. Sighelm. 

XVI. Alfredus. 
XVII. Alfsius. 
XVIII. Alfwold. 
XIX. -^thelricus. 

XX. ^thelsius. 

XXI. Brihtwinus. 
XXII. iEImarus. 

XXIII. Byrhtwinus. 

XXIV. iEIfwoIdus. 


I. ^thelmus. 
II. Wulfhelmus. 

Horumuterque archi- 
episcopus extitit Doru- 

III. ^lfeagus. 

IV. Wulfhelmus. 

V. Brihthelmus. 
VI. Cynewardus. 

VII. Sigarus. 
VIII. Alfwinus. 

IX. Livingus. 
X. -^ithelwinus. 

Hic prius Eoves- 
hamnensis extitit 

XI. Byrhtwinus. 
XII. Byrhtwius. 

XIII. Dodeca/ 

genere Saxonicus. 

XIV. Gisa. 

* J}odeca,'] All the copies, both 
manuscript and printed, agree in 

in a 




I. Eadulfus. 
II. ^thelgarus. 

Hic Sancto Dunstano 
successit in archiepi- 

III. Alfwoldus. 

IV. Sidemannus. 
V. Alfricus. 

VI. Alfwoldus. 
VII. Alfwoldus. 

VIII. Eadnothus. 
IX. Livingus. 

Hic, defuncto 
Brihtwaldo suo a- 
vunculo, Oomubien- 
sem praesulatum, re- 
ge Eadwardo per- 
mittente, Domnani- 
ensi coadunayit epi- 

X. Leofricus. 




I. Putta. 
II. Tyrhtel. 

III. Torhthere. 

IV. Wahlstod. 
V. Cuthberhtus. 

VI. Podda. 

VII. Ecca. 
VIII. Ceadda. 

IX. Aldberhtus. 

X. Esne. 

XI. Ceolmundus. 
XII. Utel. 

XIII. Wlfhardus. 

XIV. Beonna. 
















W If helmus. 











fessor his name appears Latinized 
into Doduca ; in one of iEgelwine 
it is written (as in Florence, a. 
1060) Duduc. See Cod. Diplom. 
IV. pp.135, 141. 

' The Magessetas were iden- 
tical with tbe inhabitants of the 
Hwiccas, or Worcestershire ; the 
Hecanas with Herefordshire. 




Egregio Mercioruin regi Wlfario, qui regum 
totius Merciae fidem Christi primus suscepit^ ger- 
manus suus gloriosus rex sanctus ^thelredus in 
regnum successit^ cui Hwicciorum subregulus 
OsheruSy vir multum laudabilis^ Hwicciam^ cui 
dignitate praesidebat regia, proprii antistitis di- 
gnitate honorari sublimariquedesiderans regimine^ 
consilium dedit utile, rogavitque summopere qua- 
tinus suum, quod tunc cdBteris regnis praeminebat 
AnglidB^ pluribus antistitibus decoraret venustius, 
ac honoraret sublimius^ sicut quosdam reges 
Angliae noverat olim fecisse. Qui cum prius id 
idem faciendi magno flagraret desiderio^ mox 
ejus suasionibus salnbribusque consiliis acquie- 
vit^ et archipraesule Doruberniae Theodoro ad se 
accersito^ rogavit ut^ regno suo plures in paro- 
chias diviso^ episcopos locis constitueret oppor- 
tunis. Ille autem utile satis regis votum gra- 
tanter approbans^ quod rogabatur sine dilatione 
maturavit explere^ itaque dioecesim, cui tunc 
Saxwlfus pontificali regimine praefuit, cum con- 
sensu ejusdem regis ac principum illius^ in quin- 
que parochias divisit^ anno ab Incarnatione Do* 
mini secundum Evangelium dgg.i., juxta Diony- 
sium (cujus errorem adhuc sancta sequitur ec- 
clesia) anno^ dg.lxxix. Et quia civitas Wi- 
gomia^ tempore quo regnabant Brytones vel 
Romani in Brytannia^ et tunc et nunc totius 
Hwicciae vel Magesetaniae metropolis extitit 
famosa/ cathedram erexit pontificalem digniter in 

^ Secundum .... anno,'] C. omit. 



ea» parochiarum jam divisarum primam con- 
stituens Hwicciam ; ad quam de monasterio 
Hild abbatissae vir strenuissimus ac doctissimus 
Tatfrithus electus est antistes; sed priusquam 
ordinari posset^ morte praereptus est immatura. 

II. Secundam autem illam^ quse pertinet ad 
episcopatum Licetfeldensem^ cui virum religio- 
sum ac modestum Cuthwinum praefecit. 

III. Tertiam vero Mediterraneam Angliam^ in 
qua prsBdictus episcopus Saxwlfus^ quia ita sibi 
placuit^ resedit^ pontificali cathedra illi constituta 
in civitate Leogera.* 

IV. Quartam denique Lindissim provinciam/ 
cui praeposuit virum sanctum JSthelwinum^ ger- 
manum sancti Aldwini, abbatis monasterii quod 
Partaneum nuncupatur ; statuens ei episcopalem 
sedem in civitate, quae vocabatur Syddena.' 

V. Quintam vero constituit Suth-Angliam, ad 
quam de praefato monasterio Hild abbatissae, 
singularis meriti et sanctitatis virum iBtlam^ 
elegit antistitem, eique praesulatus sedem in loco 
qui vocatur Dorkacestre constituit. Porro pro 
Tatfritho venerabilis vir Bosel electus, ab ipso 
Theodoro sicut et caeteri ordinatus est episcopus, 
habens episcopalem sedem in praedicta civitate 
Wigorna, quae tunc temporis altis muris et moe- 
nibus pulcris decorata, multis urbibus clarior ex- 
titit atque sublimior. 


I. Bosel. 
II. Oftfor. 
III. Ecgwinus. 

IV. Wilfridus. 
V. Milredus. 
VI. Wermundus. 

• Leicester. 
3 Sidnacester. 

^ JEtlam,'] So Beda, H. E. iv. 

' Lindsey. 
Its locality is 

23. His name is also written 
Hedda and Eata. See R. Wen- 
doyer, i. p. 172, and R. Higden, 
p. 241. 


VII. Tilherus. xvi. Dimstanus. 

VIII. Heathoredus. xvii. Oswaldus. 

IX. Deneberhtus. xviii. Aldulfus. 
X. Heaberhtus. xix. Wlstanu^. 

XI. Alhwinus. xx. Leofsius. 

xii. Wereferthus. xxi. BrihtesiguSr 

XIII. iEthelhunus. xxii. Lifingus. 

XIV, Wilferhtus. xxiii. Aldredus. 
XV. Kinewoldus. xxiv. Wlstanus. 


Interfecto pagano rege Meroiorum Penda» cum 
Oswiu rex Christianus regnum ejus acciperet, et 
gentem Merciorum finitimarumque provinciarum 
anno Dominicse Incamationis dg.lvi. ad fidem 
Christi convertit^ factus est Diuma primus epi- 
scopus Merciorum^ Mediterraneorum Anglorum^ 
Lindisfarorum^^ contiguarumque provinciarum ; 
secundus Ceollachus^ uterque Scottus; tertius 
TrumheruSy sub rege Wlfero primus; quartus 
Gearomon; quintus Ceadda^ cujus pontificalis 
sedes extitit in loco qui vocatur Licetfeld^ ubi 
sequentium quoque provincise illius episcoporum 
sedes fuit; sextus Wynfrithus; septimus Sax- 
ulfus : hi quinque Angli extitere. 

I. Diuma. iii. Trumherus. 

II. CeoIIah. IV. Gearomon. 


V. Ceadda. viii. Headda. 

VI. Wynfrithus. ix. Aldwinus, 

VII. SaXUlfuS. quietWor. 

Post Saxulfum provincia ^^"^" dividitur m 

Merciorum duos episcopos ha- duas parochias.» 

buit, Headdam et Wilfridum.» I. Huita. 

> The Lindisfaras were the 
people of Lindissig or Lindsey. 

' Headda at Lichfield, and 
Wilfrith at Leicester. On the ex- 

pulsion of Wilfrith the dioceses 
were again united under Headda. 
' Huita at Lichfield,andTotta 
at Leicester. See next page. 




II. Hemele. 
III. Cuthfrithiis. 
iv. Berhtunus. 

V. Hygberhtos. 
vi. Aldwlfus. 
VII. Herewinus. 
VIII. Oitheiwaldus. 
IX. Hunberhtus. 

X. Cjrneferthus. 
XI. TunbrihtttS. 

Hic epiBcopatum ges- 
sit tempore regis Mer- 
ciomm Burliredi, et 
regis West-Saxonum 

XII. MHey 

qui et JEify^ims, 

Hic praesulatum 

gessit tempore M" 

tiielifani regis totius 


XIII. JSIfgarus. 

XIV. Cynsius. 
XV. Wynsius. 

XVI. JElfegus. 

XVII. Godwinus. 

XVIII. Leofgarus. 

XIX. Brihtmarus. 

XX. Wulsius. 

XXI. Leofwinus. 



I. Cuthwinus. 
II. Wilfridus. 

Hagustaldensis epi> 
scopus Wilfridus praesu- 
latu pulsus, Leogeren- 
sem episcopatum,i£thel- 
redo rege concedente> 
suscepit: sed post ali- 
quot annos ejicitur, et 
Headda rexit ambas pa- 
rochias. Deinde Ald- 
winus similiter. 

III. Aldwinus. 
I, Totta.^ 
II. Eadberhtus. 

III. Unwona. 

IV. Werenberhtus. 
V. Rethhunus. 

VI. Aldredus. 


VII. Ceolredus. 

Hic pontificatum 
gessit tempore reg^s 
Merciorum Burliredi, 
et regis West-Saxo- 
num i£l£redi. 

VIII. Leofwinus. 

Hic duas paro- 
chias^ Leoger^isem, 
scilicet, et Lindis- 
farornm in nnum 
coadunatas, tempore 
regis Anglorum £ad- 
gari rexit. 

IX. iElnothus. 
X. iSSscwius. 

Hujus adminiculo 
et administratione S. 
Oswaldus Ramesi> 
ense coenobium,quod 
ipse et dux East- 

> Leicester was made an epi- 
scopal see by archbishop Theo- 
dore, at the Council of Hatfield 
in 680. 

' Totta, though here accounted 

as the first bishop of Leicester, 
can be regarded as such only 
after the second separation of 
that see from Lichfield. 


ADgloruto iEgelwinus xill. iEthericUS. 

a fundainentis con- . 17 j xu 

struxerant, consecra- ^IV. Eadnothus. 

. vit XV. Ulf. 

XI. AlfhelmuS. ^,^^ poBtmodum 

XII. Eadnothus. xvi. Wulfwius. 


Rex Northanhymbrorum Ecg^rithus^ fugato in 
bello rege Merciorum Wlfero, provinciam Lin- 
dissim obtinuit, et inde Saxulfum episcopum ex- 
pulit : in cujus locum, anno Dominicse Incama- 
tionis DC.LXXViii., primus ad eandem provin- 
ciam ab archiepiscopo Theodoro proprius ordi- 
natus est episcopus Eathedus regis Ecgfrithi 
capellanus. Sed quia c^nno sequenti Merciorum 
rex JSthelredus bellica sorte provinciam recu- 
peravit, dimisso praBSulatu, in Northhymbriam 
rediit, et post a Theodoro archiepiscopo^ Ripensi 
ecclesise^ prseficitur. Cujus post discessum rex 
JBthelredus, Oshero Hwicciorum rege sugge- 
rente, Theodorum archiepiscopum rogavit, ut 
regno suo plures in parochias diviso, episcopos 
locis constitueret opportunis; cujus ille votum 
gratanter approbavit, et praesulatum Seaxulfi in 
V. parochias divisit, quibus sextam adjecit. 


I. Eathedus. vii. Ceolwlfus. 

II. JEthelwinus. viii. Eadwlfus. 

III. Eadgarus. ^^' Bnttredus. 

^ Iste episcopatum 

IV. CynebyrhtUS. gessit tempore regis 

V. Alowiochus. Merciorum Burh- 

-r, 1 , tr ^^^> ®* ^^S^^ West- 

VI. IJialdwIlUS. Saxonum iElfredi. 

» Of Ripon. 

R 2 





Vir Deo dilectus Paulinus^ a Justo archie- 
piscopo ordinatus episcopus, regem Northym- 
brorum Edwinum cum tota gente sua ad fidem 
Christi convertit, in Eboraco episcopali sede ac- 
cepta. At rege interfecto, rebusque Northym- 
brorum turbatis, Cantiam navigio rediit, atque 
ab Honorio archiepiscopo et . rege Eadbaldo 
honorifice susceptus, eorum invitatione praesula^ 
tum Hrofensis eccleside, mortuo Romano, sus^ 
cepit ; in qua moriens, pallium, quod ab Honorio 
papa susceperat, reliquit. 


I. Paulinus. ad ecclesiam Hagustat- 

^ j j densem Tunberhto re- 

II. I^eaaaa. manente,EataadLindis- 

S. Ceadda tribus an- famensem, et Trumwine 

nis ecclesiam Ebora- adprovinciamPictorum. 

censem regens, ad mo- Eathedum vero de Lin- 

nasterii sui, quod Las- dissi reversum Ripensi 

tingaig* dicitur, curam ecclesi» praefecit. Tun- 

secessit, Wilfrido Ebo- berhto deposito, Eata 

racensis ecclesiae, nec- ad sedem Hagustalden-> 

non et omnium Northan- gem revertitur : et Cuth- 

hymbrorum sed et Pi- bertus Lindisfarnensi 

ctorum episcopatum ad- ecclesisB praeficitur. De- 

ministrante. Quoare- functo Eata, Johannes 

ge Ecgfrido praesulatu pro eo ordinatur. Post 

pulso, Bosa ad Ebora- longum vero exilium, 

censem, Eata ad Hagu- Wilfridus iterum in epi- 

staldensem' ecclesiam a scopatum Hagustalden- 

' Theodoro archiepiscopo sem recipitur. Johannes 

in locum ejus consecrati vero, defuncto Bosa, 

sunt episcopi: quorum Eboraci substituitur. 
numero, post tres annos fif nrkoo 
abscessionis Wilfridi, 
duos addidit antistites : IV. Johannes. 

' Lastingham, near Whitby. ' Hagustald, now Hexham. 



V. Wilfrid. 
VI. Ecgbert. 
VII. Coena. 
VIII. Eanbald. 
IX. Eanbald. 
X. Wlfsius. 
XI. Wigmundus. 
XII. Wlfherus. 
XIII. iSthelbaldus. 

xiVi Rodewardus. 

XV. Wlstanus. 

XVI. Oscytellus. 
XVII. Oswaldus. 
XVIII. Aldulfus. 
XIX. Wlstanus. 

XX. ^lfricus. 
XXI. Kinsius. 
XXII. Aldredus. 


I. Eathed. 


I. Wilfrid. VIII. Friotheberhtus. 

II. Eata. IX. Alhmundus. 

III- Tunberht. x. Tilberhtus. 

IV, Eata. XI. ^Ethelberhtus. 

V. Johannes. xii. Heardredus. 

VI. Wilfrid. xiii. Eanberhtus. 

VII. Acca. XIV. Tidferthus. 



Sanctus Aidanus a Scottis episcopus ordinatus 
ac missus, provinciis quibus regnavit rex Os- 
waldus verbum fidei prsedicavit^ et ab ipso rege 
in insula Lindisfarnensi sedem episcopalem^ ut 
petebat^ accepit. Quo de hac vita sublato^ 
Finan pro illo gradum episcopatus^ a Scottis or- 
dinatus ac missus, accepit ; quo defuncto^ Col- 
manus in episcopatum successit^ et ipse missus a 
Scottis ; quo episcopatu dimisso^ ac patriam re- 



verso^ Tuda> qui et ipse praBSul a Scottis ordi- 
natus^ pro illo pontificatum suscepit ; quo de 
hoc mundo rapto^ episcopatus in duas parochias 
dividitur : Ceadda ad Eboracensem, Wilfridus ad 
Hagustaldensem ecclesiam ordinatur. 


I. Aidan. 
II. Finan. 

III. Colman. 

IV. Tuda. 
V. Eata. 

VI. Cuthberht. 

VII. Eadberht. 

VIII. Eadferth. 

IX. ^thelwold. 

X. Cinewlfus. 

xi. Hygbaldus. 

XII. Ecgberhtus. 

XIII. Eardulfus. 


XIV. Cuthheard. 

XV. Tilredus. 
XVI. Wigredus. 

XVII. XJhtredus. 
XVIII. Sexhelm. 

XIX. Aldredus. 

XX. Alsius. 

XXI. Aldhunus. 
XXII. Eadmundus. 
XXIII. Edredus. 

XXIV. ^gelricus. 

XXV. ^gelwinus. 



V. ^thelberhtus. 

VI. Beadwlfus. 

I. Trumwine. 

II. Pehthelmus. 

III. Frithowaldus. 

IV. Pehtwinus. vii. Heathoredus. 

Whiterae in Galloway. 








<S I 

p s a 



3 • 

w l^ ■§ I S § S -e « ^ 3 •? 5? ••? : 













He'nGEST. Holrsa. 

Ocga vel Oric. 

Oesa yel Oisa 






qwB et Tate. 

08lava,^JE!ormenred, Erconberht.=^Sexburh. 

I I 




Eormevburga, Ecgbyrht, 


Eorcongota, Eorm/engHd,' 










Eaaberht, qui et Pren. 


*^* ^ames of the yoimger branches are printed in Italics, to distiDguish them from those of 
the lungB and queens. 









^ ' 


Wewa, vel Wehha. 





Eorpwald. Reginhere, 
















■ 1 



































* Apparently a mistake for Swithred (aee p. 2G4)> though MalmeBbiiry calk him Swiihediif 














* These descendants of Woden appear t6 baye reigned oyer ihe continental 
Angeln, a name now limited to the territor7.between Flensboig and Slesvig. The 
sixth on the list, yiz. Offii (Uffb) the Bon of Weimund, was bUnd tiU his seTenth, 
and dumb till his thirteenth year ; and, though excelling in bodily strength, was so 
simple and pasiUanimous^that all hape that he would ever prove himself wwthy of his 
station was abandoned. A lesemblanco to his Anglian ancestor, in some or all of 
these respects, seems to have induced the oontemporaries of the young Winefrith (jfiar 
such, we are hiformed, was the original name of the great Merdan kmg,) to call him 
a second 0&'; ihough the author of the Vita O&d II. (ap. Matt. Pari8,edit Watts,) 
seems to haye supposed that the first, or Anglian, 0& likewise mled !n England. 
Creoda was probably the founder of the Englidi Kingdom of Mercia. See a saga of 
the Anglian Offii in Beowul^ i. p. 258, and ii. p. xxzii. sq. He is also celebrated in 
the ^ Tale of the Scop or Baid.*' Cod. Exon. p. 320. See also Lappenbeig^s Eng^ 
land, I. pp. 227» 228, and the places there cited. 






















JSlfleda,=r^ Wigmund, 






Cyneswitha. iEthelredJ^Ostliryth. Cynehurga, 




Alwih, Osmod, 






















« Omitted in the MSS. See p. 264, note. 




















I • 




Hic genuit Yffi, 

patrem Ealle, primi 

regis Deiroram. 
















Hic genuit Idan, 

primum regem 







Hic genuit Cbrdic, 

primum regem 






























Osric. Osfrith, Eadfrith, 


_ j j j j 

Odaf. Oslac. Offa. Os- JEhhe. 















EdeVm, Blasc- 






Oswiu.=pEanfleda. Leodr- 
I wcdd. 

— rr~| — I 

jElfw%ne,\ Osthryih. 


I i 

Alhfiedcu JElfUdcL. 

Alhfrith. JEiheldrytha. 
Osred. Cynehurga. 




2 3 

• In the liBt given by Wanley, p. 288, and Petrie, p. 290 (from More'i MS. of Beda), ihe succes- 
sors of Ida appear thiu : Ida, Glappa, Adda, Aedilric, Theodric, Friduuald, Husaa, Aedilfrid, &c. 
Simeon of Durham agrees with this list in the order of succession, but difen from it with 
respect to the regnal years. b mSS and edit. erroneously • Edric' 









MoU, qui et ^thelwold. 




^thelred, qui et .^thelberht. 



1 2 3 

fi fi 




^thelberht, iterum. 





* ^ ^MtHf^^* 














j&c^y7i.=f= Eadward. =Eadgiva. jEthd- JEihelr Alf- 

Jlced. geova,^ thrytk. 



Edmne, Eadimrh* 






Eadgith, Eadward.'* 


J^{^t^/=f=iBthelred.=p-ffilfgiva vel Imme. 

I I 


Eadgith, Eadmund. 


JElfred. Goda. 


Eadward. Eadmund, 




itted in the MSS. 

} mother of Eadward was ^thelfised the Fair, snmained Eneda, i. e. the Dack. 

p. 275 she ia called ^lfgiva. See Malinesbury, p. 298 ; and Wendover, i. p. 422. 





A. D. 450. Anglo-S AXONES, imperatoris Martiani tempore/ 
a Brytonibus invitati, Brytanniam tribus navibus, 
quasi pro patria pugnaturi, re autem vera hanc 
expugnaturi, sunt advecti; quorum duces Hengst 
and Hors fuere primi ; e quibus Hors occiditur a 
Brytonibus in bello, Hengst vero, adepta victoria, 

A.D.455. anno Dominicae Incamationis regnare 
coepit, et primus Anglorum extitit rex Cantwa- 

Sanctus Augustinus, a beato papa Greg-orio 
missus, regem Cantwariorum j^thelberhtum anno 

A.D.597. Dominicae Incarnationis d.xcvii., regni vero ejus 
XXXV., ad fidem Christi convertit, qui non longe 
a civitate Dorubernia ad orientem ecclesiam bea- 
torum Apostolorum Petri et Pauli construxit, ac 
diversis donis ditavit. Fecit etiam in civitate 
Lundonia ecclesiam Sancti Pauli Apostoli, et in 
civitate Dorubrevi ecclesiam beati Andrese Apo- 
stoli ; quarum utrarumque praasulibus, ut archi- 
episcopo Doruberniae, dona multa obtulit ; sed et 
territoria ac possessiones in usum eorum, qui 
cum illis erant, adjecit. Cujus regina Bercta 
Francorum regis extitit filia:^ quorum filia, 
sancta iEthelburga, Edwini regis Northanhym- 
brorum erat regina, quse monasterium in loco 
qui vocatur Limene construxit, et ibi requiescit. 
Ejusdem regis ^thelberhti soror Rigula,' East- 
Saxonum regina, genuit sanctum Saaberhtum, 
ejusdem provinciae regem. Decedens rex iEthel- 
berhtus anno regni sui lvi°., coeli regna conscen- 

A.D. 616. dit; cui filius suus Eadbaldus successit; qui 
rebus ecclesiae, quantum valuit, in omnibus con- 
sulere ac favere cupiens, divinis se mancipare 

* See page 1, note. 
^ She was a daughter of Cha- 
ribert, king of Paris. 

3 In the Saxon Chronicle her 
name is written Ricole. 



prdBceptis studait. Hujus regina Emme regis 
Franconim erat filia : quoram filia^ sancta videli- 
cet Eanswitha^ qudB in loco qui Folcestan dicitur 
requiescit^ et regulus Eormenredus extitit filius : 
cui scilicet Eormenredo regina sua Oslava qua- 
tuor filias et duos peperit filios^ sanctam videli- 
cet Eormenbeorgam, qudB fuit regina Merewaldi 
regis West-Anglorum ; sanctam Eormenburgam^ 
* sanctam ^theldrytham^ sanctam Eormengitham, 
et sanctos martyres ^thelredum ac ^thelberht- 
um^ quos Thunor^ praepositus Ecgberhti Cantwa- 
riorum regis, ut ipse jusserat^ martyrizavit. De-A.D.64o. 
cessit rex Eadbaldus anno regni sui vicesimo 
quinto et Erconberhtum filium suum successo- 
rem reliquit. Hic primus regum Anglorum in 
regno suo idola destrui^ et jejunium quadraginta 
dierum jussit observari. Huic regina sua sancta 
Sexburga, AnndB regis Orientalium Anglorum 
filia^ monasterium in Sceapege^ construxit. 
Sancta Eorcongota^ regis Erconberhti ac S. 
Sexburgse filia, in Galliam missa^ sub matertera 
sua^ sancta ^thelburga abbatissa, in Brigensi 
monasterio^^ usque ad finem vitae Deo servivit, 
et ibi requiescit. Altera filia^ sancta Eormen- 
gilda^ Wlferi regis Merciorum erat regina. De- a.d. 664. 
cessit rex Erconberhtus anno regni sui xxiv**., 
Ecgbyrhto filio regni sedem relinquens; qui ix^ a.d.6?3. 
regni sui anno, mense Julio, decessit, succedente 
in regnum fratre suo Lotheri ; qui vulneratus in 
pugua Australium Saxonum, quos contra eum 
Eadric filius Ecgberhti aggregaverat, anno regni 
sui xii'^., inter medendum, mense Februario, 
defunctus est; cui successit in regnum Eadricus, a.d. 68r>. 

' Shepey. 

' Faremoustier-en-Brie. Tra- 
ctus BriegiuSy Sylva Brigensis, a 
qua sylva provincia hodie * Brie * 
nomen accepit. In hac regione 

Fara ccenobium virginum con- 
didit Eboriacense, quod a funda- 
trice * Faremoustier' adhuc di- 
citur. Smith ad Bedae H. £. 
III. 8, which see. 

s 2 


filius fratris sai Ecgbcrbti/ac uno anno et dimidio 
regnavit; cui frater suus Wibtredus in regnum 
succedens^ eoclesiam S. Martini in Dovera con- 

A.D.725. struxit. Decessit autem Wiht^edus rex anno 
regni sui xxxiv**. filium suum ^tbelberbtum 
regni baeredem reliuquens; qui anno regni sui 

A.D.760. xxxvi^ decessit; cui frater suus Eadberbtus, 
qui et Pren, successit; quem rex Merciorum 
Cenulfus, dum Cantiam devastaret, cepi^, et 

A.D. 796. secum in Merciam duxit; cui successit Cutbre- 

A.D.805. dus et anno regni sui nono decessit; cui Baldre- 
dus successit, et anno Dominicae Incarnationis, 

A.D.823. juxta Dionysium, dccc.xxiii^ a rege West- 
Saxonum Ecgbribto expulsus est r^gno. Huc 
usque regnum Cantwariorum per trecentos sexa- 
ginta et octo annos stetit : postea vero West- 
Saxonicae ditioni cessit, 


Regno posterius Cantwariorum, et prius regno 
Occidentalium Saxonum, exortum est regnum 
Orientalium Anglorum, cui praefuerunt reges 
poteutes, sed Redwaldus illis omnibus extitit 
potentior; omnes enim australes Anglorum et 
Saxonum provinciae cum suis regibus, ad con- 
Anium usque Humbrae fluminis, ei subjectae 
A.D.617, erant; qui .^tbelfritbum, rcgem Deirorum et 
Berniciorum, in bello, quo ejus filius Reinberus 
peremptus est, occidit ; et Edwinum, ^Uae 
filium, ut in regnum perveniret, adjuvit ; cui 
alter filius suus Eorpwaldus in regnum successit, 
et, Edwino rege persuadente, fidem Cbristi cum 
sua provincia suscepit; quom non multo post 
Ricgbertus, vir gentilis, in bello occidit ; cui frater 
suus ex parte matris, Sigeberbtus, successit. Hic 
sancto Furseo, ad se de Hibernia venienti, pos- 
sessiones ac locum construendi monasterium in 



castro quodam/ qtiod lingua Anglorum Cnobb- 
heresburh^ vocatur, dedit; et post, amore regni 
coelestis, relicto regno, et cognato suo Ecgrico 
commendato, in monasterio quod sibi fecerat, 
monachus factus est; et multo post tempore, 
contra regem Merciorum Pendan, ad confirman- 
dum militem, invitus in certamen ductus, suae 
professionis non immemor, dum nisi virgam tan- 
tum in manu habere voluit, occisus est una cum 
rege Ecgrico ; quorum regni successor factus est 
Anna, filius Eni, fratris Redwaldi; cujus filia, 
sancta Sexburga, Erconberhto regi Cantwario- 
rum conjugio copulata est; altera filia, sancta 
^thelburga, in Gallia, in Brigensi monasterio, 
abbatissa facta est; tertia, sancta ^theldrytha, 
prius Northhymbrorum regina, et post Eliensis 
exti tit abbatissa ; quarta, sancta Wihtburga,* ejus- 
dem monasterii sanctimonialis erat fcemina : qua- 
rum patcr Anna rex, a Penda rege Merciorum a.d.654. 
occisus, fratrem suum ^thelherum regni hsere- 
dem reliquit; qui de regina sua, sancta Here- 
switha, sorore sanctdB Uiid abbatissae, duos filios, 
Aldwlfum et ^lfwoldum, genuit; peremptus estA.D.655. 
autem in bello ab Oswiu cum Penda rege; cui 
germanus suus .^thelwoldus successit; quo de- 
functo, regnum Aldwlfus suscepit, et annis non- 
nullis regnavit; cujus post mortem, frater suus 
Alfwoldus regni regimen suscepit. Regnante 
autem Merciorum rege Ofia, Beorna* regnavit in 
East-Anglia, et post illum .^thelredus, qui de 
regina sua Leofruna sanctum habuit ^thelberht- 
um. Hic post patrem brevi tempore regnum 

* Tlie Garianonum of the Ro- 
mans, now Burgh Castie. See 
Stevenson ad Bedae H. £. iii. 19, 
edit. E. H. S. 

« Wihtburga.^ So L. ; C. has 
*Withgitiia,' editt. and Higden 

•Witiiburga.' Polychr. p. 252, 
ap. Gale. 

' Beonna is probably the true 
name. See Lappenberg^s En- 
gland, i. p. 243, note. 


A D. 793. tenait Orientalium Anglorum ; innocenter enim, 
sub pacis foedere, occisus est ab Offa rege Mer- 
cioram. Deinde perpauci reges in East-Anglia 
per LXi. annos regnaverunt potentes; quoad 
ultimus eorum, sanctus Eadmundus^ nactas fuerit 

A. D. 870. culmen regiminis ; quem anno regni sui xvi''. rex 
paganus Hinguar martyrizavit. Ex quo tem- 
pore Anglo-Saxones in East-Anglia regnare de- 
siere annis fere l. ; erat enim ipsa absque rege 
IX. annis plene^ paganorum Danorum direptioni 
atque nimise substrata dilacerationi, qui conati 
sunt ea tempestate totam Angliam suaa ditioni 

A.D. 880. subjicere. Post in illa, simul et in East-Saxonia 
ferme tota, Danicus rex Guthrum annis xii.^ 
Eohric, quem Angli peremerunt in pugna^ regna- 

A.D.905. vit annis quatuordecim. Deinde a Danicis co- 
mitibus ambse tamdiu premebantur provinciee^ 
quousque rex Edwardus Senior^ multos ex illis 
occidendo^ nonnullos partes transmarinas adire 

A. D. 918. cogendo^ residuos in deditionem accepit, ac ambo 
regna regno annexuerit West-Saxonico. 


Ut regnum Orientalium Anglorum post re- 
gnum Cantwariorum, sic habuit exordium regnum 
Orientalium-Saxonum ; quorum reges fere sem- 
per aliis parebant regibus, frequentius tamen ac 
diutius regibus Mercensibus; qui scilicet ante 
Saeberhtum^ ^thelberhti regis Cantwariorum 
nepotem ex sorore Rigula, dsemoniis serviebant 
i^ultibus. IUe vero, prsedicante Alellito^ verbum 
veritatis cum sua gente primus illorum suscepit ; 
A.Br.616: qui regna perennia petens, filios suos, Sexredum 
et SdBwardum, qui pagani perduraverant, regni 
temporalis reliquit hderedes. li parvo post tem- 
pore a West-Saxonibus in pugna sunt bccisi ; 
quibus successit Sigeberhtus, cognomento Par- 


vus^ ejusdem SaBwardi filius ; quo mortuo, regi- 
men regni suscepit Sigeberhtus^ Sigebaldi filius. 
Hic, Oswiu regis Northhymbrorum hortatu^ a. d. 653. 
Christo credens, a Finano episcopo baptizatiis 
est in Northhymbria : quo regnante, East- 
Saxones fidem^ quam pridem abjecerant, sancto 
Cedd episcopo prsedicante, receperunt. Longo 
autem post tempore occisus est a suis propin- 
quis, quia, evangelica prajcepta servans, suis 
iniroicis nimium parcere, et factas ab eis inju- 
rias placida solebat mente dimittere; cui frater 
suus Swithelmus in regnum successit, et ab 
ipso Cedd in East- Anglia baptizatus est ; cujus 
post mortem, Saebbi» filius Ssewardi, filii regis S. 
Saeberhti, et Sighere, filius regis Sigeberhti 
Parvi, regni gubernacula tenuerunt. Post de- 
cessum Sigheri, Ssebbi regni gubemacula rexit; 
qui anno regni xxx^. a Waldhero, Lundoniensi 
episcopo, monachicum suscepit habitum, et brevi 
post tempore defunctus, coelica regna petivit; 
pro quo filii ejus Sigheardus et Swefredus regna- 
verunt ; quorum post mortem, Offa, filius Sigheri 
regis, in regem levatur. Hic juvenis amantissimae 
aetatis et veuustatis, totique suae genti ad tenenda 
servandaque regni sceptra exoptatissimus, suasu 
et hortatu sanctae Kyneswithae, regis Merciorum 
Pendaa filiae, quam adamaverat, reliquit patriam 
et regnum propter Evangelium, et cum regcA.D. 708. 
Merciorum Cenredo et sancto Ecgwino, Hwiccio- 
rum episcopo, Romam petiit; ubi attonsus, et 
in monachico habitu vitam complens, ad visionem 
beatorum Apostolorum diu desideratam pervenit; 
cui in regnum successit Saelredus, sancti Sige- 
berhti regis filius; quo perempto anno regni a. d. 746. 
xxxviii**., Swithredus regni solium obtinuit, ac 
aliquantis annis tenuit ; cujus post mortem^ a. d. 823. 
reges pauci super East-Saxones regnavere pro- 



prii ; nam eodem anno quo regnum defecit 
Cantwariorum^ cum ipsis et cum Suth-Saxonibus 
strenuo regi West-Saxonum Ecgberhto sponte se 
dedebant, et ei suisque successoribus tamdiu pa- 
rebanty quoad Danicus rex Guthrum super eos 
potestatem acciperet. Lundonia tamen, cum 
terris circumjacentibus^ Mercensibus regibus^ 
quamdiu ipsi regnaverunt^ paruit. 


A. D. 626. 

A. D. 655. 

PosT initium regni Cantwariorum^ principium 
extitit regni Merciorum ; qui multis anniSy cum 
suis regibus^ cultibus idolatride dediti^ paulatim 
regni sui fines dilatavere ; sed Penda^ qui re- 
gnare ccepit anno Dominicae Incarnationis^ juxta 
Dionysium, dc.xxvi.^ multo latius quam aliquis 
suorum prdBdecessorum dilatavit. Duos etenim 
reges Northhymbrorum^ sanctum Edwinum ac 
sanctum Oswaldum^ et tres reges East-Anglo- 
rum, sanctum Sigeberhtum, Ecgricum et Annam/ 
in bello occidit. Cui regina sua Cyneswitha v. 
filios^ Peadam videlicet, Wlferum, sanctum 
^thelredum, sanctum Merewaldum, et sanctum 
Mercelmum,^ et duas filias, sanctam Cyneburgam 
et sanctam Cyneswitham peperit. Regnavit au- 
tem annis xxx. non plene; quem rex North- 
hymbrorum Oswiu cum xxx. ducibus in bello 
peremit, et regnum ejus suae ditioni subegit ; 
filio tamen ejus Peadae, qui a patre suo Medi- 
terraneis Anglis princeps constitutus, in North- 
hymbria a Finano episcopo est baptizatus, eo 
quod suus esset cognatus, habuit enim in con- 
jugem filiam ejus Alhfledam, regnum Australium 
Merciorum dedit : at ille anno regni sui primo 

' This name, by a not unusual 
mistake of in for m, has hitherto 
been generally transformed into 

the un-Saxon name of Merceli- 
nus. In both places where it 
occurs, C. has Mercelmus. 


peremptus est ncfarie.^ Tribus annis post inter- a. d. 659. 
fectionem Pendan regis completis, filium ejus 
Wlferum duces Merciorum levantes in regem^ 
fines suos fortiter simul et libertatem receperunt. 
Hic primus regum Merciorum lavacrum regene- 
rationis suscepit, et filiam Erconberhti regis 
Cantwariorum ac reginae illius sanctse Sexburgae, 
sanctam Eormengildam^ in conjugem accepit^ et 
ex illa genuit Cenredum et Wereburgam, virgi- 
nem sanctissimam. Germanus vero ipsius, 
Westan-Hecanorum rex, sanctus Merewaldus, 
filiam Eormcnredi reguli, fratris ejusdem Ercon- 
berhti regis, sanctam Eormenbeorgam, matri- 
monio sibi copulavit» et ex ea tres filias, sanctam 
videlicet Mildburgam, sanctam Mildrytham, 
sanctam Mildgitham, et unum filium sanctum 
Merefinnum, genuit. Quo mortuo, regnavit pro 
eo Mercelmus frater illius: quorum sororem 
Cyneburgam rex Northhymbrorum Alhfridus 
duxit uxorem. Quse connubio carnalis copulae 
pro Dei amore relicto, in monasterio quod fratres 
sui Wlferus ac ^thelredus construxerunt, et ab 
ipsius nomine Cyneburgae Castrum vocatur, 
sanctimonialis efficitur ; in quo etiam soror sua 
Cyneswitha sanctimonialem suscepit habitum. 
Decessit autem rex Wlferus anno rcgni sui xvii^; a.d.675. 
cui successit germanus suus sanctus ^thelredus, 
qui regis Northhymbrorum Ecgfridi sororem 
Osthritham accepit in conjugem, ex qua filium 
Ceolredum suscepit. Anno vero regni sui xxx**. a. d. 704. 
monachus factus, Cenredo suo fratrueli regnum 
dedit ; qui regni sui anno quinto seculum reli- 
quit, Romam adiit, et ibi in monachico habitu 
vitam finivit; cui in regnum successit Ceolredus, a.d. 709. 
patrui sui ^thelredi filius, qui anno regni sui 

' Proditione, ut dicunt, conjugis suae, in ipso tempore festi 
Paschaiis. Beda, H. E. iii. 24. 


A. D. 716. noDO deftinctus est ; cui ^thelbaldus filius AI- 
wig^ filii scilicet Eowe^ fratris Pendae regis^ suc- 
cessit; quem anno regni sui xli^. Beomredus 
tyrannus in Secgeswalde occidit^ et regnum illius 
invasit ; corpus vero regis Hreopedun delatum, 

A. D. 755. regaliter est tumulatum ; cujus patruelis Eanwlfi 
nepos^ Ofiu videlicet, filius Thincferthi, eodem 
anno regni invasorem Beornredum in bello pere- 
mit, et loco ejus regnavit; cui regina sua Cyne- 
thrytha duas filias^ Eadburgam videlicet, quam 
rex West-Saxonum Brihtricus uxorem duxit, et 
.^lfthrytham, quse virgo permansit, unumque 

A. D. 794. filium Ecgferthum peperit. Decessit autem anno 
regni sui xxxix®.^ cui filius suus Ecgferthus suc- 
cessit, sed eodem anno decessit ; cui vir magni- 
ficus Cenulfus^ filius Cuthberhti, trinepotis Pybbae 
regis successit. Uuic regina sua JBlfthrytha 
filias duas, Quendrytham et Burgenildam, san- 

A.D. 819. ctumque Kenelmum genuit. Decedens autem 
anno regni sui xxiv**., Wincelcumbae sepultus re- 
quiescit, et haeredem regni filium suum sanctum 
Kenelmum reliquit ; qui eodem anno Quendrythae 
sororis suse insidiis occiditur ; cui patruus suus 

A.D. 821. Ceolwlfus successit, sed post biennium regno ex- 
pellitur, et Beomwlfus in regnum suscipitur; 
qui biennio transacto ab Orientalibus Anglis in 

A.D. 823. bello perimitur; cui Ludecan suus propinquus 
successit, sed post biennii tempus, dum suum 
prsedecessorem ulcisci vellet, ab eisdem East- Anglis occiditur. Successit autem Ludecan in 
regnum Wiglaf. Hnic regina sua Kynethry- 
tha filium genuit Wigmundum, qui de filia re- 
gis Merciorum Ceolwlfi .^lfleda, sanctum ha- 

A u,iw8. buit Wistanum. Decedens rex Wiglaf anno 
regni sui xiii^ Hreopedunae sepultus requi- 
ovit, cui Beorhtwlfus successit. Huic Sse- 
thryth regina filium peperit Berhtferthum, qui 


sanctum Wistanuin peremit. Hujus corpus ad 
Hreopedun^ monasterium tunc temporis famo- 
sum, delatum^ in mausoleo avi sui regis Wiglaf 
eat tumulatum. Verum illius martyrio coelestia 
non defiiere miracula ; nam de loco in quo inno- 
center peremptus est, columna lucis usque ad 
coelum porrecta, omnibus ejusdem loci incolis per 
XXX. dies conspicua stabat. Decessit autem rex a.d. 852. 
Beorhtwlfus anno regni sui xiii^. ; cui Burhredus 
snccedens, filiam Atbulfi regis West-Saxonum^ 
^thelswitham^ duxit uxorem: quem paganus a.d.874. 
exercitus Danorum, anno regni sui xxii"^. regno 
expulit ; qui mox Romam adiit^ ubi non diu 
vivens, defunctus est^ et in Schola Saxonum^ in 
ecclesia S. Marise sepultus requiescit. Dani 
pagani^ eodem anno quo Burhredus expulsus est 
regno, Ceolwlfo ipsius ministro regnum Mer- 
ciorum custodiendum ad tempus commisere; 
verum triennii tempore completo, partem illius 
inter se divisere, partem autem illi dedere, et eum 
regnare permisere, qui ultimus regum Merciorum 
extitit. Post cujus mortem, West-Saxonum rex 
^lfredus, ut exercitum paganorum Danorum sub 
de regno penitus expulerit, strenuitate sua Lun- 
doniam cum circumjacentibus terris recuperavit, 
et partem regni Merciorum, quam Ceolwlfus ha- a. d. m. 
buit, acquisivit. 


Anno DominicaB Incarnationis, secundum Dio- a. d. 547. 
nysium, d.xlvii., Ida filius Eoppse, fortissimi 
ducis, in Bernicia regnare coepit ; qui sex ex regi- 
nis filios habuit, Addam, Bdelricum, Theodricum, 
^thelricum, OsmaBrum, Theodherum; sex vero ex 
concubinis^ Occam, Alricum, Eccam, Oswaldum^ 
Sogor, Sogotherum, annisque xii. regnavit ; cui 
filius suus primogenitus Adda successit. 



A.D.559. Anno DoininicdB Incarnationis^ juxta Diony- 
sium^ D.Lix.^ JElVd filius Yffi^ ducis strenuissimi^ 
in Deira regnare coepit, et annis fere triginta 
regnavit. Interim super Bemicios regnaverunt 
Adda, primogenitus filius Idae/ annis septem ; 
Clappa quinque ; Theodwlf uno, Freothulf se- 
ptem, Theodoricus septem, -^thelric duobus, vi- 

A. D. 588. vente ^Ua ; quo mortuo, filium ejus Edwinum 
tertio anno suae aetatis regno expulit, et super 
ambas provincias v. annis regnavit. Quo de- 
functo, filius ejus ^tbelfrithus regni gubernacula 

A. D. 593. suscepit ; cui regina sua Acha, regis ^lld6 filia, 
peperit vii. filios: Eanfrithum, Oslaf, Oslac, 
sanctum Oswaldum regem, Oswium regem, Of- 
fam, Oswudu, et unam filiam sanctam ^bbe ab- 
batissam. Frater ejus Theodbaldus, occisus est 
in bello, quo regem Scottorum Aedan vicit 
Occisus est et ipse in bello, anno regni sui xxi V"., 

A.D.617. a rege East-Anglorum Redwaldo; cui successit 
sanctus Edwinus filius ^llae. Huic exuli de 
Quenburga, filia Creodas regis Merciorum, nati 
sunt duo filii, Osfrith et Eadfrith, cujus filius ex- 
titit Herericus, qui de Beorhtswitha genuit san- 
ctara Hild abbatissam, constructricem monasterii 
quod vocatur Streoneshalh ;* ac sanctam Here- 
switham East-Anglorum regiuam. De regina 
vero sancta ^thelburga, regis Cantwariorum 
^thelberhti filia, duo filii sunt ei nati, sanctus 
^thelhun et sanctus Wuscfrea,filiaeque ii., sancta 

A.D.633. Eanfleda et sancta ^theldrytha. Occisus est 
autem anno regni sui xvii^. aetatis vero xlviii**., 
et cum eo filius suus Osfrith, a pagano rege Mer- 
ciorum Penda, et barbaro rege Walanorum Cead- 
wala ; cui sanctus Oswaldus, sui praedecessoris 

* Primogenitus filius IdaJ] C. L. omit. ' Whitby. 


j^thelfrithi ac germande ipsius Achae filius^ sac- 
cessit. Hic anno regni sui ix**., a praedicto Mer- a.d.642. 
ciorum rege Penda occisus est ; cui frater suus 
Oswiu successit. Hujus regui anno ii"^. sanctus 
Oswinus filius Osrici, filii Alfrici, patrui scilicet 
regis Edwini, super Deiros regnare coepit, et 
anno regni vii**. occisus est;^ cui successit ^Ethel- a.d. esi. 
wald, regis Oswaldi filius. De regina Eanfleda, 
regis Edwini filia, rex Oswiu duos filios habuit, 
Ecgfridum et ^lfwinum, et tres filias, Osthritham 
scilicet, quam rex Merciorum sanctus ^thelredus 
in conjugium habuit ; et Alhfledam, quam rex 
Australium Merciorum Peada uxorem duxit ; ac 
Alfledam, quam pater post occisionem regis Pen- 
dae pro victoria Deo obtulit ; et tribus annis Mer- 
cis cdBterisque australium provinciarum populis 
praefuit. Anno vero regni xxviii'*. decedens, a.d.67o. 
Ecgfridum filium regni haeredem reliquit; quiA.D.ess. 
regni sui anno xv°., a Pictis occisus est ; cui suc- 
cessit Alhfrid frater ejus, et anno regni xx°. de- 
cessit ; cui filius suus Osredus successit, et anno a. d. 705. 
regni xi''. occisus est ; cui Kenredus filius Cuth- a.d. 716. 
wini, abnepotis regis Idae, successit, et postA.D. 718. 
biennium moritur, et Osric in regem levatur; 
qui anno regni xi**. decessit ; cui sui praedeces- a. d. 729. 
soris germanus Ceolwlfus successit : is annoA.D. 7S8. 
regni ix°. monachus efficitur, regni regimen pa^ 
trueli suo Eadbrihto, Eatae filio, relinquens ; qui 
anno regni xix". monachus efficitur, et filius suus a. d. 757. 
Oswlfus rex constituitur, et uno anno regnans, a 
Northhymbrensibus occiditur ; cui MoU -^thel- a.d. 759. 
wold successit, sed vii^ anno regimen dimisit, et a. d. 765. 
filius Eanwini Alhredus, trinepos regis Idae, in 
regnum successit ; quem Northhymbrenses, anno a.d. 774. 
regni sui ix**., regno expulerunt, et ^thelredum 

1 See Beda, H. £. iii. 14. 


qui et ^thelberhtus, MoUi regis filium^ in regem 

A. D. 778. levaverunt. Hunc quoque regni sui anno quinto, 
Northhymbrenses abjecerunt, et Alfwoldum^ re- 

A.D. 789. gem constituerunt, quem xi^. regni sui anno, 
Sigan quidam, vir praepotens, injuste peremit;* 
cui nepos suus Osredus, Alhredi filius, successit : 

A.D. 790. hunc etiam Northhymbrenses, anno transacto, 
regno expulerunt, et regem ^thelberhtum, quem 

A.D. 794. prius extruserunt, in regnum receperunt; quo a 
suis interfecto, Osbaldus regnum suscepit, et 
paucis diebus tenuit ; cui Eardulfus successit, et 
uno anno regnavit. Deinde per annos Lxxvi. 
aliquot imperaverunt reges, quorum ultimi fue- 
runt Osbryht et JBlIe, qui anno Dominicse In- 

A.D. 867. camationis, juxta Dionysium, d.ccc.lxvii. in 
Eboraco cum flore Northhymbrorum perempti 
sunt a paganis, videlicet Danis, Norreganis, 
Suanis, Goutis, et quarundam aliarum nationum 
populis. Quo anno Anglici reges, qui annis 
cco.xxi. regnavere, per annos li. imperare in 
Northhymbria desiere ; depopulationi namque 
servitutique eorundem paganorum, absque rege, 
annis viii. subjacebant. Nam per id temporis 
spatium, rege East-Angliae S. Eadmundo per- 
empto, et Merciorum rege Burhredo ultra mare 
fugato, eorumque regnis suae ditioni subactis, ac 
^lfredo West-Saxonum rege ferme detrito, ejus- 
que regno maxima ex parte invaso, per AngUam 
et circa illam pervagantes, monasteria cum mo- 
nachis et sanctimonialibus, ecclesias cum clericis 
incendere, civitates, urbes, oppida, villasque cre- 
mare, agros devastare, strages hominum multas 
agere, minime cessabant ; nec mirum, tam yali- 

^ Alfwoldum,'] He was the son of Oswulf. Sim. DuQelm. a. 779. 
^ Peremit,'] In cujus loco peremptionis 

Coelitus emissa, lux est clarissima visa. 

Successit ei in regnum, etc. Editt, add. C. L. omit. 



dus enim et tam numerosus^ nec antea nec post^ 
Angliam adiit exercitus ; utpote regibus octo^ 
yidelicet Bagsecg^ Halfdene, Hinguar^ Hubba^ 
Guthrum^ Oscytel^ Amund et Eowils, ac plus- 
quam xx. comitibus^ et variis armorum generibus 
instructus. Anno vero nono interfectionis Os- 
bryht et ^Ue, pagani reges Halfdene et Eowils 
in Northhymbria regnare coepere^ annisque viginti 
sex regnavere. Quibus ab Anglis interfectis^ 
Reignaldus plusquam decem, dein Sihtricus annis 
regnavit paucis: quo defuncto, filius ejus Guth- 
ferthus regimen regni suscepit ; sed illum stre- 
nuus ac gloriosus rex ^thelstanus regno mox 
expulit^ et^ anno Dominicse Incarnationis^ juxta 
Dionysium, D.cccc.xxvi., adventus vero Anglo- a.d.926. 
rum in Britanniam anno cccg.lxxvii., totius 
AnglisB monarchiam primus Anglo-Saxonum ob- 
tinuit, ac regem Scottorum regesque Walanorum 
deditores habens, per Angliam solus regnavit.^ 


Anno Dominicd6 Incarnationis^ secundum Dio- a.d.sib. 
nysium, d.xix., Cerdic et Cynric filius ejus, se- 
cundum Anglicam Chronicam, in West-Saxonia 
regnare coeperunt, et anno regni xvi**. Cerdic a. d. 534. 
decessit, et Cynric solus regnavit, qui xxxvi®.' a.d.56o. 
anno regni decessit; cui filius suus Ceaulin 
successit,et xxxiii. annis regnavit : contra quem 
Ceol, filius fratris sui Cuthwlfi, quem ante bi- 

* Anno vero expulit et,"] 

Instead of this passage, the edi- 
tions have the foUowing : Honim 
omnium acta pessima qui nosse 
voluerit, seriatim pleniusque re- 
periet scripta in Chronicarum 
Chronica : huic vero libello dun- 
taxat utiliora studuimus inserere. 
Hoc tamen solum hic notandum, 

quod gloriosus rex West-Saxo- 
num Athelstanus, etc. 

* Ac regem .... regruimt,'] For 
these words the editions read : 
et rex Angliae coronatus, et ab 
omnibus imperator totius Britan- 
niae est pronuntiatus. 

* XXXVI.] read XXVI. SeeSax. 
Chron. a. 560. 


enniam regem sub se fecerat^ immerito rebellavit^ 

A.D.59S. regnoqae expellens, loco ejus quinqae annis 

A.D.598. regnavit; cujus post decessum Ceolwlfus, filius 

Cuthaey regimen regni accepit, et xiv°. anno re- 

A.D.611. gni decessit; cui fratris sui Ceoli filius, Cjme- 

gils successit, et xxiV. anno regni a sancto 

Birino^ episcopo, cum sua gente, primus regum 

West-Saxonum, baptismum Christi suscepit; et 

anno sequenti filius suus rex Cuichelmus^ ab 

A.D.648. eodem episcopo baptizatus, defungitur. Decessit 

rex Cynegils anno regni xxxi''.^ et filius ejus Cen-i 

walh regimen regni suscepit. Hic apud Orientales 

Anglos a sancto Foelice episcopo^ baptizatua 

est^ et Wintoniae ecclesiam, in qua sedes episco- 

palis est, construxit^ et anno regni xxxi^. deces-i 

A.D.674. sit; cujus regina Sexburh uno post illum anno 

regnavit. Deinde Cenfus duobus annis, secun- 

dum dicta regis ^lfredi, juxta vero Chronicam 

Anglicam^ filius ejus JBscwinus fere tribus annis 

A.D.676. regnavit; cui successit Centwinus, regis Cyne- 

A.D.685. gilsi filius, et VIII.** anno regni decessit; cui 

Ceadwalla filius Cenbryhti, pronepotis reg^ 

A.D.688. Ceaulini, successit;' et post illum Ine, filius 

subreguli Cenredi, abnepotis regis Ceaulini 

regnavit, Gleastoniamque construxit ;* cujus 

germanus extitit Ingels, ac germanae S. Cuth- 

A.D. 728. burga et S. Cuenburga. Successit Ini in 

regnum ^tbelhardus de prosapia Cerdici regis 

' Birino,'] Primo West-Saxo 
num. Editt, add. 

* Episcopo.'] East-Anglorum 
episcopoprimo. Editt. 

' Successit,'] Qui pro Jesu Ghristi nomine, 

Linquens terrenum modico post tempore regnum, 

Paparum sedem Romanam tendit ad urbem ; 

Sergius hunc sacra baptismatis abluit unda, 

Hincqae fide plenus vocitatur nomine Petrus. 

Ccelica post scandit, sacris defunctus in albis. Editt, add, 

* Construxit,'] 

£t pro rege Deo, regali culmine spreto, 

Romam rex tendit, quo sancto fine quievit. Editt, add. 

. - -^ — - 


oriundus, et anno regni xiv°. obiit; cui propin- a.d. 741. 
quus suus Cuthredus successit^ et anno regni 
xv°. decessit ; cui Sigeberhtus, filius Sigerici sub- a.d. 754. 
reguli, successit, et uno anno regnavit; quem a. d. 755. 
Cynewlfus, de prosapia Cerdici regis oriundus, 
regno exterminavit, et loco ejus regnavit. Hunc a.d. 784. 
anno regni xxx''. clito Cynehardus, filius Sige- 
rici, et frater Sigeberhti, occidit ; cui Brihtricus, 
de prosapia Cerdici regis oriundus, successit, et 
anno regni xv**. decessit ; cui Ecgbertus, filius a. d. soo. 
Alhmundi subreguli, pronepotis regis Ini, suc- 
cessit, et anno regni xxxvii**. decessit; cui filius a.d. ssc 
suus Athulfus successit.^ Decimam totius rcgni 
sui partem ab omni regali servitio et tributo Iibe« 
ravit, et pro redemptione animas suae et ante- 
cessorum suorum trino et uni Deo immolavit. 
Quo mortuo et Wintoniae sepulto, filius cjusa.d. sss. 
JBthelbaldus regnum suscepit, et tertio regni 
anno decessit ; cui germanus suus ^thelberhtus a. d. 861. 
successit, et v. annis regnavit; post quem frater a.d. see. 
illius ^thelredus viii.^ annis regnavit: quo re- 
gnante,reges Northhymbrorum-^IIeet Osbyrhtus, 
et rex Orientalium Anglorum sanctus Eadmun- 
dus, a Danis paganis occisi sunt, et eorum regna 
ab eisdem possessa. Defuncto .^thelredo, ger- a. d. bti. 
manus suus ^lfredus regnare coepit. Hic poc- 
tarum Saxonicorum peritissimus, in servitio Dei 
vigilantissimus, et in exequendis judiciis indaga- 
tor erat discretissimus;^ cui regina sua Ealh- 

* Succemt,'] Hic inter caetera S. Pauli, eadem de causa ; cen- 

bona quae gessit opera, omni 
anno ccc. mancusas denariorum 
Romam portari praecepit : centnm 
in honorem S. Petri, ad emendum 
olenm, quo impleantur omnia lu- 
minaria illius ecclesiae in vespere 
Paschae, et similiter in galli 
cantu ; centum yero in honorem 

tum quoque mancusas universali 
papae apostolico. Editt, add. 

' VIII.] Read V. iBthelreddied 
in 871. 

^ Discretissimus,'] A patre 
/Ethelulfo Romam mittitur, et a 
papa Leone IV°. in regem ungi- 
tur. Editt, add. 


switha daos filios, Eadwardum et iEgelwardam^ 
et tres filias JBgelfledam Merciorum dominam^ 
JBthelgeovam sanctimonialem^ et JBlfthrytham 
peperit. Gujus regni anno tertio^ Burhredus 
rex Merciorum^ a praedictis Danis regno expelli- 

A.D.901. tur. Decessit autem rex JBlfredus anno regni 
sui vicesimo nono^ cui filius suus Eadwardus 
successit; cui regina sua Eadgiva tres filios^ 
Eadwinum, Eadmundum, Eadredum^ et sanctam 
Eadburgam, ac tres alias peperit filias^ quarum 
unam in conjugem habuit Otto imperator Roma- 
norum^ alteram Karohis rex Occidentalium 
Francorum, tertiam Sihtricus rex Northhymbro- 
rum. iEthelstahum autem filium primogenitum 
de Ecgwyn, foemina nobilissima, habuit. Et su- 
per omnes provincias Anglise usque ad flumen 
Humbraa regnavit ; ac prius reges Walanorum, 
dein Scottorum, Northhymbrorum, Stretwadalo- 

A.D.924. rum reges, in deditionem accepit. Quo mortuo, 
filius suus ^thelstanus iUi in regnum successit ; 

A.D.940. post quem frater suus Eadmundus regnavit, et 
ex regina sancta ^ifgiva duos filios Eadwium 

A.D.946. et Eadgarum habuit. Quo in palatio misera- 
biliter occiso, germanus suus Eadredus regnum 

A.D. 956. suscepit, et anno regni x^. decessit ; cui Eadwius, 
germani sui Eadmundi filius, successit, et anno 
regni quarto decessit ; cui germanus suils Ead- 

A.D. 959. garus anno setatis suae xyi''^ successit^ Hic 
habuit ex Eneda/ foemina generosissima, san- 
ctum Eadwardum, et de sancta Wulfthrytha san- 
ctam Eadgitham ; ex regina vero ^lfthrjrtha, 
Eadmundum et ^gelredum filios suscepit; cu- 
jus regni anno iv°. sanctus >£thelwoldus in Ve- 
teri Monasterio Wintoniae, et anno x°. sanctus 
Oswaldus Wigorniae, ejus jussu, expulsis clericis, 

A.D.975. monachos constituere. Decessit autem anno 

' Eneda,'] See p. 140, note °. 


£etatis xxxii°., regni vero xvi**., Eadwardum 
regni haeredem relinquens; qui regni sui annoA.D.978. 
III®., jussu noverca? suae iElfthrythse, occiditur; 
cui in regnum successit frater suus JBgelredus. 
Hic ex ^lfgiva^ comitis >Egelberhti filia, iii. 
filios habuit, Eadmundum, Eadwium, et iEthel- 
stanum, ac Eadgitham filiam; ex Emma vero, 
Ricardi comitis Normannorum filia, duos filios 
suscepit, ^lfredum et Eadwardum. Decessit 
autem anno regni xxxix^. ; cui filius suus Ead- a. d. 1016. 
mundus successit, qui duos filios, Eadmundum et 
Eadwardum,ex.quadam nobilis prosapise foemina 
habuit ; sed eodem anno dolis Edrici Streonae peri- 
mitur. Gujus post mortem, Ganutus, Suaniregis 
Danorum filius, qui vii. mensibus ante mortem 
regis ^gelredi Angliam magna cum classe ho- 
stiliter adierat, regimen regni suscepit, et praedi- 
ctos filios regis Eadmundi in exilium misit ; quo- 
rum unus, scilicet Eadmundus, in adolescentia 
mortuus est in Ungaria ; Eadwardus vero Aga- 
tham, filiamgermani imperatoris Heinrici III., in 
matrimonium accepit, ex qua Margaretam regi- 
nam Scottorum, et Ghristianam virginem, et 
clitonem Eadgarum, suscepit. Anno vero regni 
sui XIX®., rex Ganutus, filio suo Heardecanuto, 
quem ei peperit regina Emma, rege constituto 
in Danemarchia,^ decessit; cui filius suus Ha-A.D. 1035. 
roldus, quem ex Hamtunensi .^Elfgiva habuit, in 
Anglia successit, et v®. anno post obitum patris a.d. 1040. 
decessit; cui frater suus Heardecanutus suc- 
cessit, et iii®. anno regni decessit ; cui frater suus a.d. 1042. 
ex parte matris Eadwardus, regis .^Egelredi filius, 
successit. Anno regni sui xxiii®. rex Anglorum 
Eadwardus decessit; cui, ex ipsius electione et a.d. loee. 
concessione, comes Haroldus, filius Godwini 
West-Saxonum ducis et Gythae sororis regis Da- 

' Danemarchia.'] Danubia. C. L. 



norum Suani^ patris sancti Ganuti martyris, suc- 
cessit ; qui de regina Aldgitha^ comitis JBlfgari 
filia^ habuit filium Haroldum : eodemque anno a 
Normannorum comite Willelmo peremptus est in 
bello ; cui et ipse in regnum successit. Hic de 
regina Mahtilde tres filios habuit^ Rotbertum^ 

A.D. 1087. Willelmum, Heinricum: et anno regni xxii®. in 
Normannia decessit ; cui filius suus Willelmus 

A.D. 1099. successit, et anno regni xiii**., in provincia Juta- 
rum,^ in Nova Foresta, sagitta percussus, sine 
filiis occubuit ; cui in regnum frater suus junior 
Heinricus successit.* 

* Juiarvm,] It is worthy of 
notice, that after the lapse of so 
many centuries, Hampshire still 
retained the appellation of ' pro- 
vincia Jutanun.' See Beda, H. 
E. I. 15. 

' Successit»'] Hic ex regina 
sua Matilde, filium Gulielmum 
et filiam habuit Matildem, quae 
prius Romanorum imperatrix, 
postea facta est comitissa Ande- 
gavensium. Editt, add, 

Adepto igitur regno, accepit 
sibi uxorem Mathildem, filiam 
Malcolmi regis Scottorum et re- 
ginad Margaretae, quae concepit 
et peperit ei filium nomine Wil- 
lelmum, et filiam Mathildem, quae 
succedente tempore Henrico Ale- 
manniae imperatori conjugio co- 
pulata est. Filio autem suo ad- 
huc parum adulto accepit rex 
conjugem filiam Fulconis comitis 
Andegaviae ; qui cum Angliam 
rediret cum patre multisque utri- 
usque regni nobilibus, non aliqua 
turbatione pelagi, sed per nauta- 
rum negligentiam, cum omnibus 
qui secum venerant, in mare sub- 
mersus est. Quo cognito rex 
graviter doluit : filiam suam, mor- 
tuo imperatore, de Alemannia re- 
vocavit, secumque manere fecit. 
Mortua vero regina uxore sua, 

accepit sibi aliam, filiam scilicet 
G[odefridi] ducis Lotharingias, 
Athelizam; de qua si nullum 
regni haeredem acciperet, filiam 
suam Mathildem post se haeredi- 
tario jure in regnum succedere 
concessit ; id totius Angliae pri* 
matibus apud Londoniam jure- 
jurando confirmantibus. Interea 
orta inter regem et comitem An- 
degaviae sicut saepe dissensione, 
nolens rex pacis amator regnum 
suum diutius inquietari, filiam 
suam Gaufrido, filio Fulconis co- 
mitis, inuxorem dedit; quae tribus 
annis sterilis permansit, quarto 
itaque anno concepit, peperit- 
que filium nomine Henricum, 
postea regem Angliae efiectum. 
Comes autem Fulco, filio suo 
Gaufrido comitatu dimisso, Hie- 
rosolymam profectus est, ibique, 
prosperante sibi fortuna, in re- 
gem coronatus est. Rex itaque 
Henricus xxxvi*'. regni sui anno 
obiit, sepultusque est in mona- 
sterio Radinges, quod ipse a fun- 
damentis construxerat. Volente 
igitur G. comite cum uxore sua, 
quae haeres erat, in regnum succe- 
dere, primores terrae, juramenti 
sui male recordantes, regem eum 
suscipere nolueruut, dicentes, 
< Alienigena non regnabit super 




Rbgbs Cantwariomm dominabaiitar proprie 
in Cantiay in quo sont hi episcopatns : archiepi- 
scopatus Cantwariae et episcopatns Hrofensis. 


Reges West-Saxonum dominabantnr in Wilte- 
scire et Berkescire^ et Dorsetensi pagis ; quibns 
est nnns episcopus^ cujus est modo sedes Sales- 
buriae ; quondam erat vel Ramesburiae vel Scire- 
burnaD ; et in Suth-Sexa, quas aliquanto tempore 
habuit proprium regem^ eratque sedes episcopalis 
ejus pagi antiquitus in Selesia, quas est insula 
circumflua ponto, ut Beda narrat, ubi etiam 

nos/ laitoque consilio, Stephano 
comiti, fratri Wintoniensis epi- 
scopi, nepoti regis Henrici, coro- 
nam regni imposuernnt. Comes 
itaque Andegaviae, injuriam sibi 
allatam non leviter ferens, regem 
Stephanum inqoietare valde ce- 
pit, et totam Normanniam illi 
abstolit Henricus quippe filius 
ejus, jam aetatem adeptus, cum 
matre in Angliam venit, faventi- 
busque sibi quamplurimis regni 
primoribus, eam sibi fanditus 
calumniavit. Multotiens quoque 
mare transiens et iterum Angliam 
veniens, parato robusto exercitu, 
cum rege id nec minus volente 
graye bellam inire disposuit ; fir- 
matisque diversis in locis contra 
se repagulis et sera munitionibus, 
maxime tamen apud castellum 
Wallingeford, quisque quae alte- 
rius erant diripiendo vehementer 
Angliam afflixit. Neque enim 
tunc temporis profuit episcopo 
mitra, vel abbati cucuUa, quin ab 
eo auferretur, si non ab eo quod 
exigebatur ad primam interroga- 
tionem porrigeret, Si cui vero 
colouo graha quae in terram spar- 

geret remansissent, ante tempus 
falcis ad usum equorum potius 
quam ad hominum hostiliter dis- 
trahebantur; tantoque quislibet 
in carcere durius torquebatur, 
quanto plus quid daret ne tor- 
queretur habehat : ille etiam 
loDge gloriosior inter caeteros 
eminebat, qui plures perimendo 
inglorios reddere pnevalebat. 
Discurrentibus tandem inter 
utrumque consiliariis, rex suos 
exhaeredans, Henricum post se 
regem juravit: post concordiam 
vero factam non pleno anno evo- 
luto, xix°. regni sai anno, rex 
Stephanus finem vit^e fecit. Quo 
audito, Henricus, tunc dux Nor- 
manniae et Aquitaniae, et comes 
Andegaviae, pater enim suus jam 
obierat, cum fratribus suis et 
uxore Alienorda, quae prius Lu- 
dowici regis Franciae sponsa, ab 
eo, quia parentes erant, fuerat 
dissociata, sed et Rotomagensi 
archiepiscopo, pluribusque Fran- 
ciae nobilibus, tam ordinatis quam 
laicis, in Angliam venit ; ibique 
coronam regni, sicut ei juratum 
fuerat, adeptus est. L, add. 


beatus Wilfridus monasteriuiii construxit; nunc 
habitat episcopus ad Cicestriam; et in pagis 
Suthamtunensi et Suthreiensi, quibus est episco- 
pus unus^ qui habet sedem Wintonise ; et in pago 
Sumersetensi^ qui habebat olim apud Welles epi- 
scopum^ qui nunc Bathonise est ; et in Domnania, 
quae Devenescire dicitur; et in Gomubia^ quae 
nunc Cornugallia dicitur; erantque tunc duo 
episcopatus^ unus in Cridetuna^ et alter apud 
Sanctum Germanum : nunc unus^ et est sedes 
ejus Exonise. 


PoRRO reges Merciorum dominabantur in 
pagis his : Glocestrensi^ Wigorniensi, Warwi- 
censi, in his est episcopus unus, cujus sedes est 
Wigorniae ; et in Cestrensi et in Derbiensi et 
Staffordensi, in his est episcopus unus, et habet 
partem Warwicensis et Scrobesburiensis pagi, et 
sedes ejus apud Civitatem Legionum, vel Coven- 
triam» quondam erat Licetfeld; et in Herefor- 
densi, habetque episcopus dimidium pagum Scro- 
besburiae, et partem Warewicensis et Gloce- 
strensis, possidens sedem in Herefordia; et in 
Oxenfordia, Buckingensi, Hertfordensi, Hunten- 
dunensi, dimidia Bedefordensi, Northamtunensi, 
Legecestrensi, Lincolniensi ; quos regit episcopus^ 
qui modp habet sedem Lincolniae, quondam 
habebat apud Dorcacestriam ; et in Legece- 
strensi et Snotingensi, quorum Christianitas ad 
archiepiscopum Eboracensem spectat; habeba- 
turque ibi olim proprius episcopus, cujus sedes 
fuit apud Legecestriam. 


Reges Orientalium Auglorum dominabantur 
iti pAgo Grantebrigensi ; et est ibi episcopus. 


cujus sedes est apud Heli ; et in Northfolcia et 
Suthfolcia ; et est ibi episcopus^ cujus sedes est 
apud Norwic^ quondam erat apud Helmam, vel 


Reges Orientalium Saxonum dominabantur in 
East-Saxia^ et dimidio Hertfordensi pag^o ; habe- 
baturque et habetur episcopus Lundonias. 


Regbs Northanhymbrorum dominabantur in 
omni regione quae est ultra Humbram fluvium^ 
usque ad Scottiam ; erantque ibi archiepiscopus 
EboracensiSy episcopus Hagustaldensis et Hri- 
pensis, Lindisfarnensis^ de Candida Casa; at 
Hagustaldensis et Hripensis defecerunt, Lindis- 
famensis vero translatus est in Dunelmum. 

Hse erant partitiones regnorum^ quamvis 
reges^ pro vicissitudine temporum^ modo hi modo 
illi terminos praetergrederentur pro fortitudine, 
vel pro ignavia amitterent. 


Habebat autem ex antiquo Cantwariensis 
archiepiscopus hos episcopos : Lundoniensem^ 
Wintoniensem, Hrofensem^ Scirebumensem, Wi- 
gomiensem , Herefbrdensem, Lice tfeldensem, 
Selesiensem, Legacestrensem, Helmamensem, 
Sidnacestrensem, Dommocensem : additi sunt 
tempore regis Edwardi Senioris, Cornubiensis, 
Cridiensis, Wellensis, in West-Saxonia ; et in 
Merciis, Dorcestrensis. Eboracensis autem archi- 
episcopus habebat omnes trans Humbram epi- 
scopos suae ditioni subjectos: Hripensem, Ha- 
gustaldensem, Lindisfarnensem, illum de Candida 
Casa, qui nunc Witerne dicitur, et omnes epi- 


scopos Scottiaa et Orcadum ; sicut Cantwariensis 
habet episcopos Hibernia) et Walanorum. Pe- 
rierunt jamdudum episcopatus Hripensis et 
Hag^staldensis^ vi hostilitatis ; et Legacestren- 
sis et Sidnacestreusis^ et Dommocensis, nescio 
quomodo. Porro autem^ tempore regis Ead- 
wardi Simplicis^ Gornubiensis et Cridiensis uniti 
sunt ; qui episcopatus translatus est in Exoniam. 
Sub rege Willelmo Bastardo pronuntiatum est in 
concilio^ ut episcopi^ transeuntes de villis, con- 
stituerent sedes suas in urbibus dioecesium sua- 
rum. Licetfeldensis ergo migravit in Cestriam, 
quaa olim Civitas Legionum dicebatur ; Selesien- 
sis in Cicestriam, Helmamensis in Thedford 
primo^ postea in Norwicum; Scirebumensis in 
Salesberiam, Dorcacestrensis in Lincolniam ; 
nam Lindisfamensis pridem veteri tempore trans- 
ierat in Dunelmum ; et nuper Welleusis in Ba- 


CANTWARiiE archiepiscopus consilio praesidens^ 
habeat a dextro latere archiepiscopum Ebora- 
ceusem^ et juxta eum episcopum Wintonia;, a 
sinistro autem Lundoniensem. Quod si conti- 
gerit ut Cantwariensis primas defuerit, Ebora- 
censis archiepiscopus consilio praesidens^ habeat 
a dextra parte Luudoniensem episcopum^ a sini- 
stra Wintoniensem. Caeteri secundum tempora 
ordinationum sedilia sua agnoscant. 


London i Printed by S. Bsntlbt & Co., Bangor House, Shoe Lane.